Beckham Yasası 6 yıl sürüyor ama UK A1 çoğu dosyada 2 yılda bitiyor

İspanya’ya Birleşik Krallık’taki işvereni için uzaktan çalışarak taşınan bir çalışan iki ayrı takvimle karşılaşabiliyor. Beckham Yasası UK A1 dosyasında vergi rejimi, şartlar korunduğu sürece İspanya’da vergi mukimliğinin kazanıldığı yıl ve sonraki beş vergi döneminde uygulanabiliyor; standart UK A1 belgesi ise geçici görevlendirme kuralında çoğu dosyada en fazla 24 ay sürüyor. Bu iki süre aynı hukuki alanı düzenlemediği için A1’in sona ermesi Beckham rejimini kendiliğinden sona erdirmiyor.

İspanya Gelir Vergisi Kanunu’nun 93. maddesi özel rejimin, İspanya’da vergi mukimliğinin kazanıldığı dönem ile sonraki beş dönemi kapsayabileceğini söylüyor. HMRC’nin UK’den AB’ye gönderilen çalışanlar için rehberine göre geçici çalışma halinde UK National Insurance kapsamı A1 belgesiyle iki yıla kadar korunabiliyor.

Beckham Yasası neden 6 yıl sürebiliyor?

Beckham olarak bilinen rejimin resmî adı, İspanya’ya taşınan çalışanlar, profesyoneller, girişimciler ve yatırımcılar için özel vergi rejimi. Agencia Tributaria’nın açıklamasına göre kişi İspanya vergi mukimi olmaya devam ederken belirli gelirlerde yerleşik olmayanlara uygulanan vergi kurallarının özel bir versiyonuna tabi oluyor. 2023’ten beri uluslararası tele-çalışanlar da şartları sağladıklarında rejime girebiliyor.

Süre her zaman tam altı takvim yılı anlamına gelmiyor; başlangıç yılı ilk vergi dönemi. Örneğin İspanya vergi mukimliği 2026’da doğarsa rejim 2026 ile 2031 arasındaki dönemleri kapsayabilir. AEAT’nin güncel vergi ölçeği çalışma gelirlerinin ilgili kısmı için 600.000 avroya kadar yüzde 24, bunun üzerindeki bölüm için yüzde 47 oranı kullanıyor. Sosyal güvenlik primleri bu oranlardan ayrı hesaplanıyor.

UK A1 belgesi neden çoğu dosyada 24 ay?

Brexit sonrasında UK ile AB arasındaki sosyal güvenlik koordinasyonu Ticaret ve İşbirliği Anlaşması’nın protokolüne dayanıyor. İspanya Sosyal Güvenliğinin yayımladığı protokolün SSC.11 maddesi, UK’deki işvereni tarafından geçici olarak İspanya’ya gönderilen çalışanın UK mevzuatında kalabilmesini, işin beklenen süresi 24 ayı aşmıyorsa kabul ediyor. Aynı 24 aylık sınır geçici olarak başka ülkede benzer faaliyet yürüten serbest çalışan için de bulunuyor.

A1 burada bir vergi belgesi değil. Hangi ülkenin sosyal güvenlik sistemine prim ödeneceğini kanıtlıyor. Belge geçerliyken çalışan UK National Insurance ödemeye devam edip İspanya’da aynı dönem için sosyal güvenlik primi ödemekten muaf tutulabiliyor. Transit Haber’in A1 ve RETA geçiş rehberinde çalışan statüsü ile autónomo statüsünün neden ayrı ele alınması gerektiği ayrıntılı biçimde anlatılıyor.

A1 bittiğinde Beckham Yasası otomatik sona erer mi?

Resmî kaynaklarda A1’in süresinin dolmasını Beckham rejiminden otomatik çıkarma sebebi yapan bir hüküm bulunmuyor. AEAT’nin Modelo 149 talimatları, başvuruda İspanya Sosyal Güvenliğine kayıt belgesini veya menşe ülkenin sosyal güvenlik mevzuatının korunabildiğini gösteren belgeyi kabul ediyor. Bu yapı, vergi rejiminin yalnız yabancı sosyal güvenlikte kalmaya bağlı kurulmadığını ortaya koyuyor.

A1 sona erdiğinde kişinin İspanya Sosyal Güvenliğine geçmesi gerekebilir; bu değişiklik tek başına Beckham’ın vergi süresini kesmez. Vergi açısından belirleyici soru, kişinin 93. madde kapsamındaki çalışma veya faaliyet koşullarını koruyup korumadığı. AEAT, rejimin uygulanmasını sağlayan şartlardan biri ihlal edilirse Modelo 149 ile bir ay içinde exclusion bildirimi yapılmasını istiyor. Çalışma ilişkisi aynı kalıyor ve yalnız sosyal güvenlik mevzuatı UK’den İspanya’ya geçiyorsa, bu iki olayın otomatik olarak aynı sonucu doğurduğu yönünde genel bir kural yok.

24 ay sonunda çalışan hangi sosyal güvenlik sistemine geçer?

Genel kural, sosyal güvenlik priminin çalışmanın fiilen yapıldığı ülkede ödenmesi. UK’deki işvereni için sürekli olarak İspanya’dan çalışan ve artık geçerli bir detached-worker A1’i bulunmayan kişinin dosyasında İspanyol sosyal güvenlik yükümlülüğü gündeme gelir. Çalışan statüsü devam ediyorsa kişi sırf A1 bitti diye autónomo statüsüne geçmez. İşverenin İspanya’da sosyal güvenlik kaydı, çalışanın alta alınması ve ücret üzerinden primlerin nasıl ödeneceği ayrıca kurulmalıdır.

HMRC de AB’de çalışan UK personeli için genel kuralın çalışılan ülkede sosyal güvenlik primi olduğunu, UK National Insurance’ın ancak geçerli coverage certificate/A1 bulunduğunda devam ettiğini yazıyor. Bu yüzden “A1 bitti, hiçbir şey yapmadan UK primine devam ederim” yaklaşımı güvenli değil. Süre dolmadan UK işvereninin HMRC ve İspanya’daki sosyal güvenlik yükümlülüğünü birlikte kontrol etmesi gerekir.

İki ülkede birden çalışanlarda kural değişebilir mi?

Evet. 24 aylık sınır, özellikle SSC.11 kapsamındaki geçici görevlendirme için geçerli. Kişi düzenli ve gerçek biçimde hem UK’de hem İspanya’da çalışıyorsa “iki veya daha fazla ülkede çalışma” kuralları devreye girebilir ve uygulanacak sosyal güvenlik mevzuatı farklı bir testle belirlenebilir. Avrupa Komisyonu da çok ülkeli çalışma ile geçici görevlendirmeyi ayrı kategoriler olarak ele alıyor. Ayda birkaç günlük UK seyahatini kâğıt üzerinde eklemek dosyayı kendiliğinden farklı kurala taşımaz; gerçek çalışma düzenine bakılır.

AB-UK Sosyal Güvenlik Koordinasyonu Uzman Komitesinin 2024 tavsiyesi de detached-worker kuralında işveren ile çalışan arasındaki doğrudan ilişkinin ve işverenin gönderen ülkede gerçek faaliyet yürütmesinin sürmesini arıyor. A1 yalnız ikamet adresine veya işverenin UK’de kayıtlı olmasına bakılarak verilmiyor.

Çalışan statüsünden autónomo’ya geçilirse ne olur?

Çalışanlıktan autónomo statüsüne geçiş, A1’in sona ermesinden daha geniş bir değişiklik yaratabilir. Beckham rejimi 2023’ten sonra girişimcilere ve bazı yüksek nitelikli profesyonellere genişletildi, ancak sıradan her autónomo faaliyeti otomatik olarak 93. madde kapsamına girmiyor. UK işvereniyle çalışan statüsünden çıkıp İspanya’da kendi hesabına çalışmaya başlamak, hem sosyal güvenlik hem vergi rejimi bakımından yeni değerlendirme gerektirir. Transit Haber’in genel Beckham Yasası rehberi rejime giriş şartlarını, Modelo 149 rehberi ise başvuru ve sonradan şart kaybı riskini ayrı ayrı ele alıyor.

Modelo 149 açısından hangi belge önemlidir?

AEAT başvuru süresini sosyal güvenlik belgesine bağlayan net bir takvim kullanıyor. Genel kuralda Modelo 149, İspanya Sosyal Güvenliğindeki faaliyet başlangıç tarihinden veya menşe ülke sosyal güvenlik mevzuatının korunmasını kanıtlayan belgedeki başlangıç tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sunulmalı. Uluslararası tele-çalışanda işverenin çalışma ilişkisini, faaliyetin başlangıç tarihini ve İspanya’daki tahmini çalışma süresini doğrulayan belge de isteniyor.

Başvuru sırasında UK A1 kullanılmış olması, sonraki yıllarda bu belgenin vergi rejiminin tek dayanağı olduğu anlamına gelmiyor. AEAT ayrıca İspanya Sosyal Güvenliği kaydını da geçerli başlangıç kanıtı olarak kabul ediyor. Rejimden çıkış ise “A1 sona erdi” kutusuyla değil, uygulama şartlarının ihlal edilmesi halinde exclusion bildirimiyle yönetiliyor.

A1'in 24 ayı dolmadan ne yapılmalı?

• A1 belgesinin bitiş tarihini ve belgenin hangi hukuki kategoriyle verildiğini kontrol edin; detached worker ile çok ülkeli çalışma farklı kurallara tabi.
• UK işvereniyle çalışma ilişkisinin devam edip etmeyeceğini ve fiilî çalışma yerinin 24 ay sonrasında neresi olacağını yazılı hale getirin.
• HMRC’den yeni bir A1’e hangi hukuki temelde hak kazanılıp kazanılmadığını sorun; standart 24 aylık posting süresinin otomatik uzadığını varsaymayın.
• İspanya mevzuatı uygulanacaksa işverenin ve çalışanın Seguridad Social kayıt sürecini A1 bittikten sonraya bırakmayın.
• Beckham rejimi açısından çalışma statüsünün değişip değişmediğini ayrıca kontrol edin. Sadece sosyal güvenlik ülkesinin değişmesi işçi statüsünü sona erdirmez.
• Çalışanlıktan autónomo’ya, girişimciliğe veya başka bir gelir modeline geçiliyorsa Modelo 149 exclusion riski için vergi uzmanıyla dosyayı yeniden değerlendirin.

Beckham Yasası ile UK A1 arasındaki fark tek cümlede nedir?

Beckham Yasası hangi vergi rejiminde vergilendirileceğinizi, A1 ise hangi ülkenin sosyal güvenlik mevzuatına prim ödeyeceğinizi belirler. Süreleri farklı olabilir ve aynı gün başlayıp aynı gün bitmeleri gerekmez. Birinin sona ermesi diğerini otomatik olarak kapatmaz. Fakat A1 bittikten sonra sosyal güvenlik yükümlülüğünü boşlukta bırakmak, vergi rejimi sürse bile ayrı bir uyum sorunu yaratabilir.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İspanya dijital göçebe yenileme başvurusu yapanlara RETA şoku: Geriye dönük ödeme

İspanya’da dijital göçebe çalışanlıktan autónomo’ya geçince A1 belgesi artık yetmiyor

İspanya dijital göçebe oturumu için kırmızı alarm: İddialar bir anda yayıldı

Dijital göçebelerin yeni gözdesi belli oldu: Kirası 573 avro