Antalya’da COP31 sonuç bildirgesi çıkmadı: AB son taslağı reddetti
COP31 sonuç bildirgesi, Antalya’daki 22 Kasım 2026 kapanışında uzlaşma sağlanamadığı için kabul edilmedi. AB ve başka heyetler, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya açık yer vermeyen metne karşı çıktı.

- COP31 sonuç bildirgesi neden kabul edilmedi?
- Antalya’daki son karar taslağında hangi ifadeler vardı?
- Kurum ve Bowen müzakerelerde nasıl bir rol üstlendi?
- İklim finansmanı ve 1,5 derece tartışmasında ne yaşandı?
- Türkiye’nin yüzde 35 elektrifikasyon hedefinin durumu ne oldu?
- COP31’de başka kararlar alındı mı?
COP31 sonuç bildirgesi, Türkiye’nin ev sahipliğindeki Antalya iklim zirvesinde 22 Kasım 2026 günü kabul edilemedi. Avrupa Birliği ile başka delegasyonlar, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya açık biçimde yer vermeyen son metne itiraz etti. Reuters’ın kapanış oturumundan aktardığına göre COP31 Başkanı Murat Kurum’un, ortak karar için uzlaşma bulunmadığını açıklayarak yeni bir metin sunulmayacağını bildirdi.
Zirvenin planlanan bitiş tarihi 20 Kasım’dı. İki günlük uzatma da genel siyasi uzlaşma getirmedi. Türkiye toplantıya ev sahipliği ve başkanlık yaparken Avustralya’dan Chris Bowen, müzakereleri yönetti. Reuters’a göre fosil yakıtlara ilişkin metin üzerindeki itirazlar kapanışa kadar sürdü.
COP31 sonuç bildirgesi neden kabul edilmedi?
Avrupa Birliği, küresel ısınmaya yol açan fosil yakıtların kullanımından uzaklaşmanın nihai siyasi kararda açık biçimde yer almasını istedi. ANSA’nın 22 Kasım haberine göre AB heyeti, Türkiye başkanlığınca sunulan taslakta bu konuda yeterli ifade bulunmadığını, 1,5 derece sınırının aşılması riskine ilişkin yaklaşımın ve uyum başlıklarının da yetersiz kaldığını bildirdi. İtiraz genel kurulda dile getirildi; ortak metin için gerekli mutabakat oluşmadı.
El País’in Antalya’dan aktardığına göre Suudi Arabistan ve Rusya, fosil yakıtlara doğrudan atıf yapılmasına karşı çıktı. Bu tutum 16 Kasım’da yayımlanan ilk taslakta başlayan tartışmaları derinleştirdi. AB ile fosil yakıtlardan uzaklaşma çağrısını destekleyen başka heyetler farklı bir ifade talep etti.
Antalya’daki son karar taslağında hangi ifadeler vardı?
Başkanlık, 16 Kasım’da yayımladığı ilk taslakta ülkelerin farklı seçeneklerini bir arada sundu. Belge, o aşamada tarafların üzerinde anlaştığı tek metin değildi. UNFCCC’nin 19 Kasım tarihli bilgilendirmesi, görüşmeler sırasında hazırlanan yeni sürümün yayımlandığını kaydediyor. Perşembe günü sunulan taslaktan fosil yakıtlardan uzaklaşma ifadeleri çıkarılınca Avrupa heyetleri itirazlarını yineledi. Bakanlar ve heyet başkanları cumartesi gününü de kapsayan görüşmeler yürüttü; yeni metin pazar sabahı sunuldu.
22 Kasım’ın erken saatlerinde paylaşılan son metin, 2023 Dubai mutabakatına genel gönderme yaptı. Associated Press, belgede fosil yakıtlara doğrudan gönderme yapılmadığını aktardı. AB heyeti ise açık bir uzaklaşma ifadesi istedi. COP31 sonuç bildirgesi için sunulan bu sürüm, kapanış oturumunda kabul edilmedi.
Kurum ve Bowen müzakerelerde nasıl bir rol üstlendi?
COP31 Başkanı Murat Kurum, kapanıştan önce heyetlerle ortak metnin kapsamını görüştü. Avustralyalı Chris Bowen ise müzakere başkanı olarak farklı ülke gruplarının taleplerini koordine etti. İki başkanlık özellikle Avrupa Birliği ile Suudi Arabistan arasında görüşmeler yaptı. El País, cumartesiyi pazara bağlayan gece yeni bir metin sunulduğunu bildirdi. Bu sürümde Dubai kararına gönderme ve elektrifikasyon hedefi bulunuyordu. Fakat fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda aranan açık ifadenin eklenmemesi, itirazların sürmesine yol açtı.
Kurum, kapanıştaki itirazların ardından uzlaşma bulunmadığını açıkladı. Reuters’a göre başkanlık yeni bir taslak sunmayacağını da bildirdi. 9 Kasım’da başlayan görüşmeler böylece ortak siyasi karar olmadan tamamlandı.
İklim finansmanı ve 1,5 derece tartışmasında ne yaşandı?
Fosil yakıtlar dışındaki anlaşmazlıklar da kapanış metninin kapsamını etkiledi. Gelişmekte olan ülkeler, yükselen sıcaklıklara uyum için daha öngörülebilir finansman ve önceki yardım taahhütlerinde açık bir hesaplama temeli istedi. Associated Press, son taslağın uyum finansmanının artırılması konusundaki taleplere yeterli açıklık getirmediğini yazdı. AB’nin itirazları arasında 1,5 derece hedefinin aşılmasına verilecek yanıtın ve iklim bilimine ilişkin ifadelerin zayıf kalması da vardı.
Son taslak, karbon yakalama ve depolama teknolojilerinin yaygınlaştırılması için de bir çerçeve içeriyordu. Üretici ülkeler bu teknolojiyi destekledi. Petrol ve doğal gazın kullanımına ilişkin itirazlar ise diğer heyetlerce gündeme getirildi. Taslak reddedilince karbon yakalamaya yönelik o siyasi hedef de ortak karar metnine dönüşmedi.
Türkiye’nin yüzde 35 elektrifikasyon hedefinin durumu ne oldu?
Türkiye başkanlığının öne çıkardığı 35×35 girişimi, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035’e kadar yüzde 35’e yükseltmeyi hedefliyordu. Elektrikli ulaşım, binaların ısıtılması ve sanayide kullanılan enerjinin dönüşümü bu yaklaşımın başlıca uygulama alanları. Son taslak hedefi gündemde tutsa da COP31 sonuç bildirgesi kabul edilmeyince hedef de bu belge üzerinden ortak siyasi karar niteliği kazanamadı.
Antalya’daki yatırım ve finansman anlaşmaları kendi sözleşme süreçlerine bağlı. Transit Haber’in 26 milyar doları aşan yatırım planları dosyasında enerji mutabakatları ve kalkınma bankalarının sağladığı finansman ayrı anlatıldı. Bunlar COP31’in genel siyasi karar taslağının görüşmelerinden farklı işlemler.
COP31’de başka kararlar alındı mı?
International Institute for Sustainable Development (IISD) tarafından yayımlanan toplantı kaydında, 21 Kasım gecesi Maliye Daimî Komitesi konusunda ve İklim Teknolojisi Ağı’nın ev sahibi kurumuna ilişkin ayrı kararların kabul edildiği yazıyor. Heyetler teknik gündemin bazı maddelerinde uzlaşmaya ulaşırken kapsamlı siyasi karar üzerindeki tartışma sürdü. Başkanlık, ortak metnin yeni sürümünü pazar sabahına bırakmıştı. Bu zaman çizelgesi, kabul edilmiş teknik kararlarla reddedilen genel siyasi karar arasındaki farkı ortaya koyuyor.
Türkiye’nin ev sahipliği ve Suudi Arabistan ile Rusya’nın fosil yakıt söylemine itirazı, sonucun arka planını oluşturdu. 16 Kasım tarihli sonuç bildirgesi haberinde ilk itirazlar; 18 Kasım’daki Financial Times dosyasında ise kapalı müzakerelere ilişkin iddialar aktarılmıştı. COP31 sonuç bildirgesi üzerindeki bu ayrışma, 22 Kasım kapanışında ortak siyasi metnin kabul edilmemesiyle sonuçlandı.
Kaynaklar
Reuters — COP31 climate talks collapse as EU and others reject deal, 22 Kasım 2026.
ANSA — COP31: L’UE respinge la bozza di Cover Decision della presidenza turca, 22 Kasım 2026.
El País — La presidencia de la COP31 lanza un nuevo borrador de acuerdo, 22 Kasım 2026.
Associated Press — UN climate talks break down over disagreements on fossil fuels, 22 Kasım 2026.
UNFCCC — COP31 müzakere başkanı Chris Bowen’ın 20 Kasım basın açıklaması.
UNFCCC — Antalya Pact, 22 Kasım 2026 tarihli Başkanlık taslağı.
IISD Earth Negotiations Bulletin — Antalya COP31, 21 Kasım oturum özeti.
WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.
Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.
Sıradaki haber
El País: Rusya ve Suudi Arabistan Türkiye’nin hazırladığı COP31 sonuç bildirgesine karşı çıkıyorHaber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.
Haber yükleniyor…