Netanyahu seçimi kaybederse soykırım bitecek mi?

Batı Şeria yerleşimleri, İsrail'in 27 Ekim 2026 seçimleri öncesinde Netanyahu hükümeti ile rakiplerinin hem ayrıştığı hem de benzer politikalar açıkladığı başlıklardan biri oldu. Associated Press'in 26 Ekim'de yayımladığı araştırma, Netanyahu karşıtı siyasetçilerin yerleşimci şiddetine karşı daha sert güvenlik önlemleri vaat ettiğini, buna karşılık büyük yerleşimlerin geleceği konusunda köklü bir değişim önermediğini aktardı.

AP'nin saha çalışmasına göre Netanyahu döneminde Batı Şeria'da 250'den fazla küçük ileri karakol kuruldu. İsrailli araştırmacı Dror Etkes, bu karakollar aracılığıyla bölgenin yaklaşık beşte birinde fiilî kontrol sağlandığını değerlendiriyor. B'Tselem'in 14 Eylül raporu da çiftlikler ve ileri karakollar yoluyla yaklaşık 1,07 milyon dönüm alanda kontrol kurulduğunu ve bunun Batı Şeria'nın yüzde 18'ine karşılık geldiğini bildirdi.

Kuruluşların Batı Şeria yerleşimleri için kullandığı sayılar aynı kapsamı ölçmüyor. Peace Now'ın 2026 envanteri, İsrail hükümetince resmen oluşturulmuş 146 yerleşimi ayrı sınıflandırıyor; hükümet onayı olmadan kurulmuş ileri karakollar ve çiftlikler başka kategorilerde tutuluyor. AP'nin 250'yi aşan sayısı ise kırsaldaki küçük ileri karakollara ilişkin ayrı bir değerlendirme.

Araştırmada Filistinli çoban topluluklarının yaşadığı yerlerden ayrılması da incelendi. AP, Kerem Navot ve B'Tselem verilerine dayanarak 2023'ten beri en az 127 Filistinli çoban topluluğunun yerinden edildiğini aktarıyor. B'Tselem'in eylül raporu tamamen boşalan 75 topluluğu ayrıca kayda geçiriyor. AP'nin görüştüğü Mahmud Tubasi ailesi de Câlud köyündeki evlerinden ayrılmak zorunda kaldıklarını ve mahkeme kararına rağmen güvenli dönüş sağlayamadıklarını anlattı.

Netanyahu'nun başlıca rakiplerinden eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, yerleşimci saldırılarına karşı ordu ve sınır polisinin müdahalesini güçlendirmeyi vaat ediyor. AP ve Washington Post'un aday politikalarına ilişkin haberleri, Eisenkot ile diğer bazı muhalefet aktörlerinin yerleşimci şiddetini kınadığını, ancak bağımsız Filistin devleti ve büyük yerleşimlerin kaldırılması konusunda daha sınırlı öneriler açıkladığını aktarıyor.

Seçimden sonra kurulacak hükümetin koalisyon programında Batı Şeria yerleşimleri yeniden ele alınacak. AP araştırmasına göre Netanyahu karşıtı siyasetçiler bazı tartışmalı ileri karakolların kaldırılmasını savunuyor; mevcut büyük yerleşimlerin ve son yıllarda resmîleştirilen çok sayıda yerleşimin kaldırılması ise açıklanan ana muhalefet planları arasında yer almıyor. Seçim sonucu kadar, Knesset'te kurulacak koalisyonun güvenlik ve yerleşim politikası da sahadaki uygulamaların yönünü belirleyecek. AP araştırması, büyük yerleşimlerin korunması ile yerleşimci saldırılarına müdahale vaatlerini aynı seçim tartışmasında birlikte ele alıyor. Eisenkot, Filistin Yönetiminin Batı Şeria'nın yaklaşık yüzde 40'ında sınırlı özyönetim sürdürmesine açık olduğunu belirtirken diğer alanlarda İsrail'in askerî denetiminin devamını savunuyor. Washington Post'un aday politikaları karşılaştırması da başlıca Netanyahu rakiplerinin yerleşimci şiddetini kınadığını, Filistin devleti konusunda ise farklı derecelerde sınırlı öneriler sunduğunu aktardı. Batı Şeria yerleşimleri için seçim sonrası somut değişiklikler, kurulacak koalisyonun programı ve güvenlik güçlerine verilecek talimatlarla ortaya çıkacak.