Türkiye 6 F-35’in hemen teslimini ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasını istedi

F-35 teslimatı için ABD makamlarıyla görüşmelerin sürdüğünü açıklayan Millî Savunma Bakanlığı, Türkiye adına daha önce üretilmiş altı uçağın gönderilmesini istiyor. Açıklama 15 Ekim 2026’da yapıldı. Ankara, aynı görüşme başlığında CAATSA yaptırımlarının ve savunma sanayisine uygulanan diğer kısıtlamaların kaldırılmasını istiyor. MSB’nin 15 Ekim tarihli resmî bilgilendirmesi, bu iki talebi aynı yanıt içinde ele aldı.

Bakanlık Sözcüsü Tuğamiral Zeki Aktürk’ün haftalık basın bilgilendirmesinin ardından gazetecilerin sorularına verilen yanıtta uçak sayısı açıkça altı olarak belirtildi. Yunanistan merkezli eKathimerini’nin 15 Ekim haberi de Ankara ile Washington arasında altı uçak üzerine görüşmelerin sürdüğünü aktardı. Bakanlık sorulara verdiği yanıtı hem uçakların teslimi hem de yaptırımların kaldırılması üzerine kurdu.

F-35 teslimatı hakkında MSB ne açıkladı?

Bakanlığın 15 Ekim açıklaması, uçakların teslimine ek olarak Türk savunma sanayisine yönelik doğrudan ve dolaylı kısıtlamaların kaldırılması talebini içeriyor. Bakanlık, CAATSA yaptırımlarını müttefiklik ilişkileriyle bağdaşmadığı gerekçesiyle eleştiriyor. MSB ayrıca sürecin NATO müttefikliği ve karşılıklı menfaatler temelinde olumlu sonuçlanmasını beklediğini bildiriyor.

Türkiye için üretilen altı F-35 neden teslim edilmedi?

Altı uçak, Türkiye’nin önceki F-35 programı kapsamında satın aldığı hava araçlarından oluşuyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Temmuz 2026’da yaptığı değerlendirmede daha önce bedeli ödenmiş ve Türkiye için üretilmiş altı F-35’in tesliminin görüşüldüğünü anlatmıştı. Kathimerini’nin 14 Temmuz tarihli haberinde Fidan’ın, uçakların hangarlarda beklediğine ilişkin sözleri ve ABD Kongresinin koşulları birlikte aktarılmıştı. Ekimdeki MSB açıklaması aynı altı uçağın teslimi konusundaki diplomatik sürecin sürdüğünü belirtiyor.

Sorunun geçmişi Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın almasına uzanıyor. ABD yönetimi, bu sistemi F-35 programının güvenliği bakımından risk olarak değerlendirerek Türkiye’nin programa katılımını 2019’da sonlandırma sürecine girdi. Washington daha sonra Aralık 2020’de CAATSA kapsamında yaptırım kararı aldı. ABD Dışişleri Bakanlığının 14 Aralık 2020 tarihli açıklamasına göre yaptırımlar Türkiye’nin Savunma Sanayii Başkanlığına yönelik ihracat lisansları ve belirli kurum yetkilileriyle ilgili tedbirleri içeriyordu.

ABD Kongresinin S-400 koşulu devam ediyor

20 Ağustos 2026’da güncellenen ABD Kongre Araştırma Servisi (CRS) raporunda, F-35 teslimatı için Kongrenin öngördüğü yasal koşullar ayrıntılı biçimde anlatılıyor. CRS R44000 raporunun yayımlanan metni, Türkiye’nin S-400 sistemine ve bağlantılı ekipmana artık sahip olmadığının ABD yönetimi tarafından Kongreye doğrulanmasının transfer bakımından temel eşik olduğunu belirtiyor. Raporda, Amerikan yönetiminin Temmuz 2026’da Kongrenin bazı üyelerine Türkiye’nin henüz transfer koşullarını yerine getirmediğini bildirdiği de aktarılıyor. CRS belgesine göre transferin önündeki yasal koşul ile CAATSA kapsamında savunma sanayisine uygulanan yaptırımların hukuki dayanakları ayrı. Türkiye’nin altı uçak için görüşme yürütmesi, bu iki başlığın Washington’da farklı işlemler üzerinden ele alınmasını gerektiriyor. MSB’nin 15 Ekim mesajı, teslimat ve savunma sanayisi kısıtlamalarını birlikte gündeme getirerek Ankara’nın iki talebini aynı açıklamada kayda geçirdi.

Kongre raporundaki yasal koşul, Türkiye’nin S-400’e ve sisteme bağlı ekipmana sahipliğiyle bağlantılı. CRS’nin ağustos tarihli raporu, farklı çözüm önerilerinin Amerikan yasalarında belirtilen koşullara göre değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. F-35 teslimatı için ABD tarafında uygulanacak kararlar, Kongrenin S-400 koşulu ile yaptırımların kaldırılmasına ilişkin resmî işlemler üzerinden izlenecek.

Rubio’nun 9 Ekim açıklamasından sonra Ankara ne söyledi?

Marco Rubio’nun 8 Ekim’de yayımlanan röportajındaki ABD Kongresi koşulları, 9 Ekim’de Transit Haber’de yayımlanan F-35 haberinde aktarıldı. ABD Dışişleri Bakanı, Başkan Donald Trump’ın Türkiye’nin parasını ödediği uçakların teslim edilmesini istediğini ve Kongrenin getirdiği şartlar karşılanmadan satış yapılamayacağını söyledi. MSB’nin 15 Ekim yanıtı, bu açıklamanın ardından Türkiye’nin diplomatik temasları sürdürdüğünü doğruladı.

CRS’nin ağustos raporu, Türkiye için üretilmiş altı F-35’in ABD’de beklediğini ve S-400 konusunda Kongrenin transfer koşullarını aktarıyor. Bu raporun yasal şartlarını anlatan Transit Haber dosyası, uçağın fiziki teslimine ilişkin engelleri ve Kongrenin belirlediği koşulları karşılaştırmıştı. MSB’nin 15 Ekim açıklamasında aynı altı uçaktan söz edildi.

Rubio’nun Atina ziyareti sırasında yapılan ABD–Yunanistan savunma görüşmeleri, 7 Ekim’de yayımlanan ziyaret haberinde Türkiye ve F-35 programıyla birlikte ele alınmıştı. Yunanistan’ın F-35 programı da görüşmelerin gündem başlıkları arasındaydı. Ankara’nın 15 Ekim’de açıkladığı altı uçak talebinin muhatabı ise Washington.

Altı uçak ve yaptırımlar için açıklanan son durum

15 Ekim tarihli MSB açıklamasında F-35 teslimatı için ABD ile görüşmelerin sürdüğü ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasının beklendiği bildirildi. Bakanlık görüşmelerden olumlu sonuç alınmasını istedi. Açıklamada teslim tarihi, takvimlendirilmiş yeni bir anlaşma veya CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına ilişkin Amerikan makamlarından alınmış bir karar paylaşılmadı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

ABD’den Yunanistan’a 4 milyar dolarlık silah paketi: F-16 ve F-35 mühimmatı gündemde

Rubio’nun F-35 sözleri Türkiye’de tartışma yarattı: Yunan basını tepkileri yazdı

Yunan medyası Rubio’nun Atina ziyaretini Türkiye üzerinden okudu: F-35 ve Ankara detayı