Yunanistan ve Mısır Libya için üçüncü kez görüştü: Deniz hukuku da masada

Libya görüşmesi kapsamında Yunanistan ile Mısır üçüncü siyasi istişare toplantısını 15 Ekim 2026 tarihinde Atina’da gerçekleştirdi. Yunanistan Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre heyetler Libya’daki siyasi ve güvenlik gelişmelerini, Birleşmiş Milletler öncülüğündeki seçim sürecini, deniz hukukunu ve düzensiz göçü değerlendirdi.

Görüşmede Yunan heyetine Dışişleri Bakanlığının siyasi direktörü Büyükelçi Sofia Filippidou, Mısır heyetine ise Libya işlerinden sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Bassel Salah başkanlık etti. Mısır devlet bilgilendirme servisinin aynı gün yayımladığı metin iki heyetin Libya’da devlet kurumlarının birleştirilmesini, eş zamanlı başkanlık ve parlamento seçimleri hedefini ve çatışmanın siyasi yollarla çözülmesini görüştüğünü bildiriyor.

Atina’daki Libya görüşmesi hangi konuları kapsadı?

Atina’nın resmî özetinde Libya’nın egemenliği, bağımsızlığı, birliği ve toprak bütünlüğüne destek yinelendi. Heyetler, BM himayesinde Libyalı tarafların yürüteceği siyasi sürecin ilerletilmesine ve ülke genelinde serbest, adil ve kapsayıcı seçimlere ihtiyaç duyulduğunu açıkladı. Mısır ve Yunanistan’ın görüşmesine ilişkin Ahram haberinde yabancı askerler ile paralı savaşçıların Libya’dan çekilmesi çağrısına da yer verildi. Heyetlerin ele aldığı bir başka sorun Libya’da farklı idari ve askerî merkezlerin varlığıydı. Doğudaki Temsilciler Meclisi ve ülkenin batısındaki yönetimle bağlantılı kurumların birleşmesi, BM destekli siyasi süreçte uzun süredir tartışılıyor. Diplomatik heyetler yeni bir seçim günü veya parlamentoların birleşmesine ilişkin bağlayıcı takvim açıklamadı; görüşmede seçimleri mümkün kılacak siyasi çerçeveye destek beyan edildi.

Deniz hukukuna neden ayrı vurgu yapıldı?

Yunanistan Dışişleri Bakanlığının 15 Ekim açıklaması, Libya görüşmesi sırasında Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (UNCLOS) ve uluslararası hukuka saygıya ayrıca vurgu yapıldığını aktarıyor. Mısır’ın resmî bilgilendirmesi de Libya’nın komşularıyla deniz sınırlarını belirleme görüşmelerinin uluslararası hukuk temelinde yürütülmesi gerektiği yönündeki ortak yaklaşımı aktarıyor.

15 Ekim Libya görüşmesi, Yunanistan’ın Libya ile Girit’in güneyindeki deniz alanlarında sürdürdüğü ayrı müzakerelerle aynı döneme denk geldi. Atina, deniz sınırı konusunda Libya’yla doğrudan görüşmeler yürütüyor. Yunanistan Dışişleri Bakanlığının 18 Haziran brifinginde bu müzakerelerin Trablus’ta yapıldığı, görüşmelerde Türkiye ile Libya arasında imzalanan 2019 mutabakatına ilişkin Yunan tutumunun iletildiği açıklanmıştı.

Türkiye–Libya deniz yetki alanları anlaşmasıyla bağlantı ne?

Türkiye ve Libya’nın 27 Kasım 2019’da imzaladığı deniz yetki alanları mutabakatı, Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Koleksiyonunda 56119 kayıt numarasıyla yayımlandı. Belgenin BM’ye kaydında 8 Aralık 2019 yürürlük tarihi kaydediliyor. İki ülke Doğu Akdeniz’de kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırlarının bir bölümünü ortak koordinatlarla belirledi.

Türkiye Dışişleri Bakanlığının 1 Aralık 2019 tarihli açıklaması anlaşmayı uluslararası hukuka ve hakkaniyete uygun bir sınırlandırma olarak savunuyor. Yunanistan ise 18 Haziran 2026 tarihli resmî brifinginde Türkiye–Libya mutabakatının hukuki sonuç doğurmadığı görüşünü yineledi. İki tarafın karşıt hukuki tutumları, Libya’yla yapılacak sonraki deniz yetki alanı görüşmelerinin arka planını oluşturuyor.

Proto Thema’nın 13 Ekim’de yayımladığı haber, Trablus yönetiminin 24 Ağustos tarihli diplomatik notayla Girit’in güneyindeki deniz araştırmalarına karşı çıktığını aktardı. Aynı habere göre Libya, devam eden araştırmaların ikili deniz yetki görüşmelerini olumsuz etkileyebileceğini ileri sürdü. Yunan diplomatik kaynaklarının yanıtında itirazlar reddedildi ve Libya’yla müzakerelerin sürdüğü bildirildi. Bu karşılıklı açıklamalar, 15 Ekim’deki Mısır–Yunanistan toplantısından önce yapılmıştı.

Libya parlamentosundaki değişiklik gündeme nasıl yansıyor?

Doğu Libya’da bulunan Temsilciler Meclisi, 6 Ekim’de uzun süredir başkanlık yapan Akile Salih’in yerine Salihin Abdünnebi el-Ubeydi’yi seçti. Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonunun 8 Ekim açıklaması, yeni başkan ve yönetim ekibinin seçildiğini kayda geçirdi. Anadolu Ajansının aktardığına göre el-Ubeydi daha önce Libya–Türkiye Parlamentolararası Dostluk Komitesi’ne başkanlık etti.

Temsilciler Meclisindeki başkanlık değişimi Libya içindeki siyasi müzakere muhataplarını etkileyen kurumsal bir gelişme. Transit Haber’in Libya’daki rakip güçlerin Türkiye’yle temaslarına ilişkin haberinde ülkenin doğusundaki ve batısındaki farklı askerî yapıların aynı uluslararası temaslarda bulunması işlenmişti.

Düzensiz göç ve dış güçlerin çekilmesi nasıl ele alındı?

Yunan ve Mısırlı heyetler Libya kaynaklı düzensiz göçü ortak sınır yönetimi ve güvenlik konularından biri olarak değerlendirdiler. Mısır’ın resmî açıklamasında yabancı kuvvetlerin ve paralı askerlerin geri çekilmesi çağrısı da bulunuyor.

Avrupa Birliği, aynı hafta Libya’nın doğusundaki göç yönetimine yönelik mali desteğini artırdı. Reuters’ın 13 Ekim tarihli haberine göre doğu Libya ile iş birliğine ilave 25 milyon avro ayrıldı; sınır yönetimi, arama-kurtarma ve kaçakçılıkla mücadele desteklenecek. Transit Haber’in bu finansmana ilişkin haberinde Bingazi merkezli göç programlarının kapsamı ayrıntılandırılmıştı.

Atina ve Kahire, Libya görüşmesi sonrasında aynı formatta düzenli istişareleri sürdüreceklerini açıkladı. Deniz sınırlandırması, seçimler ve kurumların birleştirilmesi bakımından toplantının sonuç metni ortak siyasi tutumları kayda geçiriyor. Libya için daha önce açıklanan seçim takvimi ve diplomatik temaslar hakkında Transit Haber’in ayrı dosyasında ayrıntılar bulunuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Libya Yunanistan’a nota verdi

Türkiye’nin itiraz ettiği Doğu Akdeniz kablosu için Fransız gemisine izin istendi