Yunan yazarlara göre Balkanlar patlamaya hazır bir bomba

Balkanlar’da revizyonizm tartışmasını ele alan eKathimerini yazısında iki Yunan uzman, Türkiye’nin 1974’te Kıbrıs’a askerî müdahalesini ve Mavi Vatan yaklaşımını da eleştirdi. Yazıda Rusya, Sırbistan–Kosova ilişkileri, Bosna-Hersek ve Kuzey Makedonya da değerlendirildi.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

eKathimerini’nin 18 Kasım 2026 tarihli görüş yazısı, Balkanlar’da revizyonizm konusuna Türkiye’yi de dahil etti. Washington’un yanı sıra Üsküp ve Tiran’da Yunanistan büyükelçisi olarak görev yapmış Alexandros P. Mallias ile Hybrid Threats Analysis Observatory’nin operasyon koordinasyon görevlisi Athanasios Kosmopoulos, Türkiye’nin 1974’te Kıbrıs’a askerî müdahalesini kendi revizyonizm değerlendirmelerinin örneği olarak sundu. İki yazar, Mavi Vatan yaklaşımına ilişkin eleştirilerini Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı, Bosna-Hersek’teki ayrılıkçı söylemler ve Balkan ülkelerinin sınır anlaşmazlıklarıyla birlikte kaleme aldı.

Balkanlar’da revizyonizm tartışmasında Türkiye neden yer aldı?

eKathimerini’de 18 Kasım saat 15.01’de yayımlanan yazı, *Western Balkans: Hybrid threats and revisionism* başlığını taşıyor. Yazarlar metni, 10 Kasım’da Atina’da düzenlenen Batı Balkanlar Uluslararası Konferansı’nda yaptıkları değerlendirmelere dayandırıyor. Yazarlardan Kosmopoulos, Hybrid Threats Analysis Observatory’de operasyon koordinasyon görevlisi olarak çalışıyor.

Türkiye’nin NATO üyeliğini de anan Mallias ve Kosmopoulos, ülkeyi Balkanlar’da revizyonizm iddialarının yanında değerlendiriyor. Türkiye’nin 1974’te Kıbrıs’a düzenlediği askerî müdahaleyi “işgal” olarak nitelendirip Avrupa’daki revizyonizmin erken örneklerinden biri sayıyorlar. Ardından Mavi Vatan yaklaşımını tarihsel “hayati alan” anlayışıyla ilişkilendiriyorlar. Bu tarihsel ve siyasi benzetmeler yazarların kaleminden çıkan değerlendirmeler olarak aktarılıyor.

Gazete, analiz için Türkiye’deki bir savunma sanayisi etkinliğinin fotoğrafını tercih etti.

Açıklamada Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler’in 20 Ağustos’ta Gölcük’teki TEKNOFEST Mavi Vatan etkinliğinde çekilmiş fotoğrafı kullanılıyor; Mavi Vatan “yayılmacı” bir yaklaşım olarak tanımlanıyor. Türkiye’deki etkinliğin programı ile Selçuk Bayraktar’ın açıklamaları, Transit Haber’in TEKNOFEST Mavi Vatan dosyasında daha önce aktarılmıştı.

Hibrit tehditleri nasıl tanımladılar?

Yazının ilk bölümü, Batı Balkanlar’da örgütlü suç ile siyasî ve kurumsal ilişkiler üzerine kurulu. Mallias ile Kosmopoulos, uyuşturucu kaçakçılığının yanı sıra silah ve insan ticaretinden elde edilen gelirlerin siyasi kurumlara ulaştığını ileri sürüyor. Bu etkinin yargı sistemiyle medya kuruluşlarını da kapsadığını savunuyorlar. Arnavutluk’taki inşaat faaliyetlerine ve Himara’daki mülkiyet tartışmalarına da yer veriyorlar. Himara’da belediye başkanı seçilen Fredi Beleri’nin yargılanmasına ilişkin ifadeleri de bu eleştirel değerlendirmenin parçası.

İki yazara göre hibrit faaliyetler yalnız siber saldırılardan oluşmuyor. Bilgi manipülasyonu, ekonomik baskı, kamu kurumları üzerindeki etki ve toplumsal ayrışmanın büyütülmesi birlikte işleyebiliyor. Aynı ülkede farklı zamanlarda yaşanan olayların birbiriyle ilişkilendirilmesi gerektiğini savunuyorlar. Bu yüzden kamu kurumları arasında bilgi paylaşımını, erken uyarıyı ve toplumun manipülatif içerikleri tanıyabilmesini güvenlik hazırlığının unsurları olarak sıralıyorlar.

Avrupa Hibrit Tehditlerle Mücadele Mükemmeliyet Merkezinin (Hybrid CoE) Eylül 2026 raporu, Batı Balkanlar’daki riskleri dört eğilim üzerinden inceliyor: AB genişlemesinin eşitsiz ilerlemesi, jeopolitik rekabetin büyümesi, Sırbistan’ın bölgesel konumu ve yönetim kurumlarıyla toplumdaki kırılganlıklar. Martha Turnbull imzalı çalışma, ülkelerin farklı siyasi koşullara sahip olduğunu ve bölgedeki açıkların dış aktörler tarafından kullanılabildiğini belirtiyor.

Bosna-Hersek, Sırbistan–Kosova ve Prespa tartışması

Rusya’nın Ukrayna’daki askerî faaliyetlerini Avrupa güvenliğine yönelik başlıca tehdit sayan yazarlar, Balkanlar’da revizyonizm başlığı altında sınırların zorla değiştirilmesine de karşı çıkıyor. Aynı bölümde Bosna-Hersek’teki Sırp Cumhuriyeti (Republika Srpska) yönetimi çevresinden gelen ayrılma söylemlerinin Kremlin’in stratejik çıkarlarına hizmet ettiğini savunuyorlar.

Sırbistan ile Kosova arasında sınırların değiştirilmesi ve nüfus değişimi önerileri de eleştiriliyor. Yazarlar, böyle bir uygulamanın geçmiş çatışmaların yaralarını yeniden açabileceği görüşünde. Belgrad’ın bölge siyaseti, Transit Haber’in Sırbistan’da iktidar değişimi sonrasındaki dış politika beklentilerine ilişkin dosyasında da Kosova’yla diyalog ve Rusya’yla ilişkiler bakımından incelenmişti.

Arnavutluk’ta “doğal sınırlar” söyleminin bazı siyasi çevreler ve okul kitaplarında bulunduğu iddiasına yer veren ikili, Kuzey Makedonya’nın da 2018 Prespa Anlaşması’na aykırı davrandığını öne sürüyor. Avrupa Komisyonu da Balkanlar’da revizyonizm konusunu 4 Kasım 2026 tarihli genişleme politikası bildiriminde ele alıyor. Komisyon, tarihsel revizyonizmin ve savaş suçlarını inkârın AB üyelik sürecinin temel değerleriyle bağdaşmadığını ifade ediyor; kışkırtıcı söylemleri de aynı bölümde eleştiriyor. Komisyon, bölgesel uzlaşmada Prespa Anlaşması ve komşuluk ilişkilerini ayrıca ele alıyor.

Türkiye’nin Batı Balkanlar’daki resmî girişimleri

Türkiye Dışişleri Bakanlığının Balkan ülkeleriyle ilişkiler sayfasına göre Ankara, bölgedeki sorunlara diyalog yoluyla çözüm bulmak amacıyla Balkan Barış Platformu’nu 2025’te başlattı. Platformun ikinci dışişleri bakanları toplantısı 23 Ocak 2026’da İstanbul’da gerçekleştirildi; üçüncü toplantı 17–19 Nisan’daki Antalya Diplomasi Forumu sırasında düzenlendi. Bakanlık, Güneydoğu Avrupa İşbirliği Süreci’ne katılımı da bölgesel diplomasisinin bir parçası olarak tanımlıyor.

Dışişleri Bakanlığının resmî Balkanlar sayfası, Türkiye’nin bu çok taraflı platformlarda yürüttüğü temasları ve işbirliği hedeflerini sıralıyor. Avrupa Komisyonu, 2026 Türkiye raporunda AB ile Türkiye’nin Batı Balkanlar hakkında yılda iki kez siyasi istişare yaptığını; son görüşmenin Nisan 2026’da düzenlendiğini kaydediyor. Rapor, Türkiye’nin Bosna-Hersek’in egemenliğini ve toprak bütünlüğünü desteklediğini; Kosova’nın istikrarı ile Avrupa ve Avrupa-Atlantik kurumlarıyla bütünleşmesine yönelik çalışmalarını sürdürdüğünü de kaydediyor.

Yazarlardan AB ve NATO’ya hangi öneriler geldi?

Güvenlik önlemleri konusunda AB ve NATO’yla operasyonel işbirliğinin artırılmasını savunan iki yazar, Balkanlar’da revizyonizm tartışmasına erken uyarı ve ortak müdahale önerilerini ekliyor. Önerileri arasında ortak tehdit değerlendirmeleri, erken uyarı sistemleri, müşterek tatbikatlar ve kriz durumlarında kurumların eşgüdüm içinde hareket etmesi bulunuyor. Medya okuryazarlığı ve kamu kurumlarına güvenin korunmasını da hibrit tehditlere karşı hazırlığın parçaları olarak değerlendiriyorlar.

Metin, 1975 Helsinki Nihai Senedi ile 1990 Yeni Bir Avrupa İçin Paris Şartı’nın egemenlik ve sınırların dokunulmazlığı ilkelerine atıf yapıyor. Bu iki belge, Transit Haber’in Avrupa güvenliği bildirisine ilişkin haberinde de 2026’daki güvenlik girişimlerinin dayanakları arasında aktarılmıştı. Mallias ve Kosmopoulos, mevcut uluslararası sınırların korunmasının AB’ye katılım süreçlerinin şartlarından biri olmasını istiyor.

Kaynaklar

eKathimerini — Alexandros P. Mallias ve Athanasios Kosmopoulos, Western Balkans: Hybrid threats and revisionism, 18 Kasım 2026.

Avrupa Hibrit Tehditlerle Mücadele Mükemmeliyet Merkezi (Hybrid CoE) — Martha Turnbull, Western Balkans: Domestic, regional and international trends creating hybrid threat potential, Eylül 2026.

Avrupa Komisyonu — 2026 AB Genişleme Politikası Bildirimi, 4 Kasım 2026.

Avrupa Komisyonu — Türkiye 2026 Raporu, Batı Balkanlar ve dış politika bölümü, Kasım 2026.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı — Balkan Ülkeleri ile İlişkiler; Balkan Barış Platformu toplantı duyuruları, 2025–2026.

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

ABD’de uçak körüğünde ICE operasyonu: İki yolcu gözaltına alındı, sefer gecikti

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.