Menü
Tüm kategoriler Vize, oturum, uçuş ve seyahat başlıklarına hızlı erişim

EES krizi Yunanistan havalimanlarında kaos yaratıyor

Yunanistan’daki bölgesel havalimanlarını işleten Fraport Greece, EES krizi nedeniyle ada terminallerinde kuyruk, teknik aksama ve uçak kaçırma riski yarattığını söylüyor. Türk pasaportlular da Schengen dış sınırında bu sistemin içinde.

Yazı boyutu Mobil okuma için
Haberi dinle Sesli okuma hazır
Bu haberde

Yunan adalarına yaz uçuşu artık yalnız valiz, otel ve feribot saatinden ibaret değil. Schengen dış sınırında çalışan yeni biyometrik kayıt sistemi, bazı havalimanlarında yolcunun pasaport kuyruğunda uçağını kaçırmasına kadar uzanan bir soruna dönüştü. Yunanistan’daki bölgesel havalimanlarını işleten şirketin CEO’su Alexander Zinell, The Guardian’ın aktardığı açıklamasında AB’nin Entry/Exit System uygulaması için “unpleasant and even dangerous” ifadesini kullandı. Aynı açıklama, Financial Times tarafından da “complete overhaul” çağrısı olarak duyuruldu.

Bu çıkış, tek bir havalimanındaki geçici sıkışmadan söz etmiyor. Fraport Greece’in işlettiği 14 bölgesel havalimanı arasında Korfu, Rodos, Mikonos, Santorini, Kos ve Girit’teki turistik noktalar da var. Yaz aylarında bu terminallerin büyük bölümü günün belli saatlerinde aynı anda çok sayıda AB dışı yolcuyu karşılıyor.

EES sorunu Yunan adalarında neden büyüyor

EES, Schengen’e kısa süreli giriş yapan AB dışı yolcuların pasaport bilgileriyle birlikte yüz görüntüsü ve parmak izi gibi biyometrik verilerini kaydeden sistem. Kâğıt pasaport damgasının yerini dijital giriş-çıkış kaydı alıyor. Avrupa Birliği’nin EES sayfası, sistemin AB üyesi olmayan kısa süreli ziyaretçilerin Schengen giriş ve çıkışlarını kaydettiğini belirtiyor. Avrupa Komisyonu ise 10 Nisan 2026’dan itibaren pasaport damgalarının dijital kayıtlarla değiştirildiğini, yüz görüntüsü, parmak izi ve seyahat belgesi bilgilerinin sisteme işlendiğini duyurmuştu. Sorun tam da burada başlıyor. Bir yolcu daha önce sisteme girmemişse, ilk kayıtta işlemler uzuyor. Yüz taraması, parmak izi, pasaport kontrolü ve bazen kalış amacı soruları aynı noktada toplanıyor. Büyük hub havalimanları için bile zorlayıcı olan bu düzen, yazlık ada havalimanlarında daha keskin hissediliyor.

Çünkü Korfu, Rodos, Mikonos veya Santorini gibi noktalarda yolcu akışı dengeli dağılmıyor. Günün belli saatlerinde charter uçuşlar peş peşe geliyor. Pasaport kontrol alanı ise çoğu zaman bu yeni işlem süresine göre tasarlanmış değil.

Türk pasaportu için ne değişiyor

Türk vatandaşları Schengen’e kısa süreli seyahat ederken AB dışı yolcu statüsünde. Bu yüzden EES kapsamına giriyorlar. Yunanistan’a turistik amaçla, iş için ya da Schengen vizesiyle kısa süreli giden bir Türk yolcu, dış sınır kontrolünde biyometrik kayda tabi olabilir.

Bu yalnız Yunanistan’a ilk girişlerde değil, Schengen dış sınırından yapılan başka girişlerde de gündeme gelebilir. Atina, Selanik, Rodos veya Korfu üzerinden Schengen’e giren yolcu için pasaport damgası beklentisi artık eski alışkanlık. Sistem, giriş ve çıkışı dijital olarak tutmayı hedefliyor. Pratikte yolcunun dikkat etmesi gereken nokta farklı: Uçuşu yakalamak için eskisi kadar dar zaman bırakmamak. Özellikle Schengen dışına dönüş uçuşlarında pasaport kontrolünden geçilecekse, yalnız güvenlik sırasına değil, EES kuyruğuna da zaman ayrılmalı.

Uçak kaçırma riski nasıl doğuyor

Guardian haberinde Fraport Greece’in turistik havalimanlarında uzun dış kuyruklar için gölgelikler kurduğu, yaşlı ve hassas yolculara öncelik verildiği aktarılıyor. Bu tablo, sıradan bir “biraz bekleme” meselesinden çıkıp yaz sıcağında güvenlik ve sağlık başlığına da dokunuyor. Atina hattında daha önce de pasaport kontrol sıraları nedeniyle uçuşunu kaçıran yolculardan söz edilmişti. AirHelp’in Haziran değerlendirmesi, Ryanair yolcularının Atina Havalimanı’nda pasaport kontrol gecikmeleri yüzünden kalkışlara yetişemediğini yazmıştı.

Fraport Greece CEO’sunun uyarısı bu yüzden yalnız işletmeci şikâyeti değil. Yolcu terminale zamanında gelse bile, pasaport kontrol kuyruğu uçuş kapısına ulaşmasını engelleyebilir. Havayolu açısından sonuç, kapıda bekleyen yolcu ile kalkış slotu arasında zor bir seçim.

“Tam revizyon” çağrısı ne demek

Zinell’in talebi, sistemin tamamen iptal edilmesi değil. Ana fikir, yolcunun biyometrik ön kaydını seyahatten önce yapabilmesi. Yani pasaport kontrol noktasında bütün yükün birikmemesi. ABD, Kanada ve Birleşik Krallık gibi ülkelerde bazı seyahat izinleri ve ön kayıt modelleri daha önce devreye alındı. Yunanistan’daki çağrı da bu mantığa yakın: Yolcu havalimanına geldiğinde ilk kez tüm biyometrik işlemi yapmasın, sistemin bir kısmı seyahat öncesine taşınsın.

ABTA’nın Avrupa seyahat değişiklikleri sayfası da EES kontrollerinin ülkeden ülkeye ve sınır noktasına göre farklı yoğunlukta uygulanabileceğini, yolcuların pasaport kontrolü için daha fazla zaman ayırması gerektiğini söylüyor.

ETIAS 2027’ye mi kalıyor

FT haberinde EES’teki sorunlar anlatılırken ETIAS takviminin de 2027’ye sarkabileceği bilgisi yer aldı. Burada ayrımı iyi yapmak gerekiyor. EES, sınırda giriş-çıkış kaydı tutan sistem. ETIAS ise vizeden muaf ülke vatandaşlarının Schengen’e gitmeden önce alacağı elektronik seyahat izni olacak. Türk vatandaşları Schengen vizesine tabi olduğu için ETIAS, Türkiye pasaportu taşıyan genel yolcu kitlesini doğrudan kapsamıyor. Fakat Türkiye’de yaşayan ve vizeden muaf pasaport taşıyan yabancılar veya çift vatandaşlar için ileride önem taşıyabilir. Resmî AB sayfalarında ETIAS takvimi ayrıca izlenmeli. Bu haberde kesin tarih değişikliği değil, EES krizinin ETIAS takvimini de baskı altına aldığı bilgisi gündeme geliyor.

Yunanistan’a gidecek yolcu ne yapmalı

  • Schengen dışı pasaportla seyahat ediyorsanız, pasaport kontrolüne daha fazla zaman bırakın.
  • Rodos, Korfu, Mikonos, Santorini, Kos ve Girit gibi yoğun turistik noktalarda aynı saat diliminde charter uçuş yoğunluğunu hesaba katın.
  • Schengen dışına dönüş uçuşunda terminale yalnız güvenlik kontrolü için değil, EES kuyruğu için de erken gidin.
  • Pasaport, vize, otel rezervasyonu, dönüş bileti ve seyahat sigortasını kolay erişilebilir tutun.
  • Bağlantılı uçuşlarda kısa aktarma süresine güvenmeyin.
  • Havayolunun check-in kapanış ve kapı kapanış saatlerini ayrıca belirleyin.

Pasaport damgası tamamen bitti mi

EES’in hedefi, Schengen dış sınırlarında kısa süreli kalan AB dışı yolcular için pasaport damgasının yerini dijital kayda bırakması. Avrupa Komisyonu bu değişikliği açık şekilde duyurdu. Fakat geçiş döneminde sınır noktaları arasında uygulama farklılıkları görülebilir.

Bu yüzden yolcunun pasaportunda damga görmemesi tek başına sorun anlamına gelmeyebilir. Asıl kayıt EES üzerinden tutulur. Yine de özellikle oturum, vize süresi veya 90/180 gün hesabı gibi hassas dosyalarda giriş-çıkış kanıtlarını saklamak akıllıca olur: biniş kartı, otel kaydı, uçuş faturası ve e-posta onayları ileride işe yarayabilir.

Editör notu:

Yunanistan’ın bu hamlesi EES tartışmasını İngiltere-Fransa hattından çıkarıp Ege ve ada havalimanlarına taşıyor. Türk yolcu açısından bu önemli. Çünkü Türkiye’den Yunanistan’a yaz seyahati yalnız Atina ve Selanik’le sınırlı değil; adalara, feribot bağlantılarına ve aktarmalı uçuşlara uzanan geniş bir rota var. Schengen vizesi alan yolcu için asıl tavsiye basit: sınırdaki yeni dijital kaydı eski pasaport damgası düzeni gibi düşünmeyin. Havalimanına erken gidin, belgelerinizi hazır tutun, dönüşte de pasaport kontrolüne zaman bırakın.

Bu içerik nasıl hazırlandı

Bu içerik; resmî kurum açıklamaları, başvuru merkezi duyuruları, akademik çalışmalar, araştırma raporları, uzman kuruluş verileri, havayolu/havalimanı açıklamaları ve güvenilir açık kaynaklar incelenerek hazırlanmıştır. Transit Haber, vize, oturum izni, çalışma izni, sınır kuralları, ulaşım ve seyahat başlıklarındaki gelişmeleri Türkiye’den başvuranlar ve Türk yolcular açısından yorumlar.

İçerikler bilgilendirme amacı taşır; kişisel başvuru dosyaları, vize/oturum kararları ve güncel uygulamalar için ilgili ülkenin resmî kurumları ile yetkili başvuru merkezlerinin son duyuruları esas alınmalıdır.

Yazar hakkında: Mehmet Sercan Tezcanoğlu Transit Haber’de vize, oturum, göç, seyahat ve yolcu hakları başlıklarındaki içeriklerin editoryal süreçlerinde görev alır. Haberler, kaynak kontrolü ve editoryal değerlendirme sonrası yayına alınır.

Kaynaklar

The Guardian – EU’s ‘unpleasant and dangerous’ border checks need overhaul, says Greek airports boss

Financial Times – EU’s border check needs complete overhaul, says Greek airports chief

European Union – Entry/Exit System (EES) – Travel to Europe

European Commission – Entry/Exit System (EES) is fully operational

ABTA – Upcoming changes for travel to Europe

Money & Tourism – EES Rollout at Greek Airports: Fraport Greece Supports Transition to New EU Border System

AirHelp – Athens airport border queues disrupt Ryanair flights

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Haberi paylaş