Çekya’da yabancı işçileri yasa dışı çalıştıranlara 10 yıla kadar hapis önerisi

Çekya’da yasa dışı istihdam ve yabancı işçilerin ruhsatsız aracılar üzerinden çalıştırılması için hapis cezalarının ağırlaştırılması önerildi. İktidardaki ANO hareketinin milletvekilleri tarafından sunulan değişiklikler, ağır suçlarda 10 yıla kadar hapis cezası öngörüyor. Teklif, Ukrayna’dan gelen kişilere sağlanan geçici koruma kurallarını da değiştiren bir yasa dosyasına eklendi. Çek parlamentosu konuyu 22 Ekim 2026’da ikinci okumada görüştü.

31 Ekim tarihli ČTK haberine dayanan Expats.cz yayınına göre düzenleme, izinsiz yabancı işçi çalıştırılmasının yanı sıra şirketlerin personeli başka işverenlere işgücü aracılığı kurallarını dolanarak aktarmasını hedefliyor. İçişleri Bakanı Lubomír Metnar, Çalışma ve Sosyal İşler Bakanı Aleš Juchelka ve Maliye Bakanı Alena Schillerová değişikliği destekleyen isimler arasında bulunuyor. Metnar öneriyi milletvekili sıfatıyla sundu. Önerge sahipleri, Çekya’da yasa dışı istihdam için cezai takibin özellikle organize faaliyetlerde güçlendirilmesini istiyor.

Çekya'da yasa dışı istihdam için 10 yıl hapis teklifi hangi aşamada?

Temsilciler Meclisinin 213 numaralı resmî yasa dosyasına göre temel metin 3 Haziran 2026’da hükümet tarafından sunuldu ve 24 Haziran’da ilk okumadan geçti. Güvenlik Komisyonunun 2 Temmuz’daki görüşünün ardından 22 Ekim’de ikinci okuma tamamlandı. Önergeler 23 Ekim’de 213/3 numaralı birleşik metin olarak milletvekillerine dağıtıldı. Aleš Juchelka, 2115 numaralı değişiklik önergesini 22 Ekim günü sundu. Milletvekilleri 22 Ekim görüşmesinde tasarının güvenlik komisyonuna yeniden gönderilmesi önerisini kabul etmedi. STAN milletvekili Jakub Krainer’in daha ayrıntılı komisyon incelemesi talebi sonuçsuz kaldı. Çekya’da yasa dışı istihdam yaptırımlarını ağırlaştıran değişiklikler, bu görüşmenin ardından son oylamaya hazırlanan dosyaya eklendi. Teklifte duyurulan 10 yıllık üst sınırın kanunlaşması, meclisteki son karar aşamasına bağlı.

Ruhsatsız işçi kiralama ve aracılık faaliyetleri hedefleniyor

Önergenin Çekya’da yasa dışı istihdam kapsamında ele aldığı fiillerden biri, Çekya’da ‘zastřené zprostředkování zaměstnání’ olarak adlandırılan örtülü işgücü aracılığı. Bir şirketin başka işverenin yönetiminde çalışacak personeli fiilen temin etmesine rağmen bunu işgücü aracılığı iznine ve ilgili kurallara uygun biçimde yürütmemesi bu uygulamanın merkezinde bulunuyor. Tasarıyı savunanlar, suç örgütlerinin bu çalışma düzeninden gelir elde ettiğini ve yabancı işçilerin çalışma koşullarından yararlandığını ileri sürüyor.

Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığının 435/2004 sayılı İstihdam Kanunu açıklamasında izinsiz çalışma, gerekli çalışma izni veya çalışan kartı olmadan gerçekleştirilen faaliyetler arasında tanımlanıyor. Aynı mevzuat, istihdam aracılığını iş arayanlara iş bulunması ve işçilerin başka işverenlere geçici olarak tahsis edilmesi gibi faaliyetler üzerinden düzenliyor. Ruhsatsız aracılık ve onu mümkün kılan işletmeler için mevcut idari yaptırım hükümleri de kanunda bulunuyor. Bakanlığın işgücü aracılığı rehberine göre, örtülü aracılık yaptırımları personeli sağlayan işletmeyi ve bu hizmetin kullanılmasına imkân veren işletmeyi kapsıyor. Yeni önerinin cezai boyutu, bu zincirde işçileri fiilen çalıştıran ve yetkisiz aracılığı düzenleyen kişiler üzerinde yoğunlaşıyor. Ceza aralıkları suçun niteliğine ve ağırlaştırıcı koşullara göre farklılaşıyor; 10 yıl önerilen en yüksek sınır.

250 bin çalışan ve 50 milyar koruna hesabı nereden geliyor?

2024 yılına ait verileri gerekçesinde kullanan önerge sahipleri, Çekya’da yaklaşık 2 bin lisanslı istihdam ajansı üzerinden 250 bin kişinin çalıştığını hesaplıyor. Expats.cz / ČTK haberindeki bilgilere göre bu çalışanların yaklaşık 100 bini Avrupa Birliği dışındaki ülkelerin vatandaşları.

Teklif sahipleri, Çekya’da yasa dışı istihdam faaliyetlerinin kamu maliyesine yıllık maliyetinin 50 milyar koruna ulaşabileceğini tahmin ediyor. Metnar’ın gerekçesinde, özellikle örgütlü ve gizli işgücü aracılığı faaliyetlerinin cezai takibini güçlendirme hedefi bulunuyor.

Ukrayna'dan gelenler için aynı dosyada başka teklifler de bulunuyor

Yabancı işçi çalıştırmaya ilişkin değişiklikler, Ukrayna’daki savaş nedeniyle Çekya’da geçici koruma alan kişilere ilişkin hükümler içeren daha geniş bir tasarıya bağlandı. Temel metin, bazı geçici koruma haklarının ve insani yardım koşullarının yeniden düzenlenmesini öngörüyor.

31 Ekim tarihli ČTK haberinde insani yardımlarda başvuran kişinin çalışması, iş araması veya İş Kurumuna kayıtlı olması yönünde yeni koşullar öneriliyor. Ayrıca yardımın istendiği ayda Çekya’da en az 16 gün bulunma şartı öneriliyor; çocuklar, öğrenciler ve yaşlılar için istisnalara da yer veriliyor. Geçici koruma kapsamında uzun süreli ikamete geçiş şartlarına yönelik değişiklikler, çalışma hayatındaki yeni ceza önergesinden farklı hükümler olarak ele alınıyor.

Beş yıllık oturum için 2026’da değerlendirilen 57 bin adayın yarıdan fazlası ret aldı. Bu sonuçlar, geçici koruma sahiplerinin daha uzun süreli ikamet başvurularına ilişkin kayıtlardan oluşuyor.

Yabancı çalışanların işe alınmasında mevcut izin sistemi

Avrupa Birliği dışından gelen kişiler için çalışma hakkı, Çekya’daki oturum ve istihdam izni statüsüne göre belirleniyor. Çekya’nın Employee Card çalışan kartı başvurularında standart yasal değerlendirme süresi 60 gün olarak düzenlenmiş durumda. Başvuru koşulları, kartın sağladığı çalışma hakkı ve işverenin yükümlülükleri mevcut mevzuat üzerinden yürütülüyor; parlamentodaki yeni ceza önergesi bunlara ilişkin denetim ve yaptırım tartışmasının bir parçası.

Çekya, nitelikli yabancı çalışanlara yönelik bazı göç programlarında 2026’da ikinci sabıka kaydı şartını kaldırdı. Bu programlar yasal işe alım ve çalışma izni süreçlerinde kullanılıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Singapur’da yabancı istihdamı arttı, işten çıkarmalar 4800’e yükseldi

Çekya’da göçmen yoksulluğu araştırması: Poverty Watch 2026’dan yüzde 37 tahmini

Almanya’da 48 bin mesleki eğitim yeri boş kaldı: Gençlerin 46 bini yerleşemedi, Türkler için fırsat

Malta’da yabancı çalışanlara yeni yükler: İlk iş izni 1.200 avroya çıkıyor