Hakan Fidan Yunan gazetesine konuştu, Atina küplere bindi

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, GSI kablo projesi için deniz araştırmalarından önce Türkiye’ye yazılı bildirim yapılmasını istedi. Brüksel’de 20 Ekim 2026’da Ta Nea gazetesinin sorularını yanıtlayan Fidan, araştırma gemilerinin yapacakları işleri ve koordinatlarını Ankara’ya iletmesini talep etti. Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis ise 21 Ekim’de bilgilendirme yapılabileceğini, araştırmalara izin verme yetkisinin Yunanistan’a ait olduğunu söyledi. İki bakanın açıklamaları, Yunanistan ile Kıbrıs Rum Kesimi arasında planlanan deniz altı elektrik bağlantısındaki araştırmaların nasıl yürütüleceği tartışmasına ilişkin.

Yunanistan’ın Ta Nea gazetesi, 21 Ekim tarihli haberinde Fidan’ın sözlerini Brüksel’de Avrupa Politika Merkezi’ndeki 20 Ekim konuşmasının ardından yapılan soru-cevap bölümünden aktardı. Yunanistan Dışişleri Bakanlığının yayımladığı Gerapetritis röportajı Atina’nın aynı gün verdiği yanıtı aktarıyor. Bakan, denizdeki işlemler için gerekli izin başvurusunun Yunan makamlarına ulaştığını ve yetkili kurumlar arasında inceleneceğini bildirdi.

GSI kablo projesi için Fidan ne istedi?

Fidan, Girit ile Kıbrıs Rum Kesimi arasında kurulması planlanan elektrik bağlantısına ilke olarak karşı çıkmadıklarını söyledi. İsteğini araştırma gemisinin faaliyeti, çalışacağı deniz sahası ve koordinatları yazılı olarak bildirmesi şeklinde tarif etti. Bakan, denizlerde yeni bir fiilî durum oluşturulmaması gerektiği görüşünü de dile getirdi. Türkiye’nin talebi, deniz araştırmasının yapılacağı yerin bildirimiyle ilgili. Yunanistan ise kablo güzergâhındaki yetki konusunu kendi egemenlik hakları kapsamında değerlendiriyor. Kathimerini’nin 21 Ekim tarihli haberinde Fidan’ın yazılı bildirim şartına ve araştırma koordinatları konusundaki sözlerine yer verildi. GSI kablo projesi, Avrupa elektrik sistemine bağlantı kurmayı hedefleyen bir altyapı çalışması olarak Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi gündeminde bulunuyor.

Yunanistan’dan aynı gün yanıt: İzin yetkisi bizde

Gerapetritis, Mega News 104.6 radyosuna verdiği 21 Ekim tarihli röportajda GSI kablo projesi kapsamındaki araştırmalar için izin verecek ülkenin Yunanistan olduğunu savundu. Yunan Bakan, Yunanistan’ın onayı alındıktan sonra araştırma ve kablo döşeme faaliyetleri hakkında bilgi paylaşımının mümkün olabileceğini söyledi. Bu bilgilendirmenin resmî bir izin prosedürüne dönüşmeyeceğini de söyledi.

Bakan, araştırma iznine ilişkin başvurunun Yunanistan Dışişleri Bakanlığına iletildiğini, dosyanın kurumlar arası yetkili komitede değerlendirileceğini açıkladı. Türkiye ile kablonun döşenmesi hakkında bir mutabakat veya doğrudan temas bulunduğu yönündeki haberleri de reddetti. Araştırma izni başvurusu Yunanistan’da incelenirken, talep edilen bilgilendirme ayrı bir idari işlem olarak açıklandı. Atina’nın eylül ayında Fransa ile deniz araştırmaları ve NAVTEX duyuruları için açıkladığı çalışma planı daha önce açıklanmıştı.

Erdoğan’ın elektrik, su ve doğal gaz önerisi

Erdoğan’ın daha önce sunduğu öneriyi aktaran Fidan, Cumhurbaşkanının Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile New York’taki görüşmesinde farklı bir enerji tedarik seçeneğini gündeme getirdiğini anlattı. Bakanın aktardığına göre Erdoğan, yaklaşık 2 bin kilometrelik hat ve 2 milyar avroyu aşan Avrupa finansmanı yerine Türkiye anakarasından elektrik alınabileceğini söyledi. Fidan, yaklaşık 70 mil uzaklıktan Kıbrıs adasındaki Rum ve Türk toplumlarına su, elektrik ve doğal gaz sağlanabileceğini savundu. Fidan, projenin Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile de ele alındığını anlattı. Anlattığı Türkiye bağlantısı, mevcut elektrik hattı planına karşı ileri sürülen bir tedarik önerisiydi. ABD’nin GSI kablo projesine ilişkin 9 Ekim açıklamaları ise projenin uluslararası diplomasi gündemindeki önceki aşamasını oluşturuyor. Fidan’ın 21 Ekim’de yayımlanan sözleri doğrudan sahadaki deniz araştırmaları için istenen yazılı bildirim üzerinde yoğunlaştı.

12 deniz mili ve 1995 TBMM bildirisi hakkında ne söyledi?

Ta Nea, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1995 yılında Yunanistan’ın Ege’de karasularını 12 deniz miline genişletmesi ihtimaline karşı aldığı kararı da sordu. Fidan, metni bir kanun değil, TBMM bildirisi olarak tanımladı. Türkiye’nin bunu “casus belli” olarak adlandırmadığını söyleyen Bakan, Yunanistan’ın karasularını anlaşmazlık çözülmeden genişletmesi halinde Türk hükümetine gerekli önlemleri alma çağrısı yapıldığını anlattı. Yunanistan ise 1995 kararını uzun süredir savaş tehdidi olarak değerlendiriyor.

Mayıs 2023’ten bu yana Ankara ve Atina’nın gerilimi azaltmaya çalıştığını söyleyen Fidan, güven artırıcı önlemleri de hatırlattı. Ege’de askerî uçaklar arasında it dalaşlarının sona erdiğini savundu ve Yunanistan’da Türkiye karşıtı söylemin iç siyasette kullanıldığı görüşünü dile getirdi. Erdoğan’ın Yunan başbakanlarla sorunları çözme iradesi gösterdiğini söyleyen Fidan, Miçotakis yönetimiyle de siyasi karar alınmasını istedi. Ege’de çözüm bekleyen başlıklar Yunanistan’ın BM haftası öncesindeki deniz yetki alanları açıklamalarında da tartışılmıştı.

Mavi Vatan ve deniz parkları sorusuna yanıt

Ta Nea’nın son sorusu Mavi Vatan hakkındaydı. Fidan, “Mavi Vatan yasa tasarısı” bulunduğu iddiasını reddetti. Bakan, bu adla bir kanun tasarısı hazırlanmadığını söyledi; deniz parklarının görüşmelerde henüz ele alınmadığını da ekledi. Böylece Ta Nea’nın gündeme getirdiği üç başlıkta, GSI araştırmalarında yazılı bildirim talebi, 12 deniz mili konusundaki TBMM bildirisine ilişkin Türk hükümeti yorumu ve deniz parkları hakkındaki açıklamaları aynı soru-cevap bölümünde aktardı. Yunanistan’ın 21 Ekim yanıtı da GSI kablo projesi için planlanan araştırmaların idari adımlarını tarif etti. Gerapetritis, çalışma izni başvurusunun incelendiğini ve kablo döşeme sürecinde kendi makamlarının deniz yetkisine ilişkin görüşünü koruyacağını bildirdi. Tarafların aynı günkü açıklamalarında deniz araştırmaları için istenen yazılı bilginin hukuki niteliği konusunda farklı tutumlar yer aldı.

Fidan’ın kablo açıklamasına Atina’dan yeni yorum

Yunanistan’da yayımlanan Kathimerini’nin 22 Ekim 2026 tarihli haberinde diplomasi muhabiri Vassilis Nedos, Hakan Fidan’ın Girit–Kıbrıs Rum Kesimi elektrik bağlantısına ilişkin yazılı bildirim talebinin Atina’da sınırlı bir uzlaşma alanı olarak değerlendirildiğini aktardı. Gazeteye konuşan, adı açıklanmayan Yunan diplomatik kaynağı, deniz tabanı araştırmaları başlamadan önce bilgi paylaşılmasını mümkün görürken izin verme yetkisinin Yunan makamlarında olduğunu savundu.

Kaynağın aktardığı ayrıma göre Yunanistan, araştırmaları yürütmek için Türkiye’den onay almayı öngörmüyor; Ankara’ya önceden bilgi iletilmesi ise diplomatik temas konusu olabilir. Fidan’ın 21 Ekim’de aktarılan Ta Nea açıklamasında araştırma bölgesi, yapılacak işlem ve koordinatların sözlü değil yazılı bildirilmesini istemesi, Kathimerini’nin haberinde bu değerlendirmenin çıkış noktası olarak gösterildi.

Bildirim diplomatik nota mı, NAVTEX mi olacak?

Kathimerini’ye göre önerilen yazılı iletişimin biçimi henüz belirlenmedi. Seçenekler arasında resmî diplomatik nota ve Yunanistan ile Kıbrıs Rum Kesimi makamlarınca yayımlanacak NAVTEX denizcilik bildirimi bulunuyor. Gazete, Ankara’nın daha önce kayda geçen yetki iddiaları nedeniyle Atina’nın temkinli davrandığını yazdı. Gazeteye göre bildirimin hangi makam tarafından, hangi usulle gönderileceği de açıklığa kavuşmadı.

Araştırmalar için Fransız Nexans şirketinin görevlendirdiği Abeille Marengo gemisi de henüz çalışma sahasına ulaşmış değil. Kathimerini’nin 22 Ekim haberinde geminin 21 Ekim Çarşamba günü Napoli Limanı’nda bulunduğu belirtildi. Gazetenin 19 Ekim tarihli önceki dosyasında araştırmaların Girit’ten Kıbrıs yönüne yeniden başlaması için izin işlemleri ve geç ekim takvimi ele alınmıştı.

Cyprus Mail’in 21 Ekim’de aktardığı Fidan açıklaması, Türk tarafının önceden yazılı bildirim talebini doğruluyor. Kathimerini’nin yeni haberinde aktarılan diplomatik değerlendirme ise Yunan tarafının bu bildirimden ne anladığına ilişkin; araştırma faaliyetleri için iki ülke arasında üzerinde anlaşılmış bir bildirim yöntemi açıklanmış değil.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Libya Meclisi Türkiye ile deniz anlaşmasını onayladı, Avrupa’da kıyamet koptu!

Yunanistan’da ABD ve İsrail seçimleri endişesi: Türkiye karşısında evdeki hesap çarşıya uymayabilir

Kıbrıs Rum Kesimi, ABD’nin kendilerini ortada bırakmasından korkuyor