Malta’da yabancı işçi tartışması büyüdü: İş dünyası bakana karşı çıktı

Malta’da yabancı işçi istihdamı konusunda hükümetle iş dünyası arasındaki tartışma büyüdü. Maliye Bakanı Clyde Caruana’nın şirketlerin sermaye yatırımı yerine düşük maliyetli yabancı çalışanları tercih ettiği yönündeki sözlerine Malta Ticaret Odası 7 Ekim 2026’da itiraz etti. Odanın aynı gün yayımladığı açıklama ülkedeki yabancı çalışan sayısının artmasını uzun yıllardır izlenen ekonomik büyüme politikalarıyla ilişkilendirdi.

Kuruluş, sermaye yatırımını belirleyen kamu politikalarının da incelenmesini istedi. Times of Malta’nın 6 Ekim’de aktardığı Maliye Bakanı açıklaması, Bakanın sözlerini aktarıyor. Caruana, şirketlerin üretim sürecinde makine ve teknoloji gibi sermaye yatırımlarından ziyade daha ucuz iş gücüne yöneldiğini söyledi. Üçüncü ülke vatandaşlarına dayalı istihdamın nüfus artışını hızlandırdığını belirten Bakan, özel sektörün bu artıştaki sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini savundu. Nüfusun mevcut eğilimle 2040 yılına kadar 800 bine ulaşabileceğini de dile getirdi.

Malta'da yabancı işçi tartışması neden başladı?

2027 bütçesi öncesindeki ekonomi değerlendirmelerinde Malta’da yabancı işçi istihdamı da gündeme geldi. Bakan, üretimde daha az emek ve daha fazla sermayeye dayalı bir yapının verimlilik için gerekli olduğunu söyledi. Açıklamalarında işletmelerin yatırım ve işe alım kararlarına vurgu yaptı. Aynı toplantıda ülkenin nüfus artışının altyapı ve yaşam kalitesi üzerindeki baskısına işaret etti. MaltaToday’in 7 Ekim tarihli haberine göre Ticaret Odası nüfus artışı konusundaki kaygıyı paylaştı, ancak sorumluluğun yalnızca işverenlere yüklenmesine karşı çıktı. Ticaret Odası, ekonominin iş gücünü büyütmeye dayalı yapısının birbirini izleyen İşçi Partisi hükümetleri döneminde benimsendiğini belirtti. Kuruma göre işletmeler, çalışan sayısının artışını teşvik eden düzenleyici ve idari bir sistem içinde çalışıyor. Şirketlerin yabancı çalışan istihdam etmesinin insan kaynakları işlemleri ve işe alım süreleri nedeniyle maliyeti de bulunuyor. Oda, düşük ücretli üçüncü ülke vatandaşı çalıştırmanın her işletme için kolay ve ucuz bir seçenek olduğu görüşüne itiraz etti.

Ekonomik büyümenin hangi bölümü iş gücü artışından geldi?

Son on yıllık büyüme rakamlarını Ticaret Odası da tartışmaya taşıdı. Ticaret Odasının verilerine göre ülkenin brüt katma değeri bu dönemde %81,9 arttı. Oda, büyümenin 68,9 yüzde puanını iş gücü genişlemesine, 9,9 puanını daha yüksek katma değerli sektörlere yönelişe ve 3,1 puanını çalışan başına verimlilik artışına bağladı. Bu oranlar Ticaret Odasının açıkladığı büyüme ayrıştırmasına dayanıyor.

Kuruluş, 2021–2025 arasında reel gayrisafi yurt içi hasılanın %22,9 arttığını; çalışılan saat başına reel verimliliğin ise %0,2 düştüğünü bildirdi. Bu göstergede Malta, 27 AB üyesi arasında 21’inci sırada.

Odanın açıklamasında 2025 sonu nüfusu 588.254, yabancı sakinlerin payı yaklaşık %31 olarak verildi. 2030 nüfus projeksiyonu ise yaklaşık 636 bin.

İşveren örgütleri Maliye Bakanına nasıl yanıt verdi?

Tartışmaya Malta’da yabancı işçi istihdamıyla ilgili başka işveren kuruluşları da katıldı. The Malta Business Weekly’nin 7 Ekim haberinde Malta İşverenler Birliği, Ticaret Odası ve KOBİ temsilcilerinin Bakanın değerlendirmesine itiraz ettikleri aktarıldı. İşverenler Birliği, özellikle turizm, bakım, ulaşım ve inşaat gibi sektörlerde bazı görevlerin makine yatırımıyla bütünüyle ikame edilemeyeceğini belirtti. Nitelikli mesleklerdeki açıkların da yabancı çalışan talebini beslediğini söyledi. Kamu yönetimindeki başvuru ve belge işlemlerinin yavaşlığının firmaların verimlilik yatırımlarından elde ettiği kazanımları sınırladığını savundu. Elektrik kesintileri, trafik sıkışıklığı, inşaat kaynaklı aksamalar ve kamu hizmetlerinin dijitalleşmesindeki gecikmeler de kuruluşun sıraladığı sorunlar arasında. Oda, yatırım teşviklerinin her bütçe yılının başında erişilebilir olmasını ve ödeme takvimlerinin önceden açıklanmasını talep etti.

8 Ekim’de Malta Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Odasının açıklaması da aynı tartışmaya katıldı. Kurum, şirketlerin yatırım yapması gerektiğini söyledi. Ancak idari gecikmeler ile yüksek düzenleme maliyetlerinin bu yatırımları zorlaştırdığını belirtti. Birlik, yeni düzenlemeler için KOBİ etki testi, mükerrer evrak talebini azaltacak yöntemler ve küçük işletmelerin teknolojiye erişimini kolaylaştıracak destekler önerdi.

Yabancı çalışanlarla ilgili hangi ekonomik değişiklikler isteniyor?

Ticaret Odasının 7 Ekim tarihli talepleri vergi teşviklerinin otomasyon, dijitalleşme ve mesleki beceri geliştirmeyi özendirecek biçimde değiştirilmesini içeriyor. Kuruluş, kamu kurumlarının personel ihtiyacının bağımsız bir çalışmayla incelenmesini ve bürokratik süreçlerin sadeleştirilmesini istedi. Ticaret Odası ayrıca hükümet ve muhalefetle birlikte verimlilik odaklı bir ekonomik plan üzerinde çalışmaya hazır olduğunu duyurdu. Malta’da yabancı işçi istihdamına dayalı büyümeyi tartışan Ticaret Odası, Vision 2050 planındaki üretkenliği artırma hedefini de hatırlattı. Ticaret Odası, söz konusu planın hedeflerinin düzenli ölçülmesini talep etti. Maliye Bakanının işverenlere yönelttiği eleştiri ile kuruluşların açıklamaları, önümüzdeki bütçe hazırlığında istihdamın maliyeti, sermaye yatırımı ve kamu hizmetlerinin işleyişi başlıklarını karşı karşıya getirdi.

Avrupa'da yabancı iş gücüne ilişkin başka hangi kararlar gündemde?

Avrupa’nın başka ülkelerinde yabancı çalışan ihtiyacına ilişkin kota ve işe alım kararları da yayımlandı. İtalya’nın 2027 yılı için açıkladığı 165 bin 850 kişilik işçi alım takvimi işveren başvuruları için tarihleri belirliyor. Karadağ’da dört sektörde bildirilen 50 bini aşkın çalışan açığı ise işletmelerin personel ihtiyacına odaklanıyor. Her iki açıklama da işverenlerin eleman arayışıyla ilgili. Yabancı çalışan sayısına sayısal sınır uygulayan ülkeler de bulunuyor. Litvanya’nın 2026 yılı yabancı işçi kotasının dolduğuna ilişkin haberi kota uygulamasını konu alıyor. Malta’da yabancı işçi istihdamı konusunda 7 Ekim tartışmasının odağı iş gücü ile yatırımların ve verimliliğin nasıl artırılacağı gündemde. Ticaret Odası ile hükümet arasında gündeme gelen taleplerin 2027 bütçe sürecindeki karşılığı ilerleyen açıklamalarda şekillenecek.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Belize 500 bin dolarlık yatırımcı oturumu sunuyor: 3 sektöre işçi vizesi

Hollanda’da göçmen işçilerin yaşadığı 35 adrese denetim: Bazı ihlaller belirlendi

Danimarka çalışma izninde 12 programın ret ölçütleri açıklandı

Dört Karayip ülkesinde çalışma izni kalktı: İlk yılda 939 kişi işlem gördü