Danimarka Schengen vizesi skandalı: Otomatik vize yanıt e-postasını hukuken inceledik, hukuksuzluk bulduk!

Yazan: Mehmet Sercan Tezcanoğlu

Yayın tarihi: 15 Haziran 2026 11:22

Güncelleme: 15 Haziran 2026 11:53

Danimarka’nın Ankara Büyükelçiliği, vize bölümünün e-posta adresine gönderilen başvurulara otomatik bir yanıt veriyor. Mesajda başvuru sahiplerinin güncel işlem sürelerini “kabul ettiği”, yoğunluk nedeniyle 15 günlük sürenin aşılabileceği ve bireysel dosyalar hakkında veri koruma kuralları nedeniyle bilgi verilemeyeceği belirtiliyor. Transit Haber, Danimarka Schengen vizesi başvuranlarına gönderilen bu ifadeleri AB Vize Kodu, Avrupa Komisyonunun uygulama rehberi ve Danimarka’nın resmî hukuk kaynakları üzerinden inceledi.

Danimarka’nın Ankara Büyükelçiliğine ait mail adresine vize işlemleri hakkında gönderilen e-postalara, um.dk uzantılı bir otomatik yanıt gönderiliyor.

Yanıtta kısa süreli Schengen vizesi başvurularıyla ilgili olarak başvuru durumunu soran e-postalara cevap verilmeyeceği, olağanüstü iş yükü nedeniyle normal işlem süresinin aşılabileceği ve başvuru formunu imzalayan kişilerin güncel işlem sürelerini okuyup kabul etmiş sayıldığı belirtiliyor.

Mesajda ayrıca münferit dosyalarla ilgili soruların veri koruma yasaları nedeniyle e-posta veya telefon yoluyla cevaplanamayacağı ifade ediliyor.

Peki bu iddiaların hukuki karşılığı ne? Büyükelçilik, artan iş yükünü gerekçe göstererek bütün vize başvurularını 15 günden uzun sürede sonuçlandırabilir mi? Başvuru formundaki imza, yasal işlem sürelerinden vazgeçildiği anlamına gelir mi?

AB hukukuna göre normal süre 15 gün

Kısa süreli Schengen vizelerinde temel hukuki düzenleme, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Birliği Konseyi tarafından kabul edilen 810/2009 sayılı AB Vize Kodu.

Vize Kodu’nun 23. maddesine göre kabul edilebilir nitelikteki bir vize başvurusu hakkında, başvurunun resmen sunulduğu tarihten itibaren 15 takvim günü içinde karar verilmesi gerekiyor.

Bu süre yalnızca belirli koşullarda uzatılabiliyor. Aynı maddeye göre 15 günlük süre, başvurunun daha ayrıntılı incelenmesinin gerekli olduğu bireysel dosyalarda en fazla 45 takvim gününe çıkarılabiliyor.

Avrupa Komisyonunun Vize Kodu Uygulama El Kitabı da konsoloslukların 15 günlük süreyi sistematik biçimde sonuna kadar kullanmaması gerektiğini belirtiyor. Rehberde 45 günlük sürenin, ek inceleme gereken bireysel dosyalar için uygulanabileceği vurgulanıyor.

Bu nedenle 15 gün, yalnızca tavsiye edilen bir hizmet hedefi değil; AB mevzuatında yer alan genel karar süresi.

Danimarka Schengen vizesi skandalı: Genel iş yükü, Vize Kodu’nda açık bir uzatma nedeni değil

Danimarka Büyükelçiliğinin otomatik yanıtında, “olağanüstü iş yükü” nedeniyle vize başvurusunun 15 günlük normal süreden daha uzun sürebileceği belirtiliyor.

Büyükelçiliğin Türkiye’deki resmî internet sitesinde de artan vize başvuruları nedeniyle dosyaların 15 gün içinde sonuçlandırılamayabileceği duyuruluyor. Başvuru sahiplerinden dosya durumunu öğrenmek için telefon veya e-posta yoluyla iletişim kurmamaları isteniyor.

Ancak AB Vize Kodu’nun 23. maddesi, 45 güne kadar uzatmanın gerekçesi olarak genel iş yükünü veya personel yetersizliğini saymıyor. Düzenlemede uzatma, “bireysel dosyalarda”, özellikle başvurunun daha ayrıntılı incelenmesi gerektiğinde mümkün görülüyor.

Avrupa Komisyonunun uygulama rehberindeki örnekler de bu ayrımı doğruluyor. Akrabalık bağının doğrulanması, seyahat amacına ilişkin şüphe bulunması veya sunulan belgelerin ek incelemeye ihtiyaç göstermesi gibi dosyaya özgü durumlar, süre uzatımına örnek olarak veriliyor.

Bu nedenle artan başvuru sayısı, idari gecikmeyi fiilen açıklayabilir. Ancak hukuki açıdan bütün başvuruların otomatik olarak 45 günlük süreye alınması için tek başına yeterli bir gerekçe oluşturduğu söylenemez.

En kritik nokta ise 45 günlük sürenin niteliği. Vize Kodu, bireysel dosyalardaki ek inceleme durumunda bile süreyi “en fazla 45 takvim günü” olarak belirliyor. Genel iş yükünün bu üst sınırı belirsiz bir süreye dönüştürdüğüne ilişkin Vize Kodu’nda bir hüküm bulunmuyor.

Danimarka’nın kendi sayfası da 15 ve 45 günlük süreleri kabul ediyor

Danimarka Dışişleri Bakanlığının Türkiye için hazırladığı resmî vize başvuru sayfasında normal işlem süresinin, gerekli belgelerin sunulması halinde 15 takvim gününe kadar olduğu belirtiliyor.

Aynı sayfada, ek araştırma yapılması veya dosyanın Danimarka Göçmenlik Servisine gönderilmesi gereken durumlarda azami işlem süresinin 45 takvim gününe çıkabileceği yazıyor.

Danimarka’nın bu açıklaması, AB Vize Kodu’ndaki sistemle büyük ölçüde uyumlu. Bununla birlikte aynı resmî sayfada işlem süresinin VFS’ye başvuru yapıldığı tarihten değil, dosyanın Büyükelçilik tarafından vize sistemine kaydedildiği tarihten itibaren hesaplandığı belirtiliyor.

VFS merkezinden Büyükelçiliğe taşıma için İstanbul başvurularına her yönde birer gün, İzmir ve Antalya başvurularına ise her yönde ikişer gün eklenebileceği bildiriliyor.

Dolayısıyla Danimarka Schengen vizesi başvurusunda sürenin başlangıcında, VFS’ye teslim tarihi ile Büyükelçiliğin başvuruyu sisteme kaydettiği tarih arasında birkaç günlük fark oluşabiliyor.

“İşlem sürelerini kabul ettiniz” ifadesi hukuken tartışmalı

Otomatik yanıttaki en dikkat çekici ifadelerden biri, başvuru formunun beşinci sayfasını imzalayan kişilerin güncel işlem sürelerini okuyup kabul etmiş sayıldığı iddiası.

Ancak AB Vize Kodu’nun ekinde yer alan standart Schengen vize başvuru formu incelendiğinde, başvuru sahibinin 15 veya 45 günlük yasal işlem sürelerinden vazgeçtiğine ilişkin bir beyan bulunmuyor.

• Verdiği bilgilerin doğru olduğunu,
• kişisel verilerinin vize işlemleri için kullanılmasını kabul ettiğini,
• ret halinde vize ücretinin iade edilmeyeceğini bildiğini,
• vize verilmesinin sınırdan otomatik giriş hakkı sağlamadığını,
• izin verilen kalış süresi bitmeden Schengen bölgesinden ayrılacağını

beyan ediyor.

Formda, başvuru sahibinin yoğunluk nedeniyle ortaya çıkabilecek belirsiz işlem sürelerini kabul ettiği veya AB Vize Kodu’nun 23. maddesindeki sürelerden feragat ettiği yönünde bir hüküm yer almıyor.

Büyükelçilik başvuru sırasında ek bir bilgilendirme metni imzalatıyor olsa bile, bu imza başvuru sahibinin yayımlanan tahmini sürelerden haberdar olduğunu gösterebilir. Ancak idari bir bilgilendirme formunun, doğrudan uygulanan AB Vize Kodu’ndaki bağlayıcı kuralları ortadan kaldırması mümkün değil.

Bu nedenle “işlem sürelerini okudunuz” ifadesi ile “hukuki sürelerin aşılmasını kabul ettiniz” sonucu aynı anlamı taşımıyor.

Altı ay önceden başvuru yapılabilmesi ne anlama geliyor?

Otomatik yanıtta, Schengen vizesi başvurusunun seyahat tarihinden altı ay öncesine kadar yapılabileceği de hatırlatılıyor.

Bu bilgi hukuken doğru. Vize Kodu’nun 9. maddesine göre kısa süreli Schengen vizesi başvuruları planlanan seyahatten en fazla altı ay önce yapılabiliyor. Başvurunun kural olarak seyahatten en az 15 gün önce sunulması gerekiyor.

Avrupa Komisyonu da başvuruların en erken seyahatten altı ay önce ve kural olarak en geç 15 gün önce yapılabileceğini belirtiyor.

Ancak altı aylık dönem, başvuru sahibine tanınan en erken başvuru imkânı. Bu düzenleme, herkesin mutlaka seyahatten altı ay önce başvurması gerektiği anlamına gelmiyor.

Başvurunun yasal süre içinde daha geç yapılmış olması da konsolosluğun 15 ve 45 günlük karar sürelerini ortadan kaldırmıyor. Başka bir ifadeyle “altı ay önce başvurabilirdiniz” yaklaşımı, Vize Kodu’nun 23. maddesindeki işlem süresi yükümlülüğünün yerine geçmiyor.

Durum sorgularına cevap vermemek hukuka aykırı mı?

Büyükelçilik, başvuru durumunu soran e-postalara ve telefon aramalarına cevap verilmeyeceğini açıkça bildiriyor.

Danimarka’nın Türkiye’deki resmî sayfasında da olağanüstü iş yükü nedeniyle vize bölümüne telefonla ulaşılamadığı ve vize işlemleri için sayfada belirtilen e-posta adresinin kullanılması gerektiği belirtiliyor.

Konsoloslukların her rutin “Dosyam ne aşamada?” sorusuna bireysel cevap vermesini zorunlu kılan açık bir AB Vize Kodu hükmü bulunmuyor. Bu nedenle yoğunluk dönemlerinde standart durum sorgularının sınırlandırılması tek başına açık bir hukuk ihlali olarak değerlendirilemez.

Ancak Danimarka İdari Usul Kanunu’nun 7. maddesi, kamu kurumlarının görev alanlarına giren konularda gerekli ölçüde rehberlik ve yardım sağlamasını öngörüyor.

Danimarka Parlamento Ombudsmanı da rehberlik yükümlülüğünün, kişilerin hata, bilgisizlik veya yanlış anlama nedeniyle hak kaybına uğramasını önlemeyi amaçladığını belirtiyor. Kamu kurumlarından vatandaşlara karşı güven veren ve yardımcı bir idari tutum sergilemeleri bekleniyor.

Bu nedenle rutin durum sorgularını cevaplamama politikası ile resmî bir şikâyetin, belge sunma talebinin, yasal sürenin aşıldığına ilişkin başvurunun veya kişisel veri erişim talebinin tamamen cevapsız bırakılması aynı hukuki kapsamda değerlendirilemez.

Veri koruma yasaları bilgi verilmesini yasaklıyor mu?

Otomatik yanıtta, veri koruma yasaları nedeniyle münferit dosyalarla ilgili soruların e-posta veya telefon yoluyla cevaplanamayacağı belirtiliyor.

Bu yaklaşımın dayandığı meşru bir güvenlik gerekçesi bulunuyor. Konsolosluğun kimliği doğrulanmamış kişilere vize dosyasındaki kişisel bilgileri açıklamaması gerekiyor. E-posta hesaplarının ele geçirilmesi veya üçüncü kişilerin başvuru sahibinin kimliğine bürünmesi gibi riskler nedeniyle ayrıntılı dosya bilgilerinin güvenli olmayan iletişim kanallarından paylaşılmaması anlaşılabilir.

Ancak veri koruma hukuku, kişinin kendi verilerine erişmesini tamamen yasaklamıyor. Aksine standart Schengen başvuru formunda, başvuru sahibinin VIS sisteminde kendisi hakkında tutulan verilere erişme, yanlış verilerin düzeltilmesini ve hukuka aykırı işlenen verilerin silinmesini talep etme hakkı bulunduğu açıkça yazıyor.

Avrupa Veri Koruma Kurulunun resmî rehberine göre de kişilerin kendileri hakkında işlenen verilere erişim hakkı bulunuyor. Bu hakkın amacı, kişilerin hangi verilerinin işlendiğini görebilmesi ve verilerin doğruluğunu kontrol edebilmesi.

Dolayısıyla hukuken daha doğru ifade, “kimlik doğrulaması yapılmadan e-posta veya telefonla ayrıntılı dosya bilgisi verilemez” olurdu.

“Veri koruma yasaları nedeniyle bireysel dosyalar hakkında hiçbir bilgi verilemez” şeklindeki genel bir sonuç ise veri koruma hukukunun kapsamını olduğundan daha geniş gösteriyor.

45 günlük süre aşılırsa ne olur?

Vize Kodu’nda 15 günlük normal karar süresinin 45 güne kadar uzatılabileceği açıkça belirtiliyor. Ancak düzenleme, 45 günü aşan gecikmeler için otomatik olarak uygulanacak bir tazminat veya vizenin kabul edilmiş sayılması sonucunu öngörmüyor.

Bu nedenle 45 günlük sürenin aşılması, başvurunun kendiliğinden olumlu sonuçlanacağı anlamına gelmiyor.

Buna karşılık böyle bir gecikme, Vize Kodu’nun 23. maddesine uyulmadığı yönünde idari şikâyet ve hukuki denetim konusu yapılabilir. Danimarka Parlamento Ombudsmanı da uzun işlem sürelerinin kişiler üzerinde önemli ekonomik ve kişisel sonuçlar doğurabileceğini ve aşırı gecikmelerin Ombudsman eleştirisine yol açabileceğini belirtiyor.

Buradaki temel hukuki sorun, yoğunluğun var olup olmaması değil; idarenin genel bir kapasite sorununu, bireysel dosyalar için öngörülen azami süreyi etkisiz hale getirecek şekilde kullanıp kullanamayacağı.

AB Vize Kodu’nun mevcut metni, böyle sınırsız bir yetki tanımıyor.

Türkiye hukuku Danimarka’nın vize kararını değiştirebilir mi?

Danimarka Schengen vizesi işlemleri, Danimarka makamlarının egemenlik ve konsolosluk yetkisi kapsamında yürütülüyor.

Bu nedenle Türk idare hukuku veya Türkiye’deki dilekçe ve bilgi edinme mevzuatı, Danimarka Büyükelçiliğini Türk kamu kurumu gibi bağlamıyor. Türk makamlarının Danimarka’ya vize verilmesi veya belirli bir dosyanın sonuçlandırılması yönünde doğrudan hukuki yaptırım uygulaması mümkün değil.

Türkiye, vatandaşlarının karşılaştığı sistematik gecikmeleri diplomatik ve siyasi kanallardan Danimarka makamlarıyla veya Avrupa Birliği kurumlarıyla görüşebilir. Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi de diplomatik temsilciliklerin görevleri arasında gönderen devletin ve vatandaşlarının çıkarlarının korunmasını ve devletler arasında müzakere yürütülmesini sayıyor.

Dolayısıyla Türkiye’nin rolü doğrudan hukuki yaptırım uygulamak değil; siyasi ve diplomatik düzeyde müdahil olmak, sorunları muhatap ülkeye taşımak ve vatandaşlarının çıkarlarını savunmakla sınırlı.

Otomatik yanıttaki ifadelerin çoğu hukuken geçersiz

Danimarka Büyükelçiliğinin otomatik yanıtındaki bazı bilgiler hukuki düzenlemelerle uyumlu.

Başvuruların seyahatten altı ay önce yapılabilmesi, normal işlem süresinin 15 gün olması ve ek inceleme gereken bireysel dosyalarda sürenin 45 güne kadar uzatılabilmesi doğru.

Buna karşılık üç ifade hukuken tartışmalı görünüyor.

Birincisi, genel iş yükünün bütün dosyalar için otomatik ve belirsiz süreli bir uzatma gerekçesi gibi sunulması. AB Vize Kodu, 45 günlük uzatmayı genel yoğunluğa değil, ek inceleme gereken bireysel dosyalara bağlıyor.

İkincisi, başvuru formundaki imzanın işlem süresinin aşılmasını kabul etme anlamına geldiği iddiası. Standart Schengen formunda yasal sürelerden feragat edildiğine ilişkin bir hüküm bulunmuyor.

Üçüncüsü ise veri koruma mevzuatının bireysel dosya hakkında hiçbir bilgi verilmesine izin vermediği yönündeki geniş yorum. Veri güvenliği kimlik doğrulamasını gerektiriyor; ancak başvuru sahibinin kendi kişisel verilerine erişim hakkını ortadan kaldırmıyor.

Sonuç olarak yoğunluk, Danimarka Schengen vizesi başvurularında karşı karşıya bulunduğu idari sorunu açıklayabilir. Ancak AB Vize Kodu’nda yer alan 15 günlük normal süreyi, bireysel gerekçe şartını ve 45 günlük üst sınırı hukuken yok etmiyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Danimarka Schengen Vizesi skandalı: Daha ’13 nisan’dalar, yüzlerce Türk mağdur

Danimarka vize davet sisteminde kesinti yaşandı

Türkler Üsküp ve Belgrad’dan Schengen vizesi alabilir mi? Balkan rotası iddialarının aslı