Lavrov: Filistin devletinin kurulmasının zamanı geldi

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 26 Eylül 2026’da Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulundaki konuşmasında Filistin devletinin kurulmasının zamanının geldiğini söyledi. Lavrov’un BM Genel Kurulundaki konuşmasının tam metnine göre Rus bakan, Orta Doğu’nun temel meselesi olarak nitelendirdiği Filistin halkının egemenliğinin BM kararları temelinde güvence altına alınmasını istedi. Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinin giderek genişlediğine dikkat çeken Lavrov, bu faaliyetlerin sürmesi halinde Filistinlilerin bağımsız devlet kurabilecekleri toprakların kalmayabileceği uyarısında bulundu. Rusya’nın Filistin devleti çağrısını, Gazze’deki barış planının uygulanması ve bölgedeki insani durum hakkındaki değerlendirmeleri izledi.

Katar Haber Ajansının (QNA) 26 Eylül tarihli bağımsız haberinde de Lavrov’un Filistin devletinin kurulması çağrısı ve Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetleri hakkındaki uyarısı aktarıldı. Gazze’de devam eden can kayıplarına ve insani koşullara değinen Lavrov, İsrail’in güvenliğinin de Filistin meselesine kalıcı bir çözüm bulunmasıyla bağlantılı olduğunu savundu; bunu Batı Şeria’da genişleyen yerleşimlerle ilgili uyarısının ardından dile getirdi.

Filistin devleti için BM’den ne istedi?

Lavrov, Orta Doğu’nun temel meselesi olarak gördüğü Filistin halkının egemenliğini sağlama zamanının geldiğini belirtti. Bu hedefin çok sayıda BM kararıyla ortaya konulduğunu hatırlattı. BM Güvenlik Konseyinin yaklaşık bir yıl önce ABD öncülüğünde hazırlanan Gazze barış planını onayladığını, ancak Gazze’de barışın henüz sağlanamadığını anlattı. Konuşmasında sivillerin ölmeye devam ettiğini ve ağır insani koşulların sürdüğünü söyledi. BM üyesi ülkelere çağrıda bulunarak Orta Doğu’daki gelişmelerin seyrini değiştirecek acil adımlar atılmasını istedi. Filistin devletinin kurulmasına ilişkin sözlerini, Batı Şeria’da yerleşimlerin genişlemesine yönelik eleştirisiyle birlikte dile getirdi.

Doğu Kudüs’teki yerleşim kararları konusunda ne söyledi?

BM Genel Kurulu toplantılarının ardından aynı gün düzenlediği basın toplantısında Filistin devletinin kurulmasına ilişkin soruları yanıtladı. Konuşma ve soru-cevap bölümünün yayımlanan dökümünde, Doğu Kudüs’te yeni yerleşim alanlarının oluşturulması halinde Gazze ile Batı Şeria arasındaki bağlantının kopabileceği yönündeki değerlendirmesi yer aldı. Lavrov, böyle bir gelişmenin gelecekteki Filistin devletinin coğrafi bütünlüğünü ilgilendirdiğini belirtti. Basın toplantısında Rus bakan, Gazze barış planını onaylayan BM Güvenlik Konseyinin 2803 sayılı kararından söz etti. Planın Gazze’deki yönetim düzenine ilişkin hükümlerine değindi; Batı Şeria’daki sorunların ayrıca ele alınması gerektiği yönündeki değerlendirmesini paylaştı. BM’nin resmî internet televizyonunda yayımlanan 26 Eylül basın toplantısı, konuşmanın ardından gazetecilerin Lavrov’a yönelttiği Filistin sorularını da içeriyor.

Filistinli grupların birliği yeniden gündeme geldi

BM Genel Kurulundaki konuşmasında Lavrov, Filistin meselesinin yanında Lübnan, Suriye, Yemen, Irak ve Sudan’daki çatışmalara da değindi. İsrail ile Filistin arasındaki sorunun çözümüne ilişkin çağrısını bu bölgesel gündem içinde dile getirdi. Filistin devletinin kurulmasını BM kararlarına dayandırdı; Batı Şeria’da devam eden yerleşim faaliyetlerinin ve Gazze’de süren insani krizin aynı diplomatik gündemde ele alınmasını istedi. Üye devletlere yönelik konuşmasını, uluslararası kuruluşun bölgesel çatışmalara karşı daha hızlı karar alması gerektiği çağrısıyla tamamladı.

Gazetecilerin Moskova’nın Filistin devletinin kurulması için ne yapabileceğini sorması üzerine Filistinli siyasi gruplar arasındaki ayrılığa dikkat çekti. Rusya’nın uzun yıllardır Filistinli gruplar arasında birliği savunduğunu söyledi. Moskova’da farklı Filistinli grupların katıldığı görüşmeler düzenlendiğini ve temsilcilerin ortak bir siyasi çizgi geliştirmesi için çaba gösterdiklerini anlattı. Buna rağmen Filistinli hareketler arasındaki ayrılıkların sürdüğünü ifade etti. Aynı basın toplantısında Moskova’nın Filistinli siyasi gruplarla kurduğu temaslara ilişkin başka ayrıntılar da yer aldı. Rus bakan, daha önce Moskova’da farklı Filistinli fraksiyonların katılımıyla toplantılar yapıldığını ve ortak bir belge üzerinde uzlaşı arandığını anlattı. Filistinli grupların ortak hareket etmesi, ona göre yıllardır çözüm aranan siyasi ayrılıkların giderilmesinde gerekliydi. İhtiyaç duyulması halinde Arap ülkeleri ve Filistinli temsilcilerle diplomatik temaslarını sürdürmeye hazır olduklarını söyledi.

Fetih ve Hamas arasındaki siyasi ayrılığın giderilmesine ilişkin umutların sınırlı olduğunu belirtti. Moskova’daki eski toplantıları hatırlattı. Basın toplantısının yayımlanan metninde, Filistinli temsilcilerin ortak hareket etmesine yönelik geçmiş girişimlerinden söz etti. Moskova’nın Filistinli ve Arap muhatapları istemesi halinde diplomatik çözüm çabalarına yardımcı olmaya hazır olduğunu dile getirdi.

Gazze planı ile Batı Şeria’daki gelişmeleri birlikte ele aldı

Gazze için hazırlanmış barış planına ilişkin soruyu yanıtlarken bölgenin idaresine ilişkin uluslararası düzenlemeleri anlattı. Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki gelişmelerin ise Filistin devletinin coğrafi geleceği bakımından ele alınması gerektiğini söyledi. BM konuşması ile daha sonra yaptığı basın toplantısı, aynı gün gerçekleşen ancak farklı ayrıntılar içeren iki ayrı açıklama oldu. Genel Kurul konuşmasının ve basın toplantısının tam metinleri, Genel Kurul konuşması ve basın toplantısı dökümünde okunabiliyor.

Türkiye de son haftalarda Filistin devletinin tanınması ve Gazze barış planının uygulanması konusunda diplomatik açıklamalar yaptı. Türkiye’nin yedi ülkeyle birlikte yayımladığı Gazze açıklamasına ilişkin Transit Haber dosyasında, Ankara’nın ve diğer imzacıların İsrail’in tutumuna yönelik itirazları okunabiliyor. Erdoğan’ın BM konuşmasına ilişkin haber de Türkiye’nin Genel Kurulda Gazze ve Filistin konularında yaptığı çağrıları aktarıyor. Ben-Gvir’in Gazze için açıkladığı ayrı siyasi plan ise İsrail iç siyasetinde tartışılan başka bir öneriye ilişkin bilgi içeriyor.