Güney Amerika’da Türkiye’den gelenlere sarıhumma belgesini sadece Fransız Guyanası soruyor

Güney Amerika ve Karayipler aşı zorunluluğu, sınırda istenen belge ile gidilen yerdeki hastalık riskini birbirinden ayırmayı gerektiriyor. Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünün güncel sarıhumma tablosunda Fransız Guyanası, bir yaş ve üzerindeki yolculardan geldikleri ülkeye bakılmaksızın sarıhumma aşı sertifikası isteyen bölgedeki tek destinasyon. Karayipler’deki pek çok ada ise belgeyi Türkiye’den doğrudan gelişte değil, sarıhumma riski bulunan bir ülkeden geliş veya belirli transit geçmişi olduğunda soruyor.

Sınırda sertifika sorulmaması hastalık riskinin olmadığı anlamına gelmiyor. Dünya Sağlık Örgütünün 24 Haziran 2026 tarihli küresel sarıhumma güncellemesine göre 1 Ocak-26 Mayıs arasında Bolivya, Brezilya, Kolombiya, Ekvador, Peru ve Venezuela toplam 79 doğrulanmış vaka bildirdi. Bu yüzden Güney Amerika yolculuğunda “ülke benden belge istiyor mu?” sorusu ile “gideceğim bölgede aşı öneriliyor mu?” sorusu ayrı ayrı yanıtlanmalı.

Türkiye’den doğrudan giderken sarıhumma sertifikasını neresi istiyor?

Doğrudan Türkiye çıkışlı seyahatte öne çıkan istisna Fransız Guyanası. Türkiye’nin resmî tablosunda “ülke ayırt edilmeksizin” sütununda Fransız Guyanası için bir yaş ve üzerindeki yolculardan sertifika istendiği yazıyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerinin Fransız Guyanası seyahat kaydı da aynı şartı teyit ediyor: bir yaş ve üzerindeki tüm gelen yolcular için sarıhumma aşı belgesi giriş gerekliliği; dokuz ay ve üzerindeki yolcular için ise aşı önerisi bulunuyor.

Brezilya, Arjantin, Peru ve Trinidad ve Tobago farklı örnekler. Bu destinasyonlarda Türkiye’nin toplu tablosu bütün gelen yolculara uygulanacak sarıhumma sertifikası şartı göstermiyor. Buna rağmen ülke içindeki bulaşma riski bazı bölgelerde devam edebiliyor. Dolayısıyla İstanbul’dan Rio de Janeiro’ya uçan bir yolcunun sınırda sarıhumma kartı göstermemesi, seyahat planındaki her bölge için aşının gereksiz olduğu sonucunu doğurmuyor.

Belge istemeyen Brezilya’da sarıhumma aşısı neden öneriliyor?

Brezilya bu ayrımın en anlaşılır örneği. Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğünün Brezilya sağlık sayfasında ülkeye girişte hiçbir yolcudan sarıhumma sertifikası istenmediği açıkça yazıyor. Aynı sayfa, Dünya Sağlık Örgütünün ülkenin birçok eyaleti ve bölgesi için aşı önerisi bulunduğunu aktarıyor. São Paulo eyaleti, Minas Gerais, Amazon bölgesindeki çok sayıda eyalet ve Iguaçu Şelaleleri bu değerlendirmeye giren yerler arasında.

Arjantin’de de benzer bir durum var. Arjantin ülke sayfasına göre uluslararası yolculardan sarıhumma sertifikası istenmiyor; Misiones ve Corrientes bölgelerine gidecek dokuz ay ve üzerindeki yolcular için aşı tavsiye ediliyor. Buenos Aires merkezli kısa bir şehir gezisi ile kuzeydoğudaki risk bölgelerine uzanan bir gezi aynı sağlık hazırlığına sahip değil.

Güney Amerika’da hangi ülke ve bölgelerde sarıhumma riski var?

Resmî sarıhumma tablosunda Güney Amerika’da Arjantin, Bolivya, Brezilya, Kolombiya, Ekvador, Fransız Guyanası, Guyana, Paraguay, Peru, Surinam ve Venezuela için bulaşma riski “evet” olarak gösteriliyor; bazı ülkelerde risk belirli bölgelerle sınırlı. Karayipler tarafında Trinidad ve Tobago’nun da bazı bölgelerinde bulaşma riski bulunuyor. Bu liste sınırdaki sertifika şartından farklı olarak hastalığın görülebildiği coğrafyaya ilişkin risk bilgisidir.

2026 verisi bu ayrımı daha da önemli hale getiriyor. DSÖ, yılın ilk beş ayında doğrulanmış vakaların altı Güney Amerika ülkesinden geldiğini bildirirken, tek doz sarıhumma aşısının uzun süreli ve DSÖ yaklaşımında yaşam boyu bağışıklık sağladığını belirtiyor. Aşı kararı yalnız ülke adına bakılarak verilmemeli; şehir, kırsal alan, orman teması, seyahat süresi ve kişinin sağlık durumu birlikte değerlendirilmelidir.

Kolombiya’da sertifika şartı hangi yolcularda devreye giriyor?

Kolombiya hem yerel riskin hem de giriş şartının aynı dosyada görülebildiği ülkelerden. Türkiye’nin Kolombiya sağlık sayfası, Angola, Brezilya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Uganda’dan gelen bir yaş ve üzerindeki yolculardan uluslararası sarıhumma aşı sertifikası istediğini; aynı ülkelerdeki havalimanlarında 12 saatten uzun transit geçişin de şartı tetiklediğini yazıyor. Türkiye’den doğrudan giden ve bu seyahat geçmişine sahip olmayan yolcu aynı kurala girmiyor.

Aşı önerisinin coğrafyası ise daha geniş. Resmî ülke sayfası, belirli istisnalar dışında Kolombiya’ya seyahat eden dokuz ay ve üzerindeki yolculara sarıhumma aşısı önerildiğini bildiriyor. Bogotá gibi yüksek rakımlı yerler ve bazı büyük şehirler için öneri farklılaşabiliyor. Bu yüzden Kolombiya’da pasaport kontrolünde sorulan evrak ile sağlık açısından önerilen aşı kapsamı birebir örtüşmüyor.

Karayipler’de sarıhumma belgesi hangi durumda soruluyor?

Karayipler’in büyük bölümünde yerel sarıhumma bulaşma riski bulunmamasına rağmen riskli bir ülkeden gelen yolcu için sertifika şartı var. Antigua ve Barbuda, Aruba, Bahamalar, Barbados, Dominika, Dominik Cumhuriyeti, Grenada, Guadeloupe, Haiti, Jamaika, Küba, Martinik, Montserrat, St. Kitts ve Nevis, St. Lucia, St. Vincent ve Grenadinler, Saint Martin ve Saint Barthelemy Türkiye’nin toplu tablosunda bu grupta listeleniyor. Türkiye sarıhumma riskli ülke sayılmadığı için doğrudan Türkiye çıkışı bu şartı tek başına doğurmuyor.

Aktarma süresi ada ülkesine göre değişebiliyor. Çok sayıda destinasyonda sarıhumma riskli bir ülkenin havalimanında 12 saati aşan transit sertifika koşuluna dahil ediliyor. Montserrat ise daha sıkı; resmî tabloda riskli ülke havalimanından transit geçiş için süre şartı aranmıyor. Karayipler’de uzun kalış planlayanlar Transit Haber’in Montserrat dijital göçebe rehberindeki giriş ve oturum çerçevesini sağlık şartlarından ayrı değerlendirmeli.

Paraguay’ın 24 saatlik kuralı nasıl çalışıyor?

Paraguay’ın kuralı genel 12 saat formülünden farklı. Türkiye’nin Paraguay sağlık sayfası Asunción dışındaki bölgelere gidecek dokuz ay ve üzerindeki yolculara sarıhumma aşısı tavsiye ediyor. Toplu tabloda ise Brezilya, Bolivya, Peru ve Venezuela’da 24 saatten fazla kalmış veya transit geçmişi bulunan yolcular için sertifika şartına ilişkin özel dipnot bulunuyor.

Paraguay’a yerleşme veya uzun süreli kalış planlayanlar için bu sağlık hazırlığı, göç işlemlerinden ayrı bir dosya. Transit Haber’in Paraguay oturum izni rehberi ikamet şartlarını ele alıyor; sarıhumma aşısı ise seyahat edilen bölgeye ve önceki güzergâha göre sağlık makamlarının alanına giriyor.

Sarıhumma aşısı kaç gün önce yapılmalı?

Seyahat Aşıları sayfasına göre sarıhumma aşısı tek doz uygulanıyor ve koruyuculuğun başlaması için seyahatten en az 10 gün önce yapılması gerekiyor. Uluslararası Aşı veya Profilaksi Sertifikası da ilk aşıdan 10 gün sonra geçerli hale geliyor. Son güne bırakılan bir aşının sınırdaki belge şartını karşılamaması mümkün.

Geçerli sarıhumma sertifikası artık 10 yılda bir yenilenen bir belge değil. Türkiye’nin resmî tablosu, 11 Temmuz 2016’dan itibaren sertifikanın aşılanan kişinin ömrü boyunca geçerli olduğunu ve 10 yıldan fazla süre geçtiği gerekçesiyle reddedilemeyeceğini belirtiyor. Seyahat edecek kişinin daha önce geçerli biçimde aşılanmış olması halinde sırf eski tarihli olduğu için rapel doz yaptırması gerekmiyor.

Hamileler, çocuklar ve kronik hastalığı olanlar ne yapmalı?

Sarıhumma aşısı canlı aşı olduğu için herkese aynı şekilde uygulanmıyor. Bebekler, hamileler, emzirenler, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler ve ciddi alerji öyküsü bulunan yolcular seyahat planını aşı konusunda yetkili sağlık profesyoneliyle değerlendirmeli. DSÖ de seyahat aşısı kararında özel risk grupları için bireysel yarar-risk değerlendirmesi gerektiğini belirtiyor. Kişiye aşı yapılamıyorsa tıbbi muafiyet belgesinin hedef ülke tarafından nasıl kabul edildiği ayrıca doğrulanmalı.

Bu rehber kişisel tıbbi değerlendirme yerine geçmiyor. Amacı, sınırda istenen sarıhumma belgesi ile destinasyondaki gerçek bulaşma riskinin neden farklı olabildiğini göstermek. Özellikle çok ülkeli Güney Amerika turlarında bir ülkeden diğerine geçerken ilk ülkenin seyahat geçmişi sonraki sınırdaki sertifika şartını değiştirebilir.

Seyahatten önce son kontrol nasıl yapılmalı?

Önce varış noktasının giriş şartına bakın. Ardından son günlerde bulunduğunuz ülkeleri, bütün aktarma havalimanlarını ve bekleme sürelerini tek tek kontrol edin. Güney Amerika’da şehirden şehre risk değişebildiği için yalnız ülke adına göre karar vermeyin. Seyahat sağlık merkezine mümkünse yolculuktan birkaç hafta önce başvurmak, 10 günlük sarıhumma sertifikası süresini de güvenli biçimde karşılar.

Vizesiz seyahat hakkı ile sağlık belgesi muafiyeti birbirinden bağımsız. Transit Haber’in bordo pasaportla vizesiz gidilen ülkeler rehberinde yer alan bir Karayip veya Güney Amerika destinasyonu, önceki seyahat geçmişine göre yine sarıhumma sertifikası sorabilir. Uçuş öncesinde pasaport-vize, transit ve sağlık şartlarını ayrı kontrol etmek en güvenli yöntem.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Asya ve Orta Doğu’da 23 ülke sarıhumma aşısını nereden geldiğinize göre soruyor

Afrika’ya giderken 18 ülke sarıhumma aşısı istiyor

Eurovision 2027’ye Türkiye’den otobüsle bile gidilebilecek

ETIAS süresiz ertelendi mi? Resmi açıklama yok