Türkiye-Libya anlaşması BM Güvenlik Konseyinde: Yunanistan kapalı görüşmede itiraz etti

Türkiye-Libya anlaşması, Libya Temsilciler Meclisinin 20 Ekim 2026’daki onayından bir gün sonra Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyindeki kapalı istişarelerde Yunanistan tarafından gündeme getirildi. eKathimerini’nin 21 Ekim tarihli haberine göre Yunanistan’ın BM Daimî Temsilcisi Büyükelçi Aglaia Balta, Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis’in talimatıyla ülkesinin deniz yetki alanlarına ilişkin itirazlarını Konsey üyelerine aktardı. Görüşmenin ayrıntıları, Atina’dan basına bilgi veren diplomatik kaynaklar üzerinden duyuruldu. eKathimerini haberi aynı akşam saat 21.33’te yayımladı; kapalı görüşmeye ilişkin bu anlatım Yunan delegasyonunun verdiği bilgiye dayanıyor.

Diplomatik temas, Libya’nın doğusundaki parlamentonun 20 Ekim’deki onayını izledi. Transit Haber’in oylamayı aktardığı haberde Meclisin önceki ret kararlarını kaldırması ve Ankara’nın yanıtı bulunuyor.

Yunanistan Türkiye-Libya anlaşması için BM Güvenlik Konseyinde ne anlattı?

Oikonomikos Tachydromos’un 22 Ekim’de To Vima’ya dayandırdığı haber, Balta’nın deniz yetki alanları sınırlarının tek taraflı siyasi adımlarla değiştirilemeyeceği yönündeki Yunan tutumunu yinelediğini bildiriyor. Haberde anlatıldığına göre büyükelçi, Libya parlamentosunun kararının Doğu Akdeniz’de güvenlik ve istikrar üzerinde risk yaratabileceğini savundu. Balta’nın konuşmasına atfedilen ifadeler, deniz sınırlarının belirlenmesinde adaların konumu ve ilgili devletlerin egemen haklarına ilişkin Yunan tezlerini içeriyor. Atina’nın bu girişimi, Doğu Akdeniz’deki hukuki görüş ayrılığını BM Güvenlik Konseyi üyesi devletlere doğrudan iletme adımı olarak kaydedildi.

eKathimerini ve To Vima kaynaklı yayınlar kapalı oturumda yapılan Yunan ülke açıklamasının ortak içeriğini aktarıyor. Açık BM toplantı tutanağında Balta’nın 21 Ekim konuşmasının kelimesi kelimesine dökümü yayımlanmış değil.

Ekim ayında BM Güvenlik Konseyine hangi ülke başkanlık ediyor?

Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 30 Eylül tarihli resmî kaydı, Yunanistan’ın BM Daimî Temsilcisi Aglaia Balta’nın Ekim 2026 boyunca Güvenlik Konseyinin dönem başkanı olarak göreve başlayacağını doğruluyor. BM Genel Kurulunun kayıt notu, Balta’nın 1 Ekim’de göreve başladığını ve dönem başkanlığının Güvenlik Konseyi çalışma programını kapsadığını belirtiyor. Bu takvim, Balta’nın kapalı istişarede iki farklı sıfatının ayrılmasına olanak veriyor: Ekim ayının dönem başkanı ve kendi devletinin BM büyükelçisi. Deniz mutabakatı hakkında basına yansıyan itiraz, ülkesinin görüşü olarak aktarılmış durumda.

Konseyin bağlayıcı kararları ortak karar alma usulleriyle oluşuyor. Kapalı istişarelerde devlet adına bilgi verilmesi, bu usullerden ayrı diplomatik bir adım. 21 Ekim tarihli yayınlar Balta’nın ulusal pozisyonunu aktarıyor.

Libya Temsilciler Meclisinin 20 Ekim kararı neyi değiştirdi?

Ankara ile Libya’nın Trablus merkezli yönetimi 27 Kasım 2019’da Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin bir mutabakat imzaladı. Doğudaki Temsilciler Meclisi uzun süre bu metne karşı çıkmıştı. 20 Ekim 2026’da Bingazi’de yapılan oylamada anlaşma onaylandı ve önceki ret kararları kaldırıldı. Bu oylama, Türkiye-Libya anlaşması konusunda doğu Libya’daki parlamentonun önceki yaklaşımından farklı yönde aldığı somut karardı. Doğudaki Meclisin önceki tutumundan farklı yönde oy kullanması, yıllardır süren siyasi anlaşmazlıkta somut bir değişiklik oldu. Libya’daki parçalı yönetim yapısı ise aynı dönemde siyasi sürecin temel başlıklarından biri olmaya devam ediyor.

Ankara, 20 Ekim tarihli 202 sayılı Dışişleri Bakanlığı açıklamasında mutabakatın 2019’dan bu yana hukuki geçerliliğini koruduğunu savundu. Türkiye, iki ülkenin karşılıklı hak ve menfaatlerinin uluslararası hukuk ve hakkaniyet temelinde korunduğunu savundu.

Atina’nın resmî açıklaması hangi hukuki itirazlara dayanıyor?

Yunanistan Dışişleri Bakanlığının 20 Ekim açıklaması, Libya Meclisinin onayını reddediyor. Yunan makamları, Türkiye ile Libya arasındaki deniz sınırlandırmasında Girit ve bölgedeki diğer Yunan adalarının deniz yetki alanlarının hesaba katılması gerektiği görüşünde. 20 Ekim metninde ayrıca, Libya parlamentosunun kararından sonra Yunanistan’ın müttefik ve ortaklarını bilgilendirdiği duyuruldu. BM temasları bu ilan edilmiş diplomatik girişimlerin ardından geldi.

Atina ve Kahire’nin 15 Ekim’de yaptığı üçüncü Libya istişaresinde deniz hukuku görüşülmüştü. Girit açıklarındaki Libya notasına ilişkin önceki dosyada araştırma sahaları ve sınır iddiaları aktarılıyor.

Avrupa Birliği Türkiye-Libya anlaşması için ne açıkladı?

AB Dış Politika Yüksek Temsilcisinin 21 Ekim’de Birlik adına yayımladığı açıklama, Libya Temsilciler Meclisinin onayından duyulan üzüntüyü kayda geçirdi. Avrupa Birliği, Aralık 2019’da oluşturduğu tutumunu yineleyerek Türkiye-Libya anlaşması için üçüncü devletlerin egemen haklarına aykırılık ve deniz hukukuna uygunsuzluk gerekçelerini sıraladı. Açıklama, 2019 Avrupa Konseyi sonuçlarına ve Haziran 2025’te yinelenen AB pozisyonuna atıfta bulundu. Metinde ortak dış politika tutumu olarak Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi ile dayanışma mesajı da bulunuyor. Böylece Yunanistan’ın BM üyelerine ilettiği itirazla AB’nin ayrı kurumsal açıklaması aynı hafta farklı diplomatik kanallarda kayda geçti.

Dışişleri Bakanı Yerapetritis, 21 Ekim radyo söyleşisinde müttefiklerin bilgilendirildiğini ve uluslararası temasların sürdüğünü söyledi. Atina ayrıca Libya ile deniz sınırı görüşmeleri yürütüyor.

BM’deki görüşmenin ardından hangi gelişmeler takip edilecek?

Balta’nın 21 Ekim’deki kapalı istişarelerde yaptığı bildirilen konuşmanın ayrıntıları şu aşamada Yunan diplomatik kaynaklarının aktarımıyla biliniyor. Güvenlik Konseyinin daha sonraki çalışma programında konunun hangi biçimde gündeme geleceği ve tarafların yeni yazılı başvurular yapıp yapmayacağı, BM belgeleri yayımlandıkça izlenebilecek. Ankara’nın 20 Ekim tarihli resmî beyanı ile Atina’nın aynı günkü Dışişleri açıklaması, uluslararası müzakerelerde korunacak karşıt hukuki pozisyonların belgeleri.

New York’taki BM Güvenlik Konseyi istişaresi, Libya parlamentosunun onayından sonraki gün düzenlendi. Türkiye-Libya anlaşması hakkındaki Yunan girişimi, 21 Ekim’de açıklanan ülke görüşüyle sınırlı bir diplomatik işlemdi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Malta zirvesinde sınır kontrolünün geleceği: Yüz tanıma ve dijital kimlik masada

İstanbul’da 7 ülkelik diplomasi masası: İran ve Yemen’den Ukrayna’ya

Yunan gazetesinde KKTC’den ev alanlara yaptırım çağrısı: Türkler ve İsrailliler de listede

Karadeniz’de vurulan iki tanker, bir gün arayla İstanbul kıyısında karaya oturdu