Güney Afrika’da sığınma genelgesi geri çekildi: İnternetten ön kayıt kararı alındı

Güney Afrika sığınma başvuruları için hükümet yeni bir dijital kayıt takvimi açıkladı. Hükümetin 11 Ekim 2026 tarihli duyurusuna göre sığınma talebinde bulunacak kişiler için çevrim içi niyet kaydı ve mülteci kabul merkezinden randevu alma modeli 10 Kasım’a kadar aşamalı olarak başlatılacak. Yeni model, yoğunluk nedeniyle 9 Ekim’de geri çekilen başvuru talimatının ardından açıklandı. Başvuranın internet kaydıyla alacağı elektronik belge, kimlik bilgileri ile fiziksel randevuyu aynı dosyada ilişkilendirecek.

11 Ekim’de yayımlanan Bakanlıklararası Göç Komitesinin resmî açıklamasında önce çevrim içi niyet beyanının kayda geçirileceği, ardından Refugee Reception Office (RRO) adı verilen mülteci kabul merkezine randevu oluşturulacağı aktarılıyor. Elektronik alındı belgesi üzerinde kişinin bilgileri ile biyometri, referans numarası ve randevu kaydı bulunacak. Başvuranların cihazı yoksa merkez personelinden yardım alma imkânı hazırlanıyor.

TimesLIVE’ın 11 Ekim tarihli haberinde, Adalet Bakanı ve Bakanlıklararası Göç Komitesi Başkanı Mmamoloko Kubayi’nin yeni modeli basın toplantısında açıkladığı aktarılıyor. Güney Afrika İçişleri Bakanı Leon Schreiber de aynı gün yayımlanan hükümet haberinde biyometrik kimlik doğrulamanın başvuru geçmişiyle bağlantı kuracağını anlattı. Yeni başvuru mekanizması, sığınma taleplerinin kabul merkezlerindeki inceleme ve karar süreçleriyle birlikte tasarlanıyor. Bakanlığın dijitalleşme hazırlığı, ülkeye düzensiz yollardan girmiş olabilecek insanların ilk sığınma talebinin alınmasına yönelik 7 Temmuz mahkeme kararı sonrasındaki operasyonel düzenlemelerin devamı olarak açıklanıyor. Komite yeni takvimi bu hukukî süreçle birlikte duyurdu.

Güney Afrika sığınma başvuruları için 10 Kasım planı nasıl işleyecek?

Sığınma başvuruları için açıklanan plana göre kişi önce dijital platformdan sığınma niyetini bildirecek. Ardından sistem bir referans numarası ve elektronik alındı hazırlayacak; mülteci kabul merkezinde işlem randevusu belirlenecek. 11 Ekim tarihli duyuruda yeni kayıt portalının aktif internet adresi henüz yayımlanmadı. Merkeze fiziksel başvurunun ayrıntıları sistem açılırken netleşecek.

Dijital cihazı veya gerekli belgeleri bulunmayan kişiler için yetkili kabul merkezlerinde memur yardımıyla işlem yapılacak. Polis veya göç idaresi gözetiminde bulunan kişiler de görevli, hukuk temsilcisi ya da sivil toplum kuruluşlarının desteğiyle niyet kaydı talep edebilecek. Hükümet başlıca dillerde destek sağlanacağını bildirdi. Bu düzenleme, telefon veya bilgisayar kullanamayan başvuranların kayıt noktasına erişimini de uygulama takviminin bir parçası yapıyor. Resmî açıklamaya göre Göç İdaresinin yetkili personeli, gerekli görülmesi halinde tutulan kişiler için bu kaydı başlatmak üzere hukuk temsilcileri ve sivil toplum ortaklarıyla çalışabilecek. Bakanlık böylece kayda erişimi sığınma talebinin ifade edilebildiği yerlere yaymak istiyor. Sistem devreye alınana kadar işlemlerle ilgili esas adres resmî idare açıklamaları olmaya devam ediyor.

Başvuru sırasında alınacak belgede kişi bilgileri, referans numarası ve işlem randevusunun bulunması bekleniyor. İçişleri Bakanlığı, kimlik tespiti ve geçmiş başvuruların karşılaştırılabilmesi için biyometrik altyapıyı kullanmayı planlıyor. Schreiber, bu yöntemi daha önce nihai olarak reddedilmiş başvuruların tekrar kayda alınmasını denetlemek amacıyla da değerlendirdiklerini açıkladı. Kayıt sisteminin teknik özellikleri ile kesin açılış günü bakanlığın sonraki duyurularında belirlenecek.

Elektronik alındı belgesi hangi hakları sağlayacak?

Komitenin açıkladığı hukukî çerçeveye göre, geçerli alındı belgesi kişinin sığınma niyetini bildirdiğini kayda geçirecek. Hükümet, bu belgeyi taşıyan bir kişinin başvurusu incelenirken yalnız sığınmacı vizesinin bulunmaması gerekçesiyle gözaltına alınmaması veya sınır dışı edilmemesi yönünde yetkililere talimat vermeyi planlıyor. Açıklama, söz konusu korumayı Mülteciler Yasası’nın 2. maddesindeki geri göndermeme ilkesiyle ilişkilendiriyor. Bu kapsam, başvuru dosyasının hukukî değerlendirmesiyle birlikte işleyecek. Alındı belgesinin üzerindeki kayıtlar sayesinde yetkili memur kişinin başvuru niyetiyle ilgili bir kayda sahip olup olmadığını kontrol edebilecek. Hükümet ayrıca polis, ceza infaz kurumları, savcılık ve yargı birimlerini yeni işlem biçimi hakkında bilgilendireceğini duyurdu. Bu hakların kullanılacağı aşamalar belgeyi düzenleyen kurumun görevli birimleri tarafından yürütülecek.

Sığınma başvuruları için hazırlanan elektronik alındı, kişinin sığınma niyeti ve randevusunun kaydı olarak tanımlanıyor. Section 22 kapsamında verilen sığınmacı vizesi ve mülteci statüsü ise ayrı karar aşamalarına bağlı. Randevuya katılmayan ve geçerli erteleme istemi bulunmayan kişinin alındıya dayanan koruması sona eriyor. Nihai ret kararı bulunan dosyalarda yeniden başvuru şartları da farklı uygulanıyor.

The Citizen’ın 11 Ekim tarihli ayrıntılı haberinde, Kubayi’nin dijital alındı üzerinden kurulacak kayıt düzeniyle göç memurlarının işlem sırasında belgenin geçerliliğini kontrol edebileceğini aktarıyor. Bakanlık açıklamasında da kişisel verilerin gizliliği, başvuru takibi, şikâyet kanalları ve hizmet standartları sistemin tasarım unsurları arasında sayılıyor. Bunların gerçek işleyişi, portal açılıp ilgili uygulama talimatları yayımlandığında daha somut biçimde görülebilecek.

9 Ekim’de geri çekilen genelgeden sonra hangi adım atıldı?

İçişleri Bakanlığının 9 Ekim tarihli resmî açıklaması, sığınma başvuruları konusunda 28 Eylül’de mülteci kabul merkezlerine gönderilen talimatın geri çekildiğini duyurdu. Talimat, 7 Temmuz’da Anayasa Mahkemesinin Scalabrini Centre of Cape Town davasında verdiği kararın uygulanmasına yönelik hazırlanmıştı. Bakanlık, uygulamanın ilk günlerinde kabul merkezlerinin kapasitesinin zorlandığını, görevliler için güvenlik riskleri doğduğunu ve kamu düzeni sorunları yaşandığını bildirdi.

Önceki aşamada kabul merkezlerinin yoğunluğunu anlatan 8 Ekim tarihli Transit Haber yayını, ülkeye düzensiz giren ve geçerli belgeleri bulunmayan kişilerin başvuru kanallarına erişiminde yaşanan değişimi ele almıştı. Reuters’ın 9 Ekim tarihli haberi, talimatın geri çekilmesini Durban ve Johannesburg çevresindeki göçmen karşıtı protestoların ardından aktardı. Hükümet ise 11 Ekim duyurusunda, başvurulara erişim ile merkezlerin fiziksel işleyişinin yeniden düzenleneceği modeli açıkladı. Mahkemenin temmuz kararından itibaren ilk sığınma talebinin alınacağı usul hem yetkili makamlar hem mahkemeler önünde tartışıldı. 11 Ekim modelindeki çevrim içi beyan ve fiziksel randevu ikilisi, bakanlığın bu aşamada açıklığa kavuşturduğu yeni prosedür başlığı.

10 Ekim tarihli önceki haberimiz, protestolar sırasında 24 aracın ateşe verilmesini ve genelgenin geri çekilmesini anlatmıştı. 11 Ekim’de açıklanan yeni aşama, sığınma niyetinin internetten kayda alınması ve kabul merkezine randevuyla bağlanmasına odaklanıyor.

29 Ekim duruşması başvuru takviminde neyi belirleyecek?

Bakanlıklararası Göç Komitesi, Gauteng Yüksek Mahkemesinde aynı hukukî mesele hakkında verilmiş iki farklı kararın 29 Ekim 2026’da bir yargıçlar heyeti önünde incelenmesini bekliyor. Kurumların bu duruşmaya katılması istendi. Hükümet ayrıca Anayasa Mahkemesinden 7 Temmuz kararının uygulanmasını gözeten bir denetim kararı ve idarenin altyapısını geliştirmesi için uygun bir süre talep etmeyi planlıyor. Bu yargısal süreç 10 Kasım’a kadar kurulması öngörülen idari modelle paralel yürütülüyor. Komitenin duyurusuna göre yargıç heyeti farklı hukukî yaklaşımların idare için nasıl uygulanacağını değerlendirecek. İdarenin Anayasa Mahkemesine yapacağı talep ise kararın nasıl hayata geçirileceğinin gözetimiyle ilgili. Bu iki süreç, planlanan çevrim içi kayıt altyapısının hazırlanması sırasında devam edecek.

İçişleri Bakanı Schreiber’in verdiği bilgilere göre sığınma dosyalarında ilk inceleme yaklaşık 30 günde sonuçlandırılabiliyor; daha uzun gecikmeler itiraz aşamasında yoğunlaşıyor. Bakanlık geçen mali yılda itiraz dosyası birikimini yaklaşık yüzde 20 azalttığını, inceleme kapasitesini güçlendirmek için 74 avukat görevlendirildiğini açıkladı. Bu sayılar idarenin genel işlem kapasitesine ilişkin; yeni dijital sistemin açılmasıyla ulaşılmış sonuçlar olarak açıklanmadı.

Başvuru sahipleri hangi duyuruları takip etmeli?

10 Kasım hedefi, Güney Afrika sığınma başvuruları için yapılacak çevrim içi niyet kaydının aşamalı başlamasına ilişkin. Resmî açıklama bugün itibarıyla aktif portal adresi veya ilk işlem saatini vermiyor. Başvuru yapacak kişiler İçişleri Bakanlığının duyurularını ve mülteci kabul merkezlerinin yönlendirmelerini takip edebilir. Dijital kayıt, elektronik alındı, fiziki randevu ve sığınma dosyasının yetkili birimlerce incelenmesi ayrı aşamalar şeklinde tasarlandı. Komite, belge sahiplerine sağlanacak koruma ve kimlik bilgilerinin gizliliğine ilişkin talimatların ayrıca kurumlara bildirileceğini açıkladı.

Merkezlerin daha önce yaşadığı yoğunluğu izleyenler, Durban’daki sığınmacıların durumuna ilişkin haberde bölgesel gelişmeleri bulabilir. Yeni sığınma başvuruları için destekli kayıt seçeneği, dijital cihazı veya belgesi bulunmayanlar için öngörülüyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Güney Afrika’da 24 araç yakıldı, sığınma genelgesi geri çekildi

Ceuta’da 11 bin kişi Fas’a döndü: 2.827 çocuk koruma sisteminde

Endonezya’da 5 bin 310 yabancı sınır dışı edildi: Binlerce kişiye giriş yasağı getirildi

Pakistan’da sözlü emirle uçuştan alıkoyma dönemi bitti: Kararlar yazılı olacak