Bali’de laptopla çalışan yabancılara vergi çıkar mı diye inceleme başlattılar

Bali dijital göçebe vizesi ve uzaktan çalışan yabancıların vergi statüsü Endonezya Göç İdaresinin gündemine girdi. ANTARA’nın 12 Ağustos tarihli haberine göre Göç İdaresi Genel Müdürü Hendarsam Marantoko, özellikle Bali’de yaygınlaşan dijital göçebelerin fiilen Endonezya’da bulunup işlerini yurtdışındaki şirket veya müşteriler için yapmasının çalışma ve vergi kurallarında yeniden değerlendirme gerektirdiğini söyledi.

Henüz yayımlanmış yeni bir yasa, yönetmelik ya da vize değişikliği yok. Marantoko, Göç İdaresinin Vergi Genel Müdürlüğü dahil ilgili kurumlarla görüştüğünü, olası vergi uygulamasının yanında yaptırım boyutunun da ele alındığını belirtti. Ortada henüz ‘Bali’de uzaktan çalışma yasaklandı’ ya da ‘dijital göçebelere yeni vergi geldi’ denebilecek bir karar yok.

Endonezya neden dijital göçebeleri yeniden inceliyor?

Tartışmanın merkezinde kişinin nerede çalıştığı sorusu var. Marantoko’nun açıklamasında, yabancının fiziksel olarak Endonezya’da bulunduğu ancak işvereninin veya işinin yurtdışında olduğu durumlara dikkat çekildi. Göç İdaresi, bu kişilerin çalışma statüsünün nasıl tanımlanacağı ve Endonezya’da vergi doğup doğmayacağı konusunda başka ülkelerdeki modelleri de karşılaştırıyor.

Voice Indonesia’nın aynı basın toplantısından aktardığına göre görüşmeler yalnız vergi geliri ihtimaliyle sınırlı değil. İzin kapsamı dışında faaliyet, kalış süresini aşma ve gerektiğinde uygulanabilecek göç yaptırımları da değerlendirme başlıkları arasında. Göç İdaresi yeni çerçevenin nasıl olacağına ilişkin henüz tarih veya taslak paylaşmadı.

Bali'de uzaktan çalışmak bugün yasak mı?

Hayır; Endonezya’nın uzaktan çalışan yabancılara yönelik mevcut bir oturum seçeneği var. Göç İdaresinin resmî E33G Remote Worker sayfası, iznin yurtdışında kurulmuş bir şirket için görev yaparak Endonezya’da yaşamaya imkân verdiğini belirtiyor. Resmî e-vize portalına göre bu statüde Endonezya’daki kişi veya şirketlerden ücret, maaş ya da benzeri ödeme alınamıyor.

E33G için yıllık en az 60.000 ABD doları gelir kanıtı ve Endonezya dışında kurulmuş bir şirketle iş sözleşmesi isteniyor. Resmî sistemde bir yıllık kalış seçeneğinin ücreti 7 milyon rupi olarak listeleniyor. Dolayısıyla mevcut tartışma, uzaktan çalışmanın ülkede hiç tanınmadığı bir boşluktan başlamıyor; yetkililerin daha geniş dijital göçebe kitlesinin hangi izin ve vergi rejimine girmesi gerektiğini yeniden değerlendirmesinden doğuyor.

Turist statüsüyle uzaktan çalışma aynı şey mi?

Değil. Endonezya’nın ziyaretçi ve turist izinleri ile çalışma veya uzaktan çalışma amaçlı oturumları farklı koşullara bağlı. Transit Haber’in Bali turist vizesi dosyasında aktardığımız iki sınır dışı vakasında yabancıların turist statüsüyle gelir getirici faaliyet yürüttüğü gerekçesi öne çıkmıştı. Bu vakalarda belirleyici olan, kişinin yalnız bilgisayar kullanması değil; yaptığı faaliyetin sahip olduğu izinle uyumlu olup olmadığı.

Bali’de yakın zamanda oturum izni bulunan iki yabancının faaliyetleri de izin kapsamı bakımından incelemeye alınmıştı. Transit Haber’in o dosyasında çalışma ve yatırımcı ITAS sahibi iki kişinin, düzenledikleri faaliyetlerin izinleriyle uyumlu olup olmadığı araştırılmış ve ülkeden ayrıldıktan sonra yeniden giriş yasağı kararı verilmişti. Yeni dijital göçebe incelemesi, bu denetim çizgisinin daha geniş bir çalışma modeline taşınabileceğini düşündürüyor; ancak henüz herkes için ilan edilmiş yeni bir yaptırım yok.

Türk dijital göçebeler için bugün ne değişti?

Şimdilik başvuru şartı değişmedi. E33G sayfasındaki gelir, iş sözleşmesi ve yurtdışı işveren koşulları yürürlükte. Türkiye’den Bali’ye kısa turistik seyahat yapanlar içinse Transit Haber’in Endonezya vizesiz giriş rehberindeki 30 günlük turistik muafiyet ayrı bir statü. Bu muafiyet, Endonezya’da gelir getirici bir faaliyette çalışma hakkı olarak yorumlanamaz.

Uzun süre Bali’de yaşayan ve Türkiye’deki ya da başka bir ülkedeki şirkete uzaktan çalışan Türkler açısından takip edilmesi gereken bölüm, Göç İdaresi ile Vergi Genel Müdürlüğünün incelemesinden çıkacak sonuç. Yeni sınıflandırma E33G şartlarını, başka oturum türlerini veya vergi yükümlülüğünü etkileyebilir; bunun kapsamı ancak resmî metin yayımlandığında belli olacak.

Yeni kural ne zaman açıklanacak?

Şu anda ilan edilmiş bir yürürlük tarihi yok. Marantoko, konunun inceleme aşamasında olduğunu ve ilgili kurumlarla yoğun görüşme yürütüldüğünü söyledi. Endonezya hükümetinin InfoPublik platformunda yayımlanan aktarımda da çalışma vizesi kuralları ile vergi idaresi arasında koordinasyon yürütüldüğünü aktarıyor.

Bu dosyada belirleyici eşik yeni mevzuatın yayımlanması olacak. O zamana kadar mevcut E33G koşulları ve kişinin sahip olduğu izin türünün faaliyet kapsamı geçerli. Göç İdaresinin yeni karar, genelge veya vize kodu yayımlaması halinde dijital göçebeler için fiilî sonuç da o metin üzerinden netleşecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İspanya dijital göçebe vizesi belgeleri neler? Türkiye ve İspanya’dan başvuruya göre liste

Dijital göçebe vizesini kalıcı yaptılar, kalış süresini 3 yıla çıkardılar

Bali’de turistlerden yeni ücret alacaklardı, başlamadan ertelediler

Endonezya kapıda alınan vizeyi iki kat pahalı yapmaya hazırlanıyor