Hakan Fidan Yunanistan’ı çileden çıkardı
Doğu Akdeniz görüşmeleri için Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, İtalya, Mısır ve Libya’nın aynı masa çevresinde bir araya gelebileceği yeni bir müzakere önerisi sundu. Fidan 23 Ekim 2026’da İstanbul’da yaptığı açıklamada, Mısır’ın 2019 Türkiye-Libya deniz yetki alanları mutabakatına ilişkin itirazlarının Kahire ile görüşülebileceğini söyledi. İtalya’nın da Libya ve Doğu Akdeniz başlıklarında bu görüşme formatına katılabileceğini ifade etti.
Kathimerini’nin Manolis Kostidis imzalı haberinde teklif dört taraflı bir deniz yetki alanı müzakeresi olarak aktarıldı. Euronews Türkçe de Fidan’ın İstanbul’daki basın toplantısında Mısır ve İtalya ile Libya bağlantılı konuların görüşülebileceğini söylediğini bildirdi. Fidan, bu yaklaşımı Mısırlı mevkidaşı Bedr Abdülati’ye daha önce ilettiğini ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da aynı görüşü taşıdığını anlattı.
Öneride Yunanistan adı dört ülkelik listede yer almadı. Atina aynı dönemde Mısır ile kendi diplomatik temaslarını sürdürüyordu. Yunanistan ve Mısır dışişleri bakanları Libya ve deniz hukuku başlıklarını görüşürken, Atina Türkiye-Libya mutabakatına yönelik itirazlarını Birleşmiş Milletler hattında da taşıdı.
Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdülati, İstanbul’daki temaslar sırasında Kahire’nin 2019 mutabakatına ilişkin hukukî itirazını yineledi. Mısır Devlet Enformasyon Servisinin 24 Ekim’de yayımladığı açıklamada Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Nader Zaki, Mısır’ın deniz yetki alanları konusundaki tutumunu sürdürdüğünü bildirdi. Böylece Ankara’nın müzakere önerisi ile Kahire’nin mevcut hukukî pozisyonu aynı hafta içinde kamuoyuna açıklandı.
Libya cephesinde ise Başkanlık Konseyi Başkan Yardımcısı Musa el-Kuni, 22 Ekim’de Anadolu Ajansına verdiği söyleşide Yunanistan’ın Doğu Akdeniz’de hak ettiğinden fazla alan istediğini savundu ve deniz yetki uyuşmazlığı için uluslararası tahkime başvurmasını önerdi. El-Kuni ayrıca Türkiye ile enerji ve altyapı alanlarında daha yakın iş birliği istedi.
Fidan’ın önerisi, Libya Temsilciler Meclisinin 20 Ekim’de Türkiye ile 2019’da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını kabul etmesinden birkaç gün sonra geldi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı aynı gün yayımladığı 202 sayılı açıklamada Meclis kararını memnuniyetle karşıladı. Fidan’ın 23 Ekim mesajı ise uyuşmazlıkların Türkiye, İtalya, Mısır ve Libya arasında görüşülebileceği bir diplomasi formatı önerdi. Dört ülkelik masanın hangi tarihte ve hangi düzeyde kurulacağına ilişkin kamuya açık bir takvim açıklanmış değil.
Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi 20 Ekim’de Türkiye ile Trablus merkezli yönetim arasında 2019’da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatını kabul etti. Reuters, aynı oturumda 2020’de Ankara’yla siyasi ilişkileri kesmeye ve anlaşmaları reddetmeye yönelik kararların da kaldırıldığını bildirdi. Bu oylama, Ankara’nın doğu Libya’daki kurumlarla yürüttüğü temasların ardından geldi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı kararı desteklediğini duyururken Mısır kendi hukukî itirazını korudu. Fidan’ın önerdiği Doğu Akdeniz görüşmeleri böyle bir diplomatik zeminde açıklandı. Aynı hafta Fidan, İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ile İstanbul’da ikili görüşme yaptı. Anadolu Ajansı bu temasın sekiz ülkeli dışişleri toplantısı sırasında gerçekleştiğini bildirdi. İtalya’nın Libya’daki siyasi süreç ve enerji başlıklarındaki rolü, Fidan’ın dört ülkeli masa önerisinde Roma’nın neden yer aldığını açıklayan unsurlardan biri.