İstanbul Boğazı’ndan geçen Rus tankerleri aynı anda iki yerde görünüyor, gizemli olayı Financial Times ortaya çıkardı

Financial Times’ın (FT) 18 Ekim 2026’da yayımladığı araştırma, **gölge filo tankerleri** arasında aynı anda iki farklı konum bildirme yönteminin kullanıldığını ortaya koydu. University College London’da gemi takip verileri üzerine çalışan Ollie Ballinger’ın incelediği en az 12 yaptırımlı tanker, hareket halindeyken uzun süre sabit kalan gerçeğe aykırı AIS koordinatları yayımladı. Araştırmada altı geminin aynı zaman diliminde birbirinden farklı iki noktada göründüğü bildirildi. Bu yayınlardan bazılarının İstanbul Boğazı geçişleri sırasında kaydedildiği belirtildi.

FT’nin yayımladığı gemi takip araştırmasına göre tankerler Karadeniz’den çıkıp Boğaz’a yaklaşırken gerçek seyirlerine ilişkin sinyali kısa süreliğine iletebiliyor. Diğer yandan, geminin daha önce bulunduğu bir noktayı gösteren sabit AIS kaydı sistemlerde görünmeye devam ediyor. Böylece bir gemi, aynı zaman aralığına ait takip verilerinde iki ayrı yerde bulunuyormuş gibi izlenebiliyor.

Altı tanker aynı anda nasıl iki konumda göründü?

Ballinger’ın FT ile paylaştığı bulgularda en az 12 yaptırımlı geminin hatalı konum yayımladığı, altısının ise eşzamanlı çift konum kaydı oluşturduğu anlatılıyor. Araştırmacı, birden fazla gemide aynı koordinatların tekrarlanmasını ve sabit kayıtların aynı saatte durmasını olası ortak bir uygulamanın işareti olarak değerlendirdi. Bu bulgular, **gölge filo tankerleri** için kullanılan AIS verilerindeki belirgin bir örüntüye dayanıyor; gemi bazındaki ölçümler FT’nin aktardığı araştırmacıya ait.

İncelemede öne çıkan ayrıntılardan biri, sabit konum kayıtlarının 08.13 UTC’de durması. FT’ye göre gemilerin normal seyir sırasında gönderdiği koordinatlarda küçük değişimler görülürken, araştırmaya konu olan yanıltıcı kayıtlar aynı noktada tutuldu. Ballinger, bu benzerliklerden hareketle gemilerin aynı tür cihazları veya aynı programı kullanıyor olabileceğini düşünüyor.

Örneklerden biri Rusya bayraklı *Pirop* tankeri. FT’nin aktardığı 27 Ağustos kayıtlarında geminin İstanbul Boğazı yakınında bir konumu görünürken, eşzamanlı başka bir AIS kaydı onu Türkiye kıyılarından yaklaşık 800 kilometre uzakta gösterdi.

Gazete, denizcilik veritabanı Equasis’te geminin işletmecisi olarak listelenen She Ray Ships şirketinden konuyla ilgili yanıt alamadığını bildirdi.

Gölge filo tankerleri neden Boğaz geçişinde gerçek sinyal yayımlıyor?

FT, İstanbul Boğazı’ndaki geçiş düzeni nedeniyle gemilerin seyir konumlarını yetkililere bildirdiğini aktarıyor. Araştırmaya göre bazı tankerler bu aşamada gerçek AIS verisini yeniden gönderirken Karadeniz’e ilişkin sabit konum yayınını sürdürdü. Türkiye’nin iki denizini birbirine bağlayan dar geçitteki bu veri akışı, geminin gerçek seyri ile uzaktaki yanıltıcı kayıt arasındaki farkın izlenebilmesini sağladı.

Uluslararası Denizcilik Örgütü’ne (IMO) göre Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS), geminin kimliği, konumu, hızı, rotası ve seyir durumuna ilişkin bilgileri diğer gemilere ve kıyı istasyonlarına otomatik olarak iletmeye yarıyor. Ticari gemilerin birbirini tanımasında ve sahil makamlarının deniz trafiğini takip etmesinde bu bilgiler kullanılıyor. Boğaz geçişi sırasında yayımlanan iki çelişkili kayıt, AIS üzerinden yapılan uzaktan izlemenin dayandığı konum verilerini farklılaştırıyor.

FT’nin görüştüğü deniz güvenliği uzmanları, **gölge filo tankerleri** için yöntemin Karadeniz’de artan insansız deniz ve hava aracı saldırılarıyla ilişkili olabileceğini değerlendiriyor. Gemi konumunu uzaktan izleyen kişiler için yanıltıcı veri yaratmak, saldırıdan kaçınmaya yönelik olası amaçlar arasında sayılıyor. FT, yaptırım denetimlerinden uzak durma ihtimalini de ele alıyor. Gemi işletmecilerinin bu yayını hangi talimatla yaptığına ilişkin değerlendirmeler ise FT’nin aktardığı uzman görüşleri ve izleme bulgularıyla sınırlı.

Karadeniz’de gemilerin fiziksel koruma tedbirleri daha önce de gündeme gelmişti. Transit Haber’in Boğaz’dan geçen tankerlerde ağ ve su tankı kullanımına ilişkin haberinde ticari gemilerin saldırılara karşı aldığı önlemler aktarılmıştı. FT’nin son araştırması aynı deniz trafiğinin bu kez elektronik konum bildirimlerine odaklanıyor.

AIS konum yanıltması deniz trafiğinde nasıl tespit ediliyor?

Avrupa Deniz Emniyeti Ajansı’nın (EMSA) 2026 tarihli SafeSeaNet AIS yanıltması bildirim kılavuzu, olağandışı sabit koordinatları, aynı gemi kimliğiyle yinelenen yayınları ve kıyı istasyonlarının erişim alanıyla uyuşmayan konum bildirimlerini olası yanıltma göstergeleri arasında sayıyor. Belge, radar üzerinden ölçülen gerçek seyirle AIS koordinatlarının karşılaştırılmasını da örneklendiriyor. EMSA’nın rehberi, deniz makamlarının kullanabildiği genel denetim yöntemlerini ayrıntılandırıyor.

Ajansın otomatik davranış izleme sistemleri, seyir bildirimlerinden olağandışı hareketleri ve konum yanıltması örüntülerini saptamaya yönelik algoritmalar içeriyor. Kurum, bu verilerin seyir güvenliği ve yaptırım denetimlerinde kullanıldığını bildiriyor. Veri analizi tek bir AIS noktasından başlayıp konumların zaman içindeki tutarlılığına kadar uzanıyor.

Bağımsız araştırmacı gazetecilik kuruluşu Follow the Money’nin Rusya bağlantılı gemilerin AIS kesintilerine ilişkin incelemesi, 1.378 geminin 2020-2025 arasındaki yayınlarını karşılaştırmıştı. Kuruluş, özellikle Karadeniz’de uzun sinyal kesintilerinin yoğunlaştığını ve 2025’in ilk 8 ayında yaklaşık 16 bin AIS boşluğu tespit edildiğini bildirdi. Bu çalışma, izleme sinyalini kapatma uygulamasını belgeliyor; FT’nin 18 Ekim’de aktardığı çift konum yöntemiyse eşzamanlı çelişkili veri yayımlanmasına ilişkin.

FT’nin belirlediği tankerler ve yaptırımlar

FT’ye göre araştırmaya konu 12 tankerden 11’i son bir yıl içinde Rusya bayrağına geçti. Diğer geminin bayrağı Ekvator Ginesi olarak kaydedildi. Haberde görüşüne başvurulan Windward analisti Michelle Wiese Bockmann, temmuz ile eylül arasında 80’den fazla geminin Rusya bayrağına geçtiğini bildirdi. Bu sayılar FT’nin görüştüğü araştırmacıların ve denizcilik veri şirketlerinin kayıtlarına dayanıyor.

Rus petrolünün taşınmasında kullanılan **gölge filo tankerleri**, Batılı ülkelerin gemi bazlı yaptırımlarının da odağında bulunuyor. Transit Haber, Avrupa ülkelerinin Rus gemilerine el koyma girişimlerine Moskova’nın yanıtını ve ABD’nin Rus petrolüne yönelik yeni yaptırım mekanizmasını daha önce aktarmıştı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Ukrayna’ya giden ticaret gemilerine İngiliz ve Fransız bayrağı önerisi

Bulgaristan açıklarında iki gemi vuruldu: 11 denizci kayıp

Rus oligarklar neden Putin’e karşı çıkmıyor?

Ukrayna dronlarında Starlink bağlantısı hız sınırında kesildi: Amerika sabote mi etti?