Türkiye’nin itiraz ettiği Doğu Akdeniz kablosu için Fransız gemisine izin istendi

Yunanistan, Doğu Akdeniz kablo projesi Great Sea Interconnector (GSI) için deniz tabanı araştırmalarını yeniden başlatmaya yönelik başvuruyu doğruladı. Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis, 15 Ekim 2026’da yaptığı açıklamada Fransız yüklenici Nexans’ın ilgili Yunan makamlarına izin talebini ilettiğini bildirdi. Reuters’ın 15 Ekim haberine göre çalışmalar, bakanlıklar arası yetkili komite ile Yunan Sahil Güvenliğinin izinleri tamamlandıktan sonra Fransız bir gemi tarafından yürütülecek. Proje, Türkiye ile Yunanistan arasında deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlığın yaşandığı güzergâhla bağlantılı.

Fransız gemisi için başvuru 8 Ekim’de yapıldı

Kathimerini’nin araştırmasına göre Nexans SA, 8 Ekim’de Yunanistan Dışişleri Bakanlığının D1 birimine başvurarak VB Abeille Marengo adlı özel araştırma gemisinin kullanımı için istisnai izin istedi. Bu başvuru, kablonun deniz tabanında izleyebileceği güzergâhın belirlenmesine yönelik ölçüm faaliyetlerini kapsıyor. İzin talebinin içeriği ile başvuru tarihini CNN Greece de 15 Ekim’deki haberinde aktardı. Başvurunun yapılması, deniz çalışmalarının başladığına ilişkin bir duyuru olarak açıklanmadı.

Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis’in başvuruyu deniz araştırma izinlerinden sorumlu bakanlıklar arası komiteye değerlendirmesiyle birlikte iletmesi bekleniyor. Komitenin ardından sahadaki gemi hareketi için Sahil Güvenlik onayı gerekiyor. Kathimerini’nin aktardığı prosedür, bakanlığın teknik talebi incelemesiyle nihai iznin verilmesini ayrı aşamalar olarak düzenliyor. Araştırma gemisinin hangi tarihte denize açılacağına ilişkin kesinleşmiş bir resmî takvim açıklanmadı.

Doğu Akdeniz kablo projesi için Türkiye hangi bölgede itiraz ediyor?

Ankara, Yunanistan ile Kıbrıs Rum Kesimi arasındaki güzergâh üzerinde planlanan deniz araştırmalarının bir bölümünün Ankara ile Libya arasında 2019’da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatıyla ilişkili olduğunu savunuyor. Türk tarafına göre söz konusu bölgelerde yapılacak araştırmalar için önceden koordinasyon sağlanması gerekiyor. Atina ise bu deniz yetki alanı yaklaşımını kabul etmiyor. Yunan hükümet sözcüsünün Reuters tarafından aktarılan açıklamasında projenin yürütülmesi için Fransa ve Kıbrıs Rum Kesimi dışında başka bir devletin makamlarıyla düzenleme yapılmadığı belirtildi. Nihai onayın ardından araştırma sahasının ve geçerli gemi hareket planının duyurulması bekleniyor.

Kablonun deniz tabanındaki izleğini belirleyecek Doğu Akdeniz kablo projesi araştırmaları, kablonun hangi hat boyunca döşenebileceğini belirlemeye yarayan deniz tabanı ölçümlerini içeriyor. Atina’nın başvuruya vereceği yanıt geminin kullanılmasına ilişkin idari aşamayı belirleyecek. Türk ve Yunan taraflarının üzerinde anlaşamadığı deniz alanları ise iki ülkenin açıklamalarında farklı biçimde tarif ediliyor. Bu yüzden araştırma faaliyeti ve daha sonraki kablo döşeme çalışmaları kendi izin ve teknik takvimleri üzerinden izleniyor.

Nexans Türk makamlarıyla görüşme yapıldığı haberlerine ne dedi?

Fransız şirketi Nexans, 4 Ekim 2026 tarihli resmî açıklamasında Kathimerini’de yayımlanan görüşme haberine yanıt verdi. Şirket, yaklaşan deniz tabanı araştırmaları konusunda Türk makamlarıyla herhangi bir temas kurduğunu veya kurmayı planladığını reddetti. Koordinasyonunun yalnızca proje yürütücüsü ile Yunan ve Kıbrıs Rum Kesimi makamları üzerinden gerçekleştirildiğini bildirdi. Nexans, denizaltı kablo sistemlerinin tasarımı ile üretimi ve kurulumu alanında teknik yüklenici olarak çalıştığını açıkladı.

Hükümet Sözcüsü Marinakis de 15 Ekim’deki açıklamasında projenin uygulama safhasında Fransa ve Kıbrıs Rum Kesimi dışındaki makamlarla düzenleme yapılmadığını söyledi. Bu açıklamalar, şirketin 4 Ekim’de yayımladığı kurumsal yanıtın ardından geldi. Kathimerini’de yer alan 8 Ekim tarihli izin başvurusu bilgisi ise projenin Yunanistan içindeki idari sürecine ilişkin.

1,9 milyar avroluk bağlantı projesi hangi ülkeleri kapsıyor?

Doğu Akdeniz kablo projesi olarak bilinen Great Sea Interconnector, Yunanistan’ın ana kara elektrik sisteminin Girit üzerinden Kıbrıs Rum Kesimi’ne, daha sonraki aşamada ise İsrail’e bağlanmasını hedefleyen denizaltı elektrik hattı projesi. Reuters’ın 15 Ekim’de aktardığı proje bütçesi 1,9 milyar avro. Girişimi Yunanistan’ın elektrik iletim sistemi işletmecisi IPTO yürütüyor; Fransız Nexans kablo sisteminin yüklenicisi olarak görev yapıyor. Yunanistan ile Kıbrıs Rum Kesimi arasındaki bölüm, Avrupa elektrik piyasasına fiziki bağlantı kurulması hedefiyle tasarlandı.

İnşaat ve araştırma takviminde Doğu Akdeniz kablo projesi için daha önce finansman, güzergâh ve deniz faaliyetlerine ilişkin anlaşmazlıklar nedeniyle gecikmeler yaşandı. Kathimerini’nin 15 Ekim haberinde yeni izin başvurusu teknik araştırmaların yeniden yapılması için hazırlık olarak anlatılıyor. Araştırmaların tamamlanması, güzergâh üzerindeki teknik verilerin değerlendirilmesi ve kablo döşeme aşamasının planlanması birbirini izleyen ayrı işlemler.

ABD desteğinin ardından araştırma izni gündeme geldi

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Atina temasları sırasında 8 Ekim’de yaptığı açıklamada Washington’ın projeyi desteklediğini ve karşılaşılan engellerin aşılmasına diplomatik katkı sunmak istediğini bildirdi. Transit Haber’in 9 Ekim’de yayımladığı önceki dosya bu ABD açıklamasını ve Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin yaklaşımını ele aldı. 15 Ekim’de teyit edilen yeni gelişme ise Nexans’ın Yunan makamlarına sunduğu somut gemi ve araştırma izni başvurusu.

Daha önce Atina’nın kablo araştırmaları için yeni NAVTEX hazırlığına ilişkin açıklamaları 28 Eylül tarihli haberde işlenmişti. Türkiye’nin deniz araştırmaları ve NAVTEX konusundaki itirazları da Oruç Reis ve deniz yetki alanları dosyasında aktarıldı. Nexans’ın 8 Ekim’deki başvurusuna dair Yunan hükümetinin 15 Ekim açıklaması, bu önceki duyurulardan sonra gelen izin aşamasını oluşturuyor.

Kathimerini, Yunan Dışişleri Bakanlığının ilgili komiteye öneride bulunacağını belirtiyor. Nihai kararın zamanı ve araştırma gemisinin hareket takvimi, izin süreci sonuçlandığında ilgili makamların açıklamalarıyla belirlenecek. Marinakis’in açıklamasında çalışmaların başlangıcı bakanlıklar arası komite ve Sahil Güvenlik onaylarına bağlandı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Limes’in ‘karanlık’ Ege öngörüsü: Türkiye ve İsrail karşı karşıya gelecek