Ceuta krizi Münih zirvesine taşındı: Almanya hızlı geri gönderme istiyor

Münih göç zirvesi, 26 Eylül 2026’da Avrupa ülkelerinin içişleri bakanlarını Almanya’da bir araya getirdi. Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, İspanya’nın Ceuta kentinde temmuz ayında yaşanan kitlesel sınır geçişlerini örnek göstererek benzer durumlarda geri gönderme işlemlerinin hızlandırılmasını istedi. Reuters’ın toplantının açılışından aktardığı açıklamaya göre Dobrindt, bu tür olaylar için yeni bir Avrupa göç krizi mekanizması kurulmasını önerdi.

Bavyera kamu yayıncısı BR24’ün toplantı programına göre ikinci Münih Göç Toplantısı’na Almanya’nın davetiyle 17 Avrupa ülkesinin içişleri bakanları ve Avrupa Komisyonunun göçten sorumlu üyesi Magnus Brunner katıldı. Bakanların gündeminde dış sınırların korunması, geri gönderme prosedürleri ve Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı Frontex’in görev alanının genişletilmesi vardı. Toplantı, haziran ayında uygulanmaya başlayan AB Göç ve İltica Paktı sonrasındaki ilk aylarda düzenlendi.

Avusturya İçişleri Bakanlığının 26 Eylül tarihli açıklamasında, Bakan Gerhard Karner’in Münih’teki toplantıya katılacağı ve dış sınırların korunması, geri gönderme işlemleri ile AB Göç ve İltica Paktı’nın uygulanmasının gündemde olduğu bildirildi. Açıklamaya göre Avusturya, Danimarka, Hollanda, Yunanistan ve Almanya’dan oluşan grup, üçüncü ülkelerdeki geri dönüş merkezleri konusunda da toplantı sırasında ayrıca görüşecekti.

Ceuta için hızlı geri gönderme önerisi

Dobrindt, İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’ya temmuz sonunda Fas üzerinden gerçekleşen kitlesel geçişlere işaret etti. Associated Press’in 26 Eylül tarihli haberine göre Alman bakan, sınırda olağanüstü durumların tespit edilmesine, bunlara müdahale edilmesine ve belirli geri gönderme işlemlerinin hızlandırılmasına yönelik yeni kurallar talep etti. Bu çerçevede önerilen mekanizmanın hangi durumlarda işletileceği ve kimin karar vereceği henüz kararlaştırılmış değil.

İspanya hükümetinin 28 Ağustos tarihli açıklamasına göre İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska, Ceuta’da kalan göçmenlerin kayıt ve dosya işlemleri için Frontex, Europol ve AB İltica Ajansından (EUAA) ek destek istedi. İspanya, Frontex’in Minerva operasyonunun uzatılmasını ve kayıt çalışmalarına on ek personel verilmesini talep etti. EUAA’dan mülakat ve tercüman desteği istendi. İspanya’nın mevcut talebi sahadaki dosya işlemlerine ilişkin; Münih’te konuşulan 24 saatlik yeni müdahale gücü ise ayrı bir öneri.

Reuters’ın aktardığına göre Dobrindt, Ceuta’daki hareketliliğin yanlış bilgilendirmeden kaynaklandığı görüşünü dile getirdi ve insani acil durumlarla bu tür olayların birbirinden ayrılması gerektiğini savundu. Bu değerlendirme Alman bakanın açıklamasıdır; Ceuta’ya ulaşan herkesin bireysel iltica veya koruma ihtiyacının bulunmadığına ilişkin bir tespit olarak değerlendirilemez. Önerilen hızlandırılmış işlemlerin kapsamı, kişilerin başvuru hakları ve denetim yolları ileride hazırlanacak hukuki metinlere bağlı olacak.

Frontex için 24 saat içinde müdahale hedefi

Bakanın ikinci önerisi, Frontex bünyesinde kriz durumlarında hızla görevlendirilebilecek bir ekip oluşturulması. Reuters’ın haberinde aktarılan modele göre böyle bir gücün, dış sınırdaki ülkeye 24 saat içinde destek vermesi öngörülüyor. Deutschlandfunk’un toplantı öncesi haberinde de Frontex’in geri göndermelerde daha fazla rol üstlenmesinin Almanya’nın gündemindeki temel başlıklardan biri olduğu belirtildi.

Frontex hâlihazırda üye ülkelerin dış sınır yönetimine ve geri gönderme operasyonlarına destek verebiliyor. Ancak kişilerin sınır dışı edilmesine ilişkin kararlar, mevcut sistemde ulusal makamların sorumluluğunda bulunuyor. Almanya’nın teklif ettiği genişleme, ajansın mevcut destek görevleriyle doğrudan karar verme yetkisini birbirine karıştırmadan değerlendirilmesi gereken ayrı bir konu. Toplantıda konuşulan 24 saatlik süre, kabul edilmiş ve bütün üye ülkelerde uygulanmaya başlanmış bir müdahale taahhüdü değil.

Üçüncü ülkelerde geri dönüş merkezleri de görüşüldü

Münih toplantısının gündemindeki bir diğer konu, oturum hakkı bulunmayan kişilerin geri gönderilmesine yönelik üçüncü ülke merkezleri oldu. Almanya, Avusturya, Danimarka, Hollanda ve Yunanistan daha önce Avrupa Birliği dışındaki ülkelerle bu merkezler için anlaşmalar yapılmasını hedeflediklerini duyurmuştu. Münih’teki görüşmeler bu girişimin devamı niteliğinde. Merkezlerin nerede kurulacağı, hangi ülkenin hangi kişileri kabul edeceği ve uygulamanın hangi hukuki güvencelerle yürütüleceği konusunda tamamlanmış ortak bir anlaşma açıklanmadı.

Dobrindt, Frontex’in yalnızca AB topraklarındaki geri gönderme işlemlerinde değil, transit ülkelerden yapılacak geri dönüşlerde de daha etkin kullanılmasını istedi. Bu seçeneğin uygulanabilmesi, ilgili üçüncü ülkelerin rızasını ve ayrıca hukuki düzenlemeleri gerektiriyor. Bir ülkede sınır dışı kararı verilmesi, kişinin başka bir devletin topraklarına otomatik olarak gönderilebileceği anlamına gelmiyor. Bu nedenle görüşülen seçenekler ile mevcut uygulamalar ayrı tutuluyor.

Avrupa Komisyonu toplantıda ne söyledi?

Associated Press’in haberine göre AB’nin göçten sorumlu komiseri Magnus Brunner, sınır güvenliğinin göç reformlarının temel unsurlarından biri olduğunu söyledi. Brunner, düzensiz göçün son iki yılda yüzde 55, son bir yılda ise üçte bir oranında azaldığını belirtti. Bunlar komiserin toplantıda paylaştığı karşılaştırmalı oranlar; Ceuta’daki temmuz olayının tek başına sonucu veya Almanya’nın yeni önerilerinin etkisi olarak sunulamaz.

Toplantıya katılan ülkelerin hepsinin Almanya’nın her önerisini kabul ettiğine ilişkin ortak bir karar metni açıklanmadı. Geri gönderme merkezleri, Frontex’in yetkileri ve olağanüstü sınır durumlarında hızlandırılmış işlemler ayrı müzakere başlıkları olarak görüşüldü. Her biri için mevzuat, finansman, ulusal yetkiler ve üçüncü ülkelerle iş birliği gibi farklı aşamalar bulunuyor.

Türkiye’den Avrupa’ya seyahat edenleri etkiliyor mu?

Münih’te görüşülen teklifler, Türk vatandaşlarının Schengen vizesi için bugün yerine getirmesi gereken belge şartlarını veya mevcut vize sürelerini değiştiren bir karar içermiyor. Toplantının doğrudan konusu, kitlesel sınır geçişlerine müdahale ve geri gönderme mekanizmaları. AB’nin yürürlükteki genel iltica ve göç çerçevesi için Transit Haber’in AB Göç ve İltica Paktı haberinde uygulama takvimi yer alıyor. Münih’te tartışılan yeni yetkilerin somut sonuçları, ancak daha sonra kabul edilecek metinlerle belirlenebilir.

Türkiye’den Avrupa’ya giden yolcular bakımından mevcut pasaport, vize ve sınır kontrolü kuralları uygulanmaya devam ediyor. Sığınma başvurusunda bulunan kişilerin durumu ise turistik veya ticari seyahat yapanlardan farklı hukuki prosedürlere tabi. Ceuta için önerilen olağanüstü mekanizmanın ileride hangi sınır geçişlerini kapsayacağı, bireysel başvuruların nasıl değerlendirileceği ve hangi itiraz yollarının açık kalacağı şu aşamada kesinleşmedi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Avrupa’da Türklerin iltica başvuruları yüzde 30 azaldı

Polonya, Belarus sınırında iltica başvurusu kısıtlamasını 60 gün uzattı

İrlanda vatandaşlık için 5 yılı 8 yıla çıkarmaya hazırlanıyor