Charleroi grevi başladı: Ryanair 28 uçuşu iptal etti

Belçika’daki Charleroi Havalimanı’nda gece vardiyalarını kapsayan hava trafik kontrol grevi fiilen başladı ve ilk iptaller daha eylemin ilk gecesi gelmeden uçuş programına yansıdı. The Brussels Times’ın Belga’ya dayandırdığı 16 Eylül tarihli habere göre Ryanair, çarşamba günü için 14 gidiş ve 14 dönüş olmak üzere toplam 28 uçuşu iptal etti. Grev saat 22.00’de başlamasına rağmen ilk iptal 16.10’daki Bükreş seferinde görüldü; çünkü uçağın dönüşünün 22.00 sonrasında Charleroi’ya inmesi planlanıyordu.

Grev saatleri geceyle sınırlı olsa da operasyon etkisi günün başka saatlerine taşabiliyor. Bir uçağın gece Charleroi’ya dönememesi, ertesi sabah aynı uçakla yapılacak ilk rotasyonu da bozabiliyor. Havayolları da bazı seferleri grev penceresinden saatler önce programdan çıkarabiliyor. İlk gün Madrid, Venedik, Bologna, Manchester, Stockholm ve İbiza gibi farklı hatlarda iptaller açıklandı; 17 Eylül sabahına ilişkin ilk seferlerde de benzer bir zincir oluştu.

Charleroi grevi hangi uçuşları etkiliyor?

Charleroi’nın 17 Eylül için yayımlanan resmî kalkış programında sabahın ilk saatlerine çok sayıda Ryanair seferi kondu. Bunlar arasında Helsinki, Barselona ve Budapeşte hatları da bulunuyor. Belga’nın aktardığı güncel bilgiye göre perşembe sabahının ilk sekiz kalkış seferi ile bunların dönüş uçuşları da iptal listesine girdi. Gece 22.00–08.00 arasındaki iş bırakmanın etkisi böylece sabahın ilk uçuş dalgasına taşınabiliyor.

Türkiye’den Belçika’ya seyahat eden herkes Charleroi kullanmıyor; ancak havalimanı düşük maliyetli Avrupa ağında güçlü bir aktarma noktası. Brüksel çevresinde yaşayan Türkler, Avrupa içinde Ryanair bağlantısı kullananlar ve Belçika’dan başka ülkelere devam edecek yolcular için iptalin etkisi yalnız tek bir biletle sınırlı kalmayabilir. Ayrı alınmış tren, otobüs veya ikinci uçak bileti bulunan yolcuların toplam seyahat planı da bozulabilir.

24 gecelik grev ne zamana kadar sürecek?

Anadolu Ajansı’nın Skeyes ve havalimanı açıklamalarına dayandırdığı bilgilere göre grev 16 Eylül’den 10 Ekim’e kadar 24 gece boyunca 22.00 ile 08.00 saatleri arasında uygulanacak. Skeyes, bu dönem için 487 sabah ve 345 gece hareketi olmak üzere toplam 832 uçuş hareketinin etkilenebileceğini hesapladı. Charleroi Havalimanı ise yaklaşık 300 bin yolcunun eylem döneminden etkilenme ihtimali bulunduğunu bildirdi.

832 sayısı bugüne kadar kesin olarak iptal edilmiş uçuşların toplamı değil. Bu rakam bütün grev dönemi için risk altında görülen uçuş hareketlerinin tahmini. İlk günkü 28 Ryanair iptali ise fiilen programdan kaldırılan sefer sayısı. İki rakamın birbirine karıştırılmaması gerekiyor; ilerleyen günlerde gerçek iptal sayısı, sendika eyleminin sürmesine ve havayollarının uçaklarını gün içinde başka meydanlarda konumlandırmasına göre değişebilir.

Grev neden başladı?

Uyuşmazlığın merkezinde Skeyes’in Charleroi ve Liège için planladığı dijital kule sistemi bulunuyor. Yeni modelde iki havalimanının hava trafik yönetiminin Namur’daki dijital merkezden yürütülmesi planlanıyor. Charleroi’daki kontrolörler ise gece vardiyası primleri ve yeni çalışma düzeni konusunda anlaşma sağlanamadığını belirtiyor. Arabuluculuk girişimlerinin sonuçsuz kalmasının ardından gece vardiyalarında art arda grev kararı alındı.

Dijital kule anlaşmazlığının yolcuya yansıyan kısmı uçuş programındaki değişiklikler. Charleroi’da gece operasyonu kesildiğinde o saatte meydanda bulunması gereken uçak başka bir havalimanında kalabiliyor. Ertesi günün ilk uçuşu için yeni uçak veya ekip bulunamazsa iptal sabaha taşınıyor. İlk günkü Bükreş örneği de bu zincirin grevin resmî başlama saatinden önce nasıl etkili olabildiğini gösterdi.

Uçuşu iptal edilen yolcunun hangi hakları var?

Charleroi’dan kalkacak uçuşu iptal edilen yolcu önce havayolunun rezervasyon ekranını ve kendisine gelen SMS ya da e-postayı kontrol etmeli. AB kuralları kapsamında iptalde yeniden yönlendirme veya kullanılmayan bilet için ücret iadesi seçenekleri gündeme gelebiliyor. AB yolcu hakları rehberi, gecikme ve iptal halinde kullanılabilecek temel seçenekleri sıralıyor. Tazminat hakkı ise iptalin nedeni, havayolunun kontrol alanı ve bildirim süresine göre değişiyor.

Yolcunun havayolundan gelen yeni uçuşu kabul etmeden önce varış saatini ve bağlantılarını birlikte değerlendirmesi yararlı. Özellikle başka bir biletle devam eden yolculuklarda yeni saat bütün planı karşılamayabilir. AB hava yolcu hakları düzenlemesine ilişkin dosya, iade, alternatif uçuş ve bakım yükümlülüklerinin genel çerçevesini veriyor.

Charleroi’dan uçacak yolcu şimdi neyi kontrol etmeli?

16 Eylül akşamından 10 Ekim’e kadar Charleroi kullanacakların uçuş durumunu seyahate yaklaştıkça yeniden kontrol etmesi gerekiyor. Akşam geç saatli varışlarla sabah 06.00–08.00 bandındaki kalkışlar daha sık kontrol edilmeli. Havayolunun uygulamasındaki durum, havalimanının canlı uçuş ekranı ve rezervasyon numarası üzerinden gönderilen bildirimler birbiriyle karşılaştırılmalı.

Fransa’daki easyJet personel eylemlerinde de ilan edilen grev saati ile fiilî operasyon değişikliği farklı saatlere taşınmıştı. easyJet grevi dosyası, uçak ve ekip rotasyonunun iptalleri farklı saatlere taşıyabildiği benzer bir örnek sunuyor. Charleroi’daki ilk gün de gece uçuşları kadar ertesi sabahın ilk rotasyonlarının kontrol edilmesi gerektiğini ortaya koydu.

16 Eylül itibarıyla teyit edilmiş durum şu: Charleroi’daki 24 gecelik hava trafik kontrol grevi başladı; Ryanair ilk gün için 28 seferi programdan çıkardı ve 17 Eylül sabahındaki ilk uçuşlardan bir bölümü de iptal edildi. 832 uçuş hareketi ve 300 bin yolcu rakamı ise 10 Ekim’e kadar sürecek tüm dönem için açıklanan potansiyel etki hesabı. Yeni iptaller geldikçe gerçek tablo havayolunun günlük operasyon programına göre değişecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Arjantin’de 27 havalimanındaki grevi son anda ertelediler

Tel Aviv uçuşları için gönüllü bulamayınca çalışanları zorladılar: Grev bildirimi geldi

Yüzde 97 grev dedi: Yer çalışanları 24 saate kadar işi bırakabilir