İspanya konut kararnamesinde son pazarlık: Partiler dört başlıkta ayrıştı

İspanya hükümeti, Madrid’de 87 yaşındaki Maricarmen Abascal’ın tahliyesinin ardından yükselen protestolar üzerine konut piyasasına müdahale içeren yeni kararname için son müzakerelerini yürütüyor. İspanya konut kararnamesi olarak hazırlanan taslağın 29 Eylül Salı günü Bakanlar Kurulunun gündemine gelmesi bekleniyor. İspanya kamu yayıncısı RTVE’nin 28 Eylül tarihli haberine göre PSOE ile koalisyon ortağı Sumar’ın yanı sıra Podemos, ERC, EH Bildu, BNG, Junts ve PNV’nin talepleri taslağın kapsamını belirleyen görüşmelerde ele alındı.

Konut Bakanı Isabel Rodríguez görüşmeleri yürütürken Sumar adına Ernest Urtasun ve Pablo Bustinduy hükümet içindeki toplantılara katıldı. EL PAÍS’ın gece saatlerine kadar sürdüğünü aktardığı görüşmelerde 2027 ve 2028 yıllarını kapsayan tahliye koruması üzerinde çalışıldı. Kira sözleşmelerinin 2028 sonuna kadar uzatılması, turistik konutlara uygulanan KDV’nin artırılması ve geçici kiralamaların düzenlenmesi hükümetin masadaki önerileri arasına girdi. İspanya konut kararnamesi üzerinde görüşmeler sürerken hükümetin iki kanadının temsilcileri taslak maddeleri ayrı toplantılarda ele aldı.

İspanya konut kararnamesi kiralar için neler öngörüyor?

İspanya hükümetinin 29 Haziran’daki resmî konut planında kira sözleşmelerinin uzatılması, kısa süreli ve oda kiralarının düzenlenmesi, sözleşmelerin yazılı yapılması ve kira düşüren mülk sahiplerine vergi teşvikleri öngörülüyordu. Ayrıca turistik konutların KDV oranının yüzde 21’e yükseltilmesi de önerilmişti. Eylül sonunda hazırlanan müzakere taslağı bu başlıklardan bazılarını içeriyor; açıklanan maddeler, Bakanlar Kurulunun kabul edeceği nihai metinle karşılaştırılacak. Cadena SER’in 28 Eylül tarihli müzakere haberine göre PSOE, tüm ortakların isteklerini tek metinde birleştirmekte güçlük yaşadığı için üzerinde daha geniş uzlaşı sağlanabilecek maddelere yöneldi. Kira artışlarında resmî endeksin esas alınması, 2029’dan önce bitecek sözleşmelerin uzatılması ve kiracının oturduğu daire bir yatırım fonuna satılırken öncelikli satın alma hakkı tanınması görüşülen seçenekler arasında yer aldı. Vergi teşvikleri konusunda da partilerin talepleri birbirinden ayrılıyor.

Sumar, Podemos ve diğer sol partiler ne istiyor?

EL PAÍS’ın 28 Eylül’de aktardığı ortak açıklamada Sumar, Podemos, ERC, EH Bildu ve BNG temsilcileri tahliyeye karşı daha kapsamlı koruma istedi. Sumar, 2028 sonuna kadar uzatılması üzerinde anlaşılan kira sözleşmelerine ek olarak oda kiralarının düzenlenmesinde ısrar etti. Parti ayrıca kira sözleşmelerinin süresiz biçimde yenilenebilmesini ve kırılgan durumdaki haneler için korumanın kalıcı hâle getirilmesini talep ediyor.

Podemos, büyük konut yatırım fonlarının elindeki evlerin kamulaştırılmasını gündeme taşıdı. Sumar temsilcileri Maricarmen’in oturduğu daire için de kamulaştırma seçeneğini tartışmaya açtı. Sol partilerin ortak basın toplantısında kira koruması, tahliye işlemlerinin durdurulması ve kiracı örgütlerinin taleplerinin kararnameye eklenmesi istendi. Madrid Kiracılar Sendikası, tahliye için haklı ve somut gerekçe aranmasını ve kiracıların belirsiz süreli kontratlarla daha uzun süre konut güvencesine kavuşmasını öneriyor.

Junts ve PNV hangi düzenlemelere karşı çıkıyor?

28 Eylül gecesi müzakerelerini aktaran EL PAÍS’a göre Junts ve PNV, tahliyelere ilişkin korumayı 2028 sonrasına taşıma ve kira sözleşmelerini süresiz hâle getirme taleplerine mesafeli. Junts, PSOE’nin taslağı sol partilerin isteğiyle değiştirmesinin önceki müzakere dengesini bozduğunu açıkladı. Buna rağmen müzakere kapısını açık tuttu. PNV’nin önem verdiği imar ve arazi yasası reformu ise Podemos’un karşı çıkması üzerine paketin dışında bırakıldı. İspanya konut kararnamesi üzerindeki uyuşmazlıkta Junts, mülk sahiplerinin yükümlülüklerinin genişletildiği değişikliklere itirazını sürdürdü.

Junts, 24 Eylül’de PSOE ile doğrudan temaslarını kamuoyuna açıkladı ve Pedro Sánchez’e yaklaşık iki hafta önce öneri metni teslim ettiğini bildirdi. Partinin müzakerelerinde mülk sahipleri için vergi teşvikleri ve tahliye korumasının kapsamı ele alındı. Cadena SER’in parti açıklamalarını aktardığı haberde daha dar bir anlaşma ihtimali gündeme getirilirken Sumar ile diğer sol partiler oda kiraları ve otomatik yenileme konusunda daha geniş bir düzenleme talep etti.

Görüşmelerde son durum ne?

28 Eylül gecesi itibarıyla taraflar kira sözleşmelerinin 2028 sonuna kadar uzatılması noktasında yakınlaşırken tahliye korumasının ne kadar süreceği, oda kiraları, süresiz kontrat ve kamulaştırma konusunda anlaşmaya varamadı. RTVE’nin toplantıların sürdüğünü bildirdiği haberde Sumar, metnin kapsamını yeterli bulmadığını belirtirken PSOE anlaşma sağlamak için müzakereleri devam ettirdi. İspanya konut kararnamesi Bakanlar Kurulunda kabul edilirse Kongrede ayrıca onaylanması gerekiyor. İspanya konut kararnamesi için açıklanan bu müzakere takvimi, 29 Eylül Bakanlar Kurulu toplantısına kadar devam etti.

Başbakan Pedro Sánchez, 28 Eylül’de Barselona’daki bir konut projesini ziyaret ederek kamuya ait kiralık konut arzının artırılacağını açıkladı. Başbakanlık tarafından yayımlanan resmî açıklamaya göre Sánchez, uygun fiyatlı konutların artırılması ve turistik kiralamalar karşısında sürekli oturum amaçlı konutların korunmasına öncelik verileceğini söyledi. Bu uzun vadeli konut programı, Meclise götürülmesi planlanan acil kararnameden ayrı yürütülüyor.

Kararname reddedilirse hükümet düşer mi?

Kongrenin İçtüzüğü’nün 151. maddesi, bir kraliyet kanun hükmünde kararnamesinin yayımlanmasından itibaren otuz gün içinde Kongrede oylanmasını öngörüyor. Hükümet kararnameyi Bakanlar Kurulunda kabul edip Resmî Gazete’de yayımladığında düzenleme metinde belirtilen tarihte yürürlüğe girebilir. Kongre onaylamazsa kararname yürürlükten kalkar. Hükümetin güvenine ilişkin ayrı usuller ise Anayasa’da düzenleniyor.

Anayasa’nın 113. maddesine göre hükümetin gensoruyla düşürülmesi için Kongrenin mutlak çoğunluğu ve yeni başbakan adayını içeren bir gensoru önergesi gerekir. Bir konut kararnamesinin reddi siyasi ortaklıkları etkileyebilir; hükümetin görevden ayrılması için ayrı anayasal süreç işletilmesi gerekir. PSOE’nin Junts, PNV, Podemos ve Sumar arasında destek aramasının nedeni de kararnameyi Kongrede onaylatmak için gerekli oyların sağlanmasıdır.

Kararname görüşmeleri Madrid’de Puerta del Sol meydanındaki barınma protestolarıyla aynı dönemde yürütüldü. Protestolara yol açan olaylardan biri 23 Eylül’de Maricarmen Abascal’ın evinden çıkarılmasıydı. Madrid’de kira sözleşmesinin belediye adres kayıtlarında kullanımına ilişkin Transit Haber rehberi, yeni taşınanların ve oda kiralayanların padrón için kullanabilecekleri sözleşme ve belgeleri listeliyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Maricarmen’in evine dönüşü için anlaştılar: Sekiz yıllık kira

Pedro Sanchez, CNN’de Trump’ın politikalarına karşı ortak hareket etme çağrısı yaptı

Fas, Ceuta’daki göçmenlerin geri dönüşünde iş birliği sözü verdi

Türkiye, İber-Amerika Konferansı’na ortak gözlemci olarak kabul edildi