AB, Schengen’in biyometrik sınır sistemi EES’deki gecikmeler için üç şirkete dava açtı

EES davası Estonya’da 22 Aralık 2025’te açıldı. eu-LISA, Schengen’in biyometrik sınır sistemindeki teslimat gecikmeleri nedeniyle IBM, Atos ve Leonardo konsorsiyumuna karşı dava başlattı.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

Avrupa Birliği’nin Giriş/Çıkış Sistemi (EES) için teknoloji şirketlerine açtığı dava, 9 Kasım 2026’da kamuoyuna yansıdı. EES davası, biyometrik sınır sistemi projesini geliştiren IBM, Atos ve Leonardo konsorsiyumunun teslimat takvimine ilişkin uyuşmazlıktan kaynaklanıyor. AB’nin büyük ölçekli bilgi sistemlerinden sorumlu kurumu eu-LISA, başvuruyu 22 Aralık 2025’te Estonya’daki mahkemeye yaptığını mali hesaplarında açıkladı. Financial Times’ın araştırmasının ardından Reuters ve The Guardian davanın ayrıntılarını haberleştirdi.

eu-LISA’nın 2025 yılı kesin mali hesaplarının 28. sayfasındaki ‘Tedarik zinciri riskleri ve izleme’ bölümünde eu-LISA’nın, EES teslimatındaki gecikmeler üzerine mali çıkarlarını korumak için sözleşmesel ve hukuki yollara başvurduğu yazıyor. Belge, dava dilekçesinin Estonya mahkemesine sunulduğu tarihi de kaydediyor. Kurum, hesapların hazırlandığı aşamada yargılamanın sonucuna ilişkin güvenilir bir olasılık değerlendirmesi yapamadığını bildiriyor.

EES davası hangi şirketleri kapsıyor?

IBM, Atos ve Leonardo, EES davasının tarafı olan konsorsiyumun üç üyesi. IBM ABD, Atos Fransa, Leonardo ise İtalya merkezli. 2019’da verilen altı yıllık sözleşme, EES’nin merkezi yazılım altyapısının geliştirilmesini ve bakımını kapsıyordu.

Estonya’daki Harju İlçe Mahkemesinde açılan davayı, mahkeme yetkililerinin Financial Times’a verdiği bilgi de doğruladı. Gazetenin 9 Kasım tarihli haberine göre o tarihte dava için duruşma yapılmamış ve yeni bir duruşma tarihi ilan edilmemişti.

Reuters’ın 9 Kasım tarihli haberine göre eu-LISA, devam eden dava hakkında ayrıntılı açıklama yapmadı. Kurumun sözcüsü hukuki işlemlerin EES’nin geliştirme aşamasıyla ilgili olduğunu, mevcut işleyişinin devam ettiğini bildirdi. Avrupa Komisyonu ise söz konusu davada taraf olmadığını açıkladı. Reuters’ın ilk başvurduğu sırada IBM ve Atos’tan yanıt alınamadı; Leonardo açıklama yapmayı reddetti.

Şirketlerle anlaşmazlık nasıl başladı?

Yüklenici şirketlerle eu-LISA arasındaki yazışmaları inceleyen Financial Times, teslim tarihleri ve mali yaptırımlar konusunda birkaç yıla yayılan anlaşmazlığı aktardı. Gazetenin aktardığı Ekim 2021 tarihli yazışmada IBM Belgium ile Atos Belgium, kuruma ait bir cezanın hem gerekçesine hem de hesaplanma biçimine itiraz etti.

Şirketler gecikmelere neden olan etkenler arasında COVID-19 salgınının da bulunduğunu ileri sürdü. Bu gerekçeler konsorsiyumun kendi savunması olarak yazışmalara geçti.

Şubat 2022 tarihli ve EES davasına konu olan başka bir yazıda konsorsiyum, eu-LISA’nın yenilediği iş takvimini gerçekçi bulmadığını bildirdi. Financial Times’a göre müteahhitler, kurumun proje yönetimini de eleştirdi. Yazışmalarda teslim tarihlerinin yanı sıra gecikmelere bağlanan mali yükümlülükler konusunda da anlaşmazlık kayda geçiyor. Mesele, 2019’da başlayan sözleşme süresinin sonuna kadar çözülemedi.

142 milyon avroluk sözleşme 212 milyona çıktı

Financial Times, EES davası haberinde başlangıçta 142 milyon avro olan proje sözleşmesi bedelinin 2021’de 212 milyon avroya yükseldiğini yazdı. Böylece sözleşmenin tutarı 70 milyon avro arttı. Gazete, eu-LISA’nın 2023 yılı EES bütçesini de yaklaşık 40 milyon avroya çıkardığını bildirdi. Bu rakamlar Financial Times’ın incelediği sözleşme ve bütçe kayıtlarına dayanıyor; mahkeme tarafından karara bağlanmış bir tazminat tutarı olarak açıklanmadı.

Aynı araştırmada önceki konsorsiyumun sözleşmesinin 2025’te sona erdiği ve sistemin sonraki geliştirme işleri için yeni bir şirket grubunun görevlendirildiği bilgisi yer aldı. IBM, Atos ve Leonardo’nun belirli teknik yükümlülükleri Ağustos 2026’ya kadar sürdürdüğü belirtildi. eu-LISA’nın yıllık hesaplarında dava için talep edilen toplam miktar açıklanmıyor. Mahkemenin hangi yaptırım veya tazminata hükmedeceği konusunda da yayımlanmış bir karar bulunmuyor.

Schengen sınırlarında EES sistemi ne zaman kullanılmaya başlandı?

Giriş/Çıkış Sistemi, 12 Ekim 2025’te kademeli olarak kullanıma alındı. Avrupa Komisyonunun 10 Nisan 2026 tarihli açıklamasına göre EES, bu tarihten itibaren Schengen bölgesinin bütün dış sınır geçiş noktalarına yayıldı. Yolcuların pasaportlarına elle damga basılması yerine giriş ve çıkış tarihleri elektronik ortamda kaydedilmeye başlandı.

Sistemi kullanan 29 Avrupa ülkesindeki havalimanları, kara sınır kapıları ve limanlar bu altyapıya bağlandı.

EES, Schengen ülkelerine kısa süreli seyahat eden ve kapsama giren AB dışı ülke vatandaşlarının pasaport bilgilerini, yüz görüntülerini ve parmak izlerini kaydediyor. Girişin reddedildiği işlemler de sisteme işleniyor. AB’nin resmî seyahat portalı, kısa süreli kalışı 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün olarak tanımlıyor. İlk EES kaydından sonraki seyahatlerde kayıtlı biyometrik bilgilerin yeniden doğrulanması öngörülüyor.

Havalimanları hangi teknik sorunları bildirdi?

The Guardian’ın 9 Kasım haberinde, EES’nin ilk uygulama aylarında bazı sınır geçişlerinde otomatik kayıt cihazlarının arızalanması ve sistem kesintilerinin uzun kuyruklara neden olduğu bildirildi. Gazete, yoğun saatlerde üç saate ulaşan beklemelerin bazı yolcuların uçuşlarını kaçırmasına yol açtığını yazdı. Daha önce Avrupa havalimanlarındaki EES kuyrukları hakkında yayımlanan haberler de ilk biyometrik kayıt işlemlerinin bekleme süreleri üzerindeki etkisini ele almıştı.

Brüksel Havalimanı’nda pasaport işlemlerinin uzaması ve yeni cihazların devreye alınma takvimi de ayrı bir tartışma konusu oldu. Brüksel’de 60 EES kioskuna ilişkin yayımlanan bilgiler, havalimanındaki cihazların kullanıma alınma takvimini ortaya koyuyor. Avrupa Komisyonu ise Nisan 2026’daki açıklamasında EES’nin bütün dış sınır noktalarında uygulanmaya başladığını kaydetti. eu-LISA, 9 Kasım’daki dava açıklamasında sistemin işletimde olduğunu yeniden bildirdi.

Türk vatandaşlarının EES kayıtları nasıl tutuluyor?

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları kısa süreli Schengen seyahatlerinde EES kapsamındaki yolcu grupları arasında bulunuyor. Sınırda pasaport ve vize belgelerinin kontrolüne, ilgili yolculuk için gerekli biyometrik veri kaydı eşlik ediyor. Kısa süreli vizeyle seyahat edenlerle vizeden muaf üçüncü ülke vatandaşlarının giriş ve çıkışları sistemde tutuluyor.

Avrupa Komisyonunun 27 Temmuz 2026 tarihli açıklaması, geçerli uzun süreli vize veya oturum izni bulunan bazı yolcu grupları için ayrı muafiyetleri de tanımlıyor.

Oturum kartı veya D tipi uzun süreli vize taşıyanların durumunu EES muafiyetlerine ilişkin mevcut rehber ayrıntılandırıyor. Kısa süreli ziyarette ise sistemin dijital kaydı, yolcunun ülkeye hangi sınır noktasından ne zaman girdiğini ve ne zaman ayrıldığını takip etmek için kullanılıyor. AB’nin seyahat portalına göre ilk kayıtta parmak izi ve yüz görüntüsü alınıyor; sonraki geçişlerde ilgili veriler sınır görevlilerince doğrulanıyor.

Mahkeme süreci hangi aşamada?

eu-LISA’nın 2025 mali hesaplarına göre, EES davası için dilekçe 22 Aralık 2025’te sunuldu. Dosyanın kamuoyunda gündeme gelmesini 9 Kasım 2026’da Financial Times’ın haberleştirdiği kurumsal kayıtlar ve şirket yazışmaları sağladı. İtalya’dan Sky TG24 de 10 Kasım’da, Estonya’daki davayı ve Leonardo’nun konsorsiyumdaki rolünü aktardı. Kurumun kamuoyuna yansıyan açıklaması, EES’nin geliştirilmesindeki gecikmelere odaklanan hukuki sürecin sürdüğünü bildiriyor.

Kaynaklar

  • eu-LISA — 2025 Kesin Yıllık Mali Hesaplar, bölüm 2.2.5.5
  • Financial Times — EES sözleşmesi ve Estonya davası araştırması, 9 Kasım 2026
  • Reuters — IBM, Atos ve Leonardo hakkındaki dava haberi, 9 Kasım 2026
  • The Guardian — AB Giriş/Çıkış Sistemi dava haberi, 9 Kasım 2026
  • Avrupa Komisyonu — EES’nin tam uygulama duyurusu, 10 Nisan 2026
  • Avrupa Komisyonu — EES muafiyetleri, 27 Temmuz 2026
  • Avrupa Birliği Travel Europe — EES kapsamı ve uygulaması
  • Sky TG24 — eu-LISA davası ve Leonardo haberi, 10 Kasım 2026

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Schengen gününüzü kontrol edin

Geçmiş giriş ve çıkış tarihlerinizi girerek 90/180 gün kuralına göre kalan seyahat hakkınızı hesaplayın.

90/180 Gün Hesaplayıcıyı Aç
Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Angola’nın yeni havalimanında sınır sistemi denetlendi: Vize işlemleri dijitalleşiyor

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.