Libya Yunanistan’a nota verdi
Libya ile Yunanistan arasındaki Girit açıkları dosyası yeniden diplomatik gerilim başlığına dönüştü. Proto Thema’nın 13 Ekim’de yayımladığı habere göre Trablus yönetimi, 24 Ağustos tarihli diplomatik notada Girit’in güneyindeki petrol ve doğal gaz arama sahalarına itiraz etti. Notada iki ülke arasında henüz anlaşmayla sınırlandırılmamış deniz alanlarındaki araştırmaların sürmesi halinde deniz sınırı görüşmelerinin askıya alınabileceği uyarısı yer aldı. Libya Observer ve Libya Review da 15 Ekim’de aynı nota ve arama alanları hakkında haber yayımladı.
İtiraz edilen sahalar arasında Girit Güney 1, Girit Güney 2 ve Girit Güneybatı bulunuyor. Haberde Libya tarafının 27 Mayıs 2025’te Birleşmiş Milletlere sunduğu deniz alanı sınırlandırma çizgisini dayanak gösterdiği aktarılıyor. Trablus, Yunanistan’ın sismik araştırma planlarının kendi kıta sahanlığı iddialarıyla çakıştığını savunuyor. Diplomasideki takvim de iki ayrı tarihi içeriyor: nota 24 Ağustos’ta gönderildi, ayrıntıları 13 Ekim’de Yunan basınına yansıdı.
Atina, Libya’nın iddialarını reddetti. Yunan diplomatik kaynakları araştırma sahalarının uluslararası hukuka uygun biçimde belirlendiğini ve sınırlandırma anlaşması bulunmayan alanlarda orta hat yaklaşımının esas alındığını savundu. Aynı kaynaklar Libya ile doğrudan müzakere kanallarının açık olduğunu söyledi. Yunanistan Dışişleri Bakanlığının haziran brifingi, Trablus’la teknik görüşmelerin sürdüğünü kayda geçiriyor.
Girit açıkları dosyası Türkiye açısından 2019 tarihli Türkiye–Libya deniz yetki alanları mutabakatıyla bağlantılı. Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Koleksiyonunda kayıtlı Türkiye–Libya metni deniz sınırının koordinatlarını içeriyor. Ankara, kıyı uzunlukları ve hakkaniyet ilkelerine dayanan kendi yaklaşımını savunurken Atina adaların deniz yetki alanlarına etkisi konusunda farklı bir hukuki görüş ileri sürüyor. Libya ile Yunanistan arasındaki doğrudan sınırlandırma görüşmeleri ise ayrı bir diplomatik hat üzerinden yürütülüyor.
Doğu Libya’daki siyasi yönetimde de ekim başında değişiklik yaşandı. BM Libya Destek Misyonu, 6 Ekim’de Temsilciler Meclisinin yeni yönetiminin seçildiğini bildirdi. Anadolu Ajansına göre Salihin Abdünnebi el-Ubeydi, Akile Salih’in yaklaşık 12 yıllık başkanlığının ardından Meclis Başkanı oldu. El-Ubeydi daha önce Libya–Türkiye Parlamentolararası Dostluk Komitesi başkanlığı yaptı. Deniz yetki alanlarıyla ilgili yeni notanın hukuki ve diplomatik seyri ise Trablus ile Atina arasındaki görüşmelere bağlı olarak izleniyor. 13 Ekim’de Yunan basınına konuşan diplomatik kaynaklar müzakerelerin sürdüğünü söyledi. Reuters’ın aynı hafta yayımladığı haberde Yunanistan ile Kıbrıs Rum Kesimi arasındaki Great Sea Interconnector kablosu için deniz tabanı araştırmalarının yeniden başlatılmasına yönelik ayrı bir süreç aktarıldı. Libya’nın itirazı Girit’in güneyindeki sismik araştırma sahalarına yöneliyor. Bölgede enerji projeleri, kıta sahanlığı iddiaları ve deniz sınırı görüşmeleri aynı dönemde farklı diplomatik kanallarda ilerliyor.