Yunanistan, Ege anlaşmazlıklarını New York’a taşıyacak

Yunanistan, Ege anlaşmazlıkları konusunda kendi tezlerini Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu haftasında New York’ta gündeme getirmeye hazırlanıyor. Dışişleri Bakanı Yorgos Gerapetritis, 19 Eylül tarihli açıklamasında, Yunanistan’ın Ege ve Doğu Akdeniz’de egemenlik ve deniz yetki alanları konusundaki tutumunu uluslararası temaslarda anlatacağını belirtti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da BM Genel Kuruluna katılmak üzere ABD’ye gitti. Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis’in ziyareti de aynı haftaya denk geliyor.

Miçotakis, 17 Eylül’de Yunanistan devlet televizyonuna verdiği röportajda, Erdoğan ile New York’ta planlanmış bir ikili görüşmesi bulunmadığını söyledi. İki liderin programlarının örtüşmesinin kesinleşmediğini, uygun koşullar oluşursa son anda görüşme ayarlanabileceğini belirtti. Euronews’un 21 Eylül tarihli haberine göre Atina, BM haftasında Türkiye ile ilişkiler ve Kıbrıs meselesini diplomatik temaslarda gündeme getirmeyi planlıyor.

Yunanistan Ege anlaşmazlıkları için New York’ta hangi mesajı verecek?

Gerapetritis, Yunanistan Dışişleri Bakanlığının yayımladığı söyleşide, Atina’nın kıta sahanlığı ile münhasır ekonomik bölgenin sınırlandırılmasını Türkiye ile uluslararası yargıya götürülebilecek tek uyuşmazlık olarak gördüğünü söyledi. Bakan, adaların askerî statüsü ve egemenliğine ilişkin Türk tezlerini Yunanistan’ın müzakere konusu olarak kabul etmediğini ifade etti. Gerapetritis, New York’taki görüşmelerde istikrar, barış ve iyi komşuluk ilişkilerinin savunulacağını, Atina’nın egemenlik ve egemenlik haklarına ilişkin tutumunu sürdüreceğini bildirdi.

Gerapetritis’in 12 Eylül tarihli başka bir açıklamasında da kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgenin sınırlandırılması gündeme geldi. Bakan, bu başlığın uluslararası yargıya götürülmesi için iki ülkenin ortak bir başvuru metni üzerinde anlaşması gerektiğini anlattı. Türk ve Yunan makamları arasında Ege’de hangi konuların müzakere edilebileceğine ilişkin görüş ayrılığı devam ediyor. Atina, görüşmelerin deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına odaklanmasını istiyor.

Türkiye’nin Ege konusundaki resmî tutumu

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığının Ege Denizi sorunları sayfasında karasuları, kıta sahanlığı ve deniz yetki alanlarının sınırlandırılması; Doğu Ege adalarının gayriaskerî statüsü ve bazı coğrafi oluşumların hukuki konumu ayrı başlıklar olarak sıralanıyor. Bakanlık, iki ülkenin Ege’deki karasularının altışar deniz mili olduğunu belirtiyor. Türkiye, belirli adaların askerî statüsüne ilişkin Lozan ve Paris antlaşmalarındaki hükümlere dayanarak itirazlarını sürdürüyor. Bu konular, Miçotakis’in Meis ziyareti sonrasında yapılan açıklamalarda da gündeme geldi.

Yunanistan hükümeti ise adalardaki askerî mevcudiyeti savunma politikası kapsamında ele alıyor. Miçotakis, 17 Eylül’deki röportajında, Türkiye ile ilişkilerde iletişim kanallarının açık tutulmasını istediğini belirtirken Yunanistan’ın adalar üzerindeki egemenliğine ilişkin tutumunu koruyacağını söyledi. Ege adaları hakkında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın açıklamaları Yunan basınında yayımlanan Sakis Mumtzis’in değerlendirmesi sonrasında da tartışılmıştı.

Miçotakis’in 17 Eylül’deki açıklamasında iki ülke arasında iletişim kanallarını açık tutan Atina Bildirgesi de anıldı. Başbakan, komşu iki ülkenin gerektiğinde gerilimi azaltmak için doğrudan temas kurabilmesini bu çerçevede ele aldı. Gerapetritis ise 19 Eylül’de yayımlanan söyleşide Türkiye ile diyaloğun sürmesini istediğini, deniz yetki alanları üzerinde esaslı bir müzakerenin başlatılması için gerekli koşulların henüz oluşmadığını söyledi. New York haftası öncesinde her iki Yunan yetkilinin açıklamalarında diyalog hedefi ile deniz yetki alanlarındaki görüş ayrılığı birlikte yer aldı.

Erdoğan ile Miçotakis New York’ta görüşecek mi?

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının 19 Eylül tarihli açıklamasına göre Erdoğan’ın ABD ziyareti 20–23 Eylül tarihlerini kapsıyor. Cumhurbaşkanının BM Genel Kuruluna 22 Eylül’de hitap etmesi, genel sekreter ile devlet ve hükümet başkanlarıyla ikili görüşmeler yapması planlanıyor. Açıklamada Erdoğan–Miçotakis görüşmesine ilişkin bir tarih verilmedi. Yunan başbakanının 17 Eylül tarihli açıklamasında da New York için kararlaştırılmış bir ikili görüşme bulunmadığı kaydedildi.

Yunanistan Başbakanlığı tarafından açıklanan seyahat programında Miçotakis’in New York öncesinde Kaliforniya’da temaslar yapacağı bildirildi. Miçotakis, televizyon röportajında bu iki günlük program nedeniyle Erdoğan ile aynı saatlerde New York’ta bulunmalarının kesinleşmediğini söyledi. BM’nin resmî takvimine göre 81. Genel Kurulun genel görüşmeleri 22–28 Eylül tarihlerinde New York’ta düzenleniyor. Cumhurbaşkanlığı, Erdoğan’ın 22 Eylül’de konuşacağını duyurdu.

Yunanistan Dışişleri Bakanının BM haftasındaki programı

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, 20 Eylül tarihli program duyurusunda, Gerapetritis’in 20–26 Eylül arasında New York’ta olacağını açıkladı. Bakanın Yunanistan–Kıbrıs–Mısır ve Yunanistan–Kıbrıs–Ürdün üçlü toplantılarına katılması; Avrupa, Orta Doğu ve diğer bölgelerden mevkidaşlarıyla görüşmeler yapması planlanıyor. Programda BM Genel Kurulu Başkanı Khalilur Rahman ile ikili temas da bulunuyor. Aynı duyuruda Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile kesinleşmiş bir görüşme sayılmadı.

Gerapetritis’in New York temaslarında Orta Doğu, Ukrayna, deniz taşımacılığı güvenliği ve BM reformuna ilişkin toplantılar da yer alıyor. Bakanlık, Yunanistan’ın Mısır ve Kıbrıs ile görüşmelerini üçlü formatta duyurdu. Türkiye ile Yunanistan arasındaki deniz altı elektrik bağlantısı ve Doğu Akdeniz gündemi, Yunan basınının İsrail ve Meis bağlantılı haberlerinde de yer bulmuştu. Ege’ye ilişkin Türk ve Yunan görüşleri, BM haftasında tarafların kendi açıklamaları ve diplomatik temasları çerçevesinde gündemde kalıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Yunan basını: Atina, İsrail anlaşmasının ardından Ege için yeni adım hazırlığında

Türkiye 100 gemiyle Ege’de Denizkurdu tatbikatına başladı, Yunan basını manşete taşıdı