Mısır, Türkiye–Libya mutabakatına BM’de itirazını yineledi: Enerji anlaşmaları da notada

Türkiye-Libya deniz anlaşması için Mısır, BM’ye sunduğu A/81/479 sayılı 5 Kasım notasındaki itirazını yineledi. Kahire, Libya’nın 2025 deniz sınırı bildirimlerini ve 2022 ile 2025 enerji mutabakatlarını da reddetti; bu başlıkları daha önceki notalarında da gündeme getirmişti.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

Türkiye-Libya deniz anlaşması hakkında Mısır’ın Birleşmiş Milletlere (BM) sunduğu 5 Kasım 2026 tarihli yeni nota, Kahire’nin 2019 mutabakatına yönelik itirazını yeniden kayda geçirdi. A/81/479 sayılı belge, Türkiye ile Libya’nın hidrokarbon alanındaki iki ayrı iş birliği mutabakatına yönelik itirazları da içeriyor. Mısır, Libya’nın deniz sınırlarına ilişkin 2025 bildirimlerini de reddettiğini tekrarlıyor. Nota, 17 Kasım’da Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi basınında haberleştirildi.

BM Deniz Hukuku ve Okyanus İşleri Bölümünün Mısır kayıtlarında bulunan A/81/479 belgesi, Libya Temsilciler Meclisinin 20 Ekim’deki onayının ardından Kahire’nin diplomatik tutumunu aktarıyor. Mısır’ın daimi temsilciliği, bu onayın 2019 tarihli deniz yetki alanları mutabakatını Mısır bakımından geçerli hale getirmediği görüşünü savunuyor.

Mısır, Türkiye-Libya deniz anlaşması için hangi itirazı yineledi?

27 Kasım 2019’da Türkiye ile dönemin Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanan metin, Akdeniz’de deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasını düzenliyor. Mısır, BM’ye verdiği son notada bu mutabakatı tanımadığını ve bütünüyle hükümsüz saydığını bildirdi. Kahire, anlaşmanın uluslararası deniz hukukuna ve 1982 Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin ilgili hükümlerine aykırı olduğu yönündeki kendi hukukî değerlendirmesini tekrarladı.

Önceki yazışmalara da başvuran Kahire, Türkiye-Libya deniz anlaşması için 23 Aralık 2019, 10 Nisan 2023, 9 Nisan 2024 ve 8 Eylül 2025 tarihli diplomatik yazışmalarına açıkça atıf yapılıyor. Böylece 5 Kasım belgesi, Kahire’nin daha önce BM’ye ilettiği görüşlerin üzerine inşa ediliyor. 20 Ekim’de doğu Libya’da faaliyet gösteren Temsilciler Meclisinin aldığı kabul kararı ise yeni notanın doğrudan ele aldığı olay.

Libya Temsilciler Meclisinin kararını 20 Ekim’deki oylama ve Türkiye’nin tepkisiyle birlikte ele alan önceki haberin ardından, bu kez BM Genel Kurulu belgesine giren Mısır itirazı ortaya çıktı. 17 Kasım’da Kathimerini ve Politis gazeteleri Kahire’nin yeni notasını ayrıntılarıyla aktardı.

2022 ve 2025 enerji mutabakatları da Mısır notasına girdi

Diplomatik nota, 3 Ekim 2022’de Türkiye ile Libya Ulusal Birlik Hükümeti arasında imzalanan hidrokarbon iş birliği mutabakatına yönelik itirazını yineledi. Belge ayrıca 25 Haziran 2025’te Libya Ulusal Petrol Kurumu (NOC) ile Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) arasında yapılan mutabakata yer veriyor. Kahire, bu iki metnin hukukî etkilerini kabul etmediğini bildiriyor.

Bu itirazların geçmişi 8 Eylül 2025 tarihli A/80/386 numaralı BM belgesinde ayrıntılı biçimde görülüyor. Mısır, o belgede 2025 mutabakatının Akdeniz’de dört açık deniz alanındaki jeolojik ve jeofizik araştırmaları kapsadığını yazmıştı. Özellikle ‘4 numaralı alanın’ Mısır’ın deniz sınırıyla örtüştüğünü ileri sürmüş, 2022 hidrokarbon mutabakatını da reddetmişti.

Enerji mutabakatları bakımından Türkiye-Libya deniz anlaşması hakkındaki yeni nota, Eylül 2025’te bildirilen itirazları yineliyor. Mısır, deniz yetki alanlarını ihlal ettiğini düşündüğü mutabakatlara dayalı faaliyet ve tedbirlere karşı çıkma hakkını saklı tuttuğunu da yazıyor. İki enerji metninin tarafları farklı: 2022 anlaşması hükümetler arasında, 2025 mutabakatı ise NOC ile TPAO arasında imzalandı.

Libya'nın deniz sınırı bildirimi konusunda Kahire ne diyor?

27 Mayıs 2025’te Libya’nın BM’ye sunduğu A/79/916 sayılı diplomatik notadaki kıta sahanlığı dış sınırlarını Mısır tanımıyor. Kahire’ye göre bildirilen hatlar, Mısır’ın Akdeniz’deki batı deniz sınırlarıyla örtüşüyor. A/81/479’da Libya’nın ilan ettiği doğu yönündeki sınırlar ve kıta sahanlığının doğu dış sınırları da ayrıca ele alınıyor.

Libya’nın doğu sınır bildirimlerinde belirtilen alanların, Mısır’ın münhasır ekonomik bölgesi ve kıta sahanlığı içinde olduğu Kahire tarafından savunuluyor. Ülke, kendi ilan ettiği deniz alanlarını esas alarak Libya’nın sınır bildirimlerine itiraz ediyor. Kahire, bu sınır taleplerini BM Genel Sekreterine gönderdiği yazılı notada kaydetti. Eylül 2025 belgesinde Mısır, 2022 tarihli 595 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle belirlediği batı deniz sınırlarına da atıf yapmıştı. Aynı dönemde Libya’nın Girit’in güneyindeki hidrokarbon arama sahalarına ilişkin Yunanistan’a yönelttiği talepler BM yazışmalarına girmişti. Kasım 2026 notası ise Mısır ile Libya arasındaki doğu ve batı sınırı görüş ayrılıklarını yeniden belgeye taşıyor.

Libya Meclisinin onayına Türkiye nasıl karşılık vermişti?

Ankara, Türkiye-Libya deniz anlaşması konusunda 20 Ekim’de yayımladığı 202 sayılı açıklamayla Libya Temsilciler Meclisinin onayını memnuniyetle karşıladı. Bakanlık, mutabakatın 2019’dan beri yürürlükte bulunduğunu ve iki ülkenin haklarını uluslararası hukuk ile hakkaniyet ilkeleri temelinde gözettiğini savundu. Türkiye’nin bu açıklaması, Kahire’nin 5 Kasım tarihli karşı görüşünden önce yayımlandı.

Ekim ayındaki açıklamalarında Mısır Dışişleri Bakanlığı, Libya Meclisinin kararına karşı tutumunu ortaya koymuştu. Türkiye ile Mısır’ın deniz yetki alanları konusundaki görüş ayrılıklarını ele alan önceki haberde Kahire’nin yaklaşımı ve iki ülke arasındaki diplomatik temaslar aktarılmıştı.

Anlaşmanın 20 Ekim’de onaylanmasının ardından Yunanistan’ın girişimlerine Mısır, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri de katılmıştı. 26 Ekim’deki ortak itirazı konu alan önceki haber, o dönemdeki çok taraflı diplomatik açıklamayı ele alıyordu. 5 Kasım tarihli A/81/479 ise Mısır’ın BM Genel Sekreterine kendi adına gönderdiği notadan oluşuyor.

Mısır yeni notada müzakere tutumunu da kayda geçirdi

Notanın sonunda Mısır temsilciliği, komşu ülkelerle deniz sınırlandırması konusunda iyi niyet temelinde iş birliğine ve müzakerelere açık olduğunu bildirdi. Mısır temsilciliği, uluslararası hukuk ilkelerine uygun ve karşılıklı çıkarları gözeten anlaşmalar yapılmasını istediğini belirtti. Aynı paragrafta ülkenin uluslararası hukuk kapsamındaki haklarını saklı tuttuğu da kaydedildi.

Kahire’nin Türkiye-Libya deniz anlaşması hakkındaki 5 Kasım yazısı, A/81/479 sayılı belgenin Genel Kurulun ‘Okyanuslar ve deniz hukuku’ gündem maddesi altında dağıtılmasını, BM Deniz Hukuku Bölümünün internet sitesinde yayımlanmasını ve Deniz Hukuku Bülteni’ne alınmasını talep etti. Belge İngilizce çevirisiyle iki sayfa; özgün dili Arapça olarak kaydedilmiş durumda. Yunanistan merkezli Kathimerini ve Kıbrıs Rum Kesimi merkezli Politis, 17 Kasım akşamı bu diplomatik yazışmanın içeriğini haberleştirdi.

Kaynaklar

Birleşmiş Milletler — A/81/479, Mısır Daimi Temsilciliğinin 5 Kasım 2026 tarihli sözlü notası.

Birleşmiş Milletler — A/80/386, Mısır Daimi Temsilciliğinin 8 Eylül 2025 tarihli notası ve eki.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı — No. 202, 20 Ekim 2026 tarihli açıklama.

Kathimerini — Egypt issues new protest over Turkish-Libyan maritime deal, 17 Kasım 2026.

Politis — Egypt Rejects Turkish-Libyan Memorandum as Invalid in New UN Note, 17 Kasım 2026.

To Vima — Egypt Rejects Turkey-Libya Maritime Memorandum at UN, 17 Kasım 2026.

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Al Jazeera’daki Libyalı analist: Türkiye’nin Doğu Libya temasları Mısır’ı Trablus’a yöneltti

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.