12 yıldır açılamayan Çin–Kuzey Kore köprüsünün yanında 100 kamyon bekliyor

Çin ile Kuzey Kore arasında 2014’te tamamlanan Yeni Yalu Nehri Köprüsü, 12 yıllık bekleyişin ardından açılışa hazırlanıyor.

Güney Koreli SBS televizyonunun 6 Ekim’de Dandong’dan hazırladığı saha haberinde köprünün yanındaki park alanında yaklaşık 100 büyük yük kamyonunun beklediği, iki yakadaki gümrük hazırlıklarının ilerlediği aktarıldı. Kuzey Kore ile Çin arasındaki diplomatik ilişkilerin 77. yıl dönümüne denk gelmesi beklenen 6 Ekim açılış töreni ise yapılmadı.

Reuters’ın 8 Ekim tarihli Dandong saha haberine göre iki hükümet yeni geçiş için resmî bir açılış günü duyurmadı. Çin tarafındaki gümrük kapısının üzerindeki yeşil tabelalar aydınlatılırken, Kuzey Kore tarafındaki gümrük binası tamamlanmış görünüyordu. Reuters muhabirlerinin ziyareti sırasında köprüden düzenli araç geçişi gözlenmedi. 2014’te bitirilen yapının hizmete alınmasını geciktiren ana sorun, Kuzey Kore yakasındaki bağlantı yolları ve gümrük tesislerinin tamamlanmasıydı.

Yeni Yalu Nehri Köprüsü’nde 100 kamyon nerede bekliyor?

SBS muhabiri Han Sang-woo, Çin’in Liaoning eyaletindeki Dandong Yeni Bölgesi’nde Yeni Yalu Nehri Köprüsü yakınındaki park alanında yaklaşık 100 büyük kamyon gördüğünü bildirdi. Muhabirin konuştuğu bir sürücü, araçların kullanımına dair soruya kendi işleri için kullanacakları yanıtını verdi. Haberde Kuzey Kore’ye giden kamyonların tamamının sınırdan geçtiği yönünde bir tespit yer almıyor. SBS’nin yerinde görüntülediği park alanı ve araç kontrol tesisleri, yeni geçiş güzergâhına yapılan lojistik hazırlığın parçaları olarak gösterildi.

Üç kilometreden uzun dört şeritli karayolu köprüsü, Dandong Yeni Bölgesi’ni Yalu Nehri’nin karşı yakasındaki Sinuiju’ya bağlayacak şekilde inşa edildi. Çin yakasında gelen araçlara yönelik kontrol noktaları ve Korece tabelalar var. Kuzey Kore tarafındaki yeni binanın üzerinde ülke bayrağının bulunduğunu belirten SBS, akşam saatlerinde köprünün adını taşıyan ışıklı tabelanın açıldığını da aktardı. Haberde, tören için düşünülen 6 Ekim programının son anda değiştiği bilgisi Çinli bir kaynağa dayandırıldı.

Köprüdeki hareketlilik, ekim ayından önce de izleniyordu. Yonhap ajansının 20 Eylül tarihli haberinde, üstü örtülü yük taşıyan bir kamyonun Dandong’dan Sinuiju yönüne geçtiği bildirildi. Yonhap, 8 Eylül’de bir iş aracının ve küçük bir kamyonun köprüden gidip döndüğünün gözlendiğini de yazdı. Gözlenen geçişlerin niteliği ile günlük ticari taşımacılığın başlaması farklı aşamalar; yetkililerin açıklayacağı işletim programı belirleyici olacak.

Uydu görüntülerinde gümrük tesisleri ne durumda?

Kuzey Kore’ye ilişkin uydu araştırmaları yayımlayan 38 North’un 28 Eylül incelemesi, yeni gümrük kompleksindeki araç ve yük hareketlerini saatler arayla çekilen görüntüler üzerinden değerlendirdi. Kuzey Kore tarafında iki görüntü arasında yaklaşık 16 kamyon belirdi. Çin tarafındaki sahada da birkaç küçük araç tespit edildi. Analiz, tesislerin inşaatının büyük ölçüde tamamlandığını; yük ticaretinin hacmini gösterecek yoğun bir akışın henüz gözlenmediğini belirtti.

28 Eylül görüntülerinde Yeni Yalu Nehri Köprüsü’nün Çin yakasında araçlar vardı. Araştırmacılar, bir bölümünün bakım ekibine ait olabileceğini değerlendirdi. Aynı araştırmada, eski Çin–Kuzey Kore Dostluk Köprüsü’nün Dandong gümrük avlusunun gün içinde değişen yoğunluğuna yer verildi. 28 Eylül saat 15.40 civarındaki uydu görüntüsünde eski köprünün Çin tarafında yaklaşık 60 kamyon sayıldı. Eski geçişin kullanılıyor olması, Yeni Yalu Nehri Köprüsü’nün hedeflediği kapasite artışını anlamaya yardımcı oluyor.

38 North’un 1 Eylül’de yayımladığı önceki görüntü çözümlemesi, kuzey yakasındaki büyük depo binalarının çatılarının tamamlandığını, gümrük çevresindeki yol çalışmalarının hızlandığını aktarmıştı. Eylül boyunca gümrük inşaatının son aşamaya geldiği uydu fotoğraflarında izlenebiliyor. SBS’nin 6 Ekim görüntüleri ise tesislerdeki fiziki hazırlığın ardından açılış gününe ilişkin son belirsizliği ortaya koyuyor.

12 yıllık gecikmenin arkasında ne var?

Yeni Yalu Nehri Köprüsü için çalışmalar 2011’de başladı ve yapı 2014’te tamamlandı. Çin’in ulaşım ağını kuzey komşusuna bağlama projesi, Kuzey Kore tarafındaki yol ve sınır tesislerinin tamamlanmaması nedeniyle yıllarca hizmete alınamadı. Reuters’ın sahadan aktardığına göre nükleer denemelerin ardından ilişkilerin soğuması ve Birleşmiş Milletler yaptırımları da yatırım ve ticaret beklentilerini etkiledi. Yaptırımların arka planını oluşturan nükleer dosya, son haftalarda da Pyongyang’ın açıklamalarında yer aldı. Transit Haber’in Kuzey Kore’nin nükleer statüsüne ilişkin eylül haberinde, yönetimin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının silahsızlanma çağrılarına verdiği yanıt işlenmişti. Yalu’daki yeni karayolu geçişi bu siyasi ve ticari ilişkilerin içinde planlanan bir altyapı yatırımı.

Pekin ile Pyongyang son dönemde siyasi temasları artırdı. Kuzey Kore’nin Tayvan konusunda Çin’in yaklaşımını destekleyen ekim açıklaması, iki ülkenin dış politika alanındaki temaslarının bir örneği. Reuters, karşılıklı diplomatik ziyaretler sonrasında tren seferlerinin ve doğrudan uçuşların yeniden başladığını; yeni köprü için yine de hükümetlerden kesin tarih gelmediğini bildiriyor.

Dandong ekonomisi köprünün açılmasından ne bekliyor?

Dandong, iki ülke arasındaki kara ticaretinin başlıca merkezlerinden biri. Reuters’ın 8 Ekim haberine göre Çin’in Kuzey Kore’ye ihracatı 2025’te yıllık yüzde 25 artışla 2,3 milyar dolara çıktı. Buna karşın Dandong’un ekonomisi 2026’nın ilk yarısında yalnız yüzde 0,3 büyüdü; ülke genelindeki büyüme aynı dönemde yüzde 4,7 oldu. Reuters, bu rakamları yerel yönetim verilerine dayandırıyor. Yeni geçişe yakın Dandong Yeni Bölgesi’ndeki konutlar ve ticaret alanları yıllar önce tasarlandı. Reuters muhabirleri, 2015’te faaliyete geçen Guomenwan ticaret alanında boş dükkânlar bulunduğunu, yakında küçük eğlence ve hizmet işletmelerinin açıldığını aktardı. Ticaret bölgesinde konuşulan işletmeciler, yeni köprünün getireceği müşteri ve yük trafiği konusunda farklı beklentiler dile getirdi. Kentin önündeki esas gelişme, sınır altyapısının hangi tarihte ve hangi araç türlerine açılacağı.

Kuzey Kore’nin dış ekonomik bağlantıları, malların hareketiyle birlikte işgücü ve yaptırım denetimleri bakımından da izleniyor. Transit Haber’in Kuzey Koreli çalışanların Rusya ve diğer ülkelerdeki varlığına ilişkin 9 Ekim haberinde, Çok Taraflı Yaptırımları İzleme Ekibinin yurt dışındaki çalışanlara dair tahminleri aktarılmıştı. Yeni Yalu köprüsü hakkındaki araştırmalar ise kara ticareti ve sınır gümrüğü altyapısına odaklanıyor.

Kuzey Kore’ye turist geçişi de başlayacak mı?

Reuters’ın Dandong ziyaretinde, Çinli ziyaretçilerin Yeni Yalu Nehri Köprüsü yakınındaki Yalu Nehri kıyısından Kuzey Kore’yi seyretmek için sınır kentine geldiği, fakat Pyongyang’ın Çinli turistlere yönelik girişleri 2020’den beri yeniden açmadığı bildirildi.

Köprü çevresindeki ticari araç hazırlıkları ile turistlerin ülkeye girişi farklı idari uygulamalara bağlı. Açılış duyurusunda araç türleri, gümrük çalışma saatleri ve yolcu geçişine ilişkin hükümler ayrıca izlenecek.

Güney Koreli East Asia Institute’un 15 Eylül tarihli değerlendirmesi, 6 Ekim’in iki ülke ilişkilerinin 77. yıl dönümü olduğu için muhtemel açılış günü olarak konuşulduğunu kaydetmişti. SBS’nin 6 Ekim saha haberiyle Reuters’ın 8 Ekim ziyareti, törenin yapılmadığını ve resmî açılış gününün hâlâ duyurulmadığını bildiriyor. 8 Ekim itibarıyla resmî açılış günü açıklanmış değil.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Kuzey Kore’nin 17 ülkeye uzanan 100 bin kişilik işçi ağı: Öğrenci vizesi yöntemini kullanıyorlar

Tayvan’a ilk F-16’lar indi, Kuzey Kore’den ABD’ye Çin uyarısı geldi: İyi düşünün

Kuzey Kore, Güney Kore’yi ABD’nin savunma merkezi olursa hedef almakla tehdit etti

Çin’e giren 682 bin yabancının 505 bini vizesiz geçti