AK Parti’de çifte vatandaşlara askerlik muafiyeti için hazırlanan taslağın tamamlandığı bildirildi. Ekonomim muhabiri Besti Karalar’ın 13 Ekim 2026 tarihli haberine göre çalışma, hem Türk hem de yaşadığı ülkenin vatandaşı olup o ülkede zorunlu askerlik hizmetini tamamlayan kişilerin Türkiye’deki askerlik yükümlülüğüne yönelik. Düzenlemenin kanun teklifi olarak TBMM’ye sunulması bekleniyor. Haberde aktarılan aşama, parti içinde yürütülen yasa hazırlığı.
Hazırlığın hedeflediği değişiklik, yurt dışında tamamlanan zorunlu askerlik hizmetinin Türkiye’de de tanınması. Aynı kişinin iki ayrı ülkenin askerlik sisteminde yükümlü sayılması sorunu, böylece yabancı ülkede yerine getirilen hizmet üzerinden ele alınacak. Ekonomim’in haberinde vatandaşlık ile hizmetin yapıldığı ülke arasında doğrudan bağ kuruluyor: Kişi, askerlik yaptığı ülkenin de vatandaşı olmalı. Taslak metninin Meclise sunulmasıyla bu tanımın kanun maddelerine nasıl geçirileceği görülebilecek.
Çifte vatandaşlara askerlik muafiyeti hangi hizmetler için hazırlanıyor?
13 Ekim’de çifte vatandaşlara askerlik muafiyeti için aktarılan kapsam, ikamet edilen ve vatandaşlığı taşınan yabancı ülkede tamamlanmış zorunlu askerlik hizmeti olarak aktarılıyor. Süre, hizmet türü, başvurunun yapılacağı makam ve istenecek evrakın ayrıntıları ise henüz kamuoyuna sunulmuş bir teklif maddesinde yer almıyor. Askerlik görevini daha önce tamamlayanların durumunun hangi tarih esas alınarak inceleneceği de kanun metni yayımlandığında belli olacak. Askerlik hazırlığı sonbaharda yeniden haberleştirilirken aynı konu hakkında 30 Haziran 2026 tarihli Ekonomim haberinde de yıl sonuna kadar Meclis gündemine gelebileceği yönünde bir beklenti aktarılmıştı. Ekim haberinin somut yeniliği, parti içindeki taslak çalışmasının tamamlandığının belirtilmesi. 13 Ekim’deki açıklama hazırlığın tamamlandığı iddiasını içeriyor. Kanun teklifi Meclise sunulduğunda metne bir esas numarası verilerek yasama takvimi başlayacak.
MSB’ye göre yabancı ülkedeki askerlik Türkiye’de ne zaman sayılıyor?
Millî Savunma Bakanlığının vatandaşlık işlemleri açıklamasına göre birden fazla vatandaşlığı olan ve tabiiyetindeki yabancı ülkede zorunlu askerlik hizmetini yerine getirenlerin bu hizmet nedeniyle Türkiye’de askerliği tamamlamış sayılması uygulaması, 7179 sayılı Askeralma Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 26 Haziran 2019’da sona erdi.
Bakanlık, 26 Haziran 2019’dan önce gerekli belgelerle dış temsilciliğe başvurmuş kişilerin dosyalarını önceki mevzuat kapsamında sonuçlandırıyor. Bu tarihten önce yapılmış başvurular, geçiş hükmüne göre işleme alınıyor.
Bakanlığın çok vatandaşlıkla ilgili sık sorulan sorularında bir istisna daha bulunuyor. Türkiye ile başka bir ülke arasında askerlik hizmetinin karşılıklı sayılmasına ilişkin ikili anlaşma varsa, askerlikten muafiyet veya erteleme işlemleri anlaşma hükümlerine göre yürütülüyor. MSB vatandaşlık işlemleri sayfasında Türkiye ile Tunus arasında imzalanmış protokol örnek veriliyor. Hangi ülkede askerlik yapıldığının mevcut hukukta farklı sonuç doğurabilmesi, taslakta ülke kapsamının açıkça belirlenmesini gerektiriyor.
Çifte vatandaşların mevcut erteleme ve dövizle askerlik yolları
Yurt dışında ikamet eden çok vatandaşlık sahipleri için mevcut sistemde erteleme ve dövizle askerlik başvuruları sürüyor. MSB’nin yurt dışı erteleme açıklamasına göre yabancı ülkede vatandaşlığı bulunan ve orada ikamet eden kişiler, durumlarını kanıtlayan belgelerle bağlı oldukları Türk konsolosluğuna başvurarak askerliklerini 35 yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar erteletebiliyor. Yurt dışında çalışan diğer yükümlülerin erteleme koşulları ise çalışma ve ikamet statülerine göre ayrıca belirleniyor.
MSB dövizle askerlik işlemleri sayfasında çok vatandaşlık hakkına sahip kişilerle yurt dışında doğup süresiz ikamet izni bulunan belirli gruplar için ayrı koşullar anlatılıyor. Çok vatandaşlık statüsünde olan kişilerde, Türkiye’de geçirilen süreler hariç yurt dışında toplam en az üç yıl yani 1.095 gün bulunma şartının sağlanması halinde çalışma koşulu aranmıyor. İşçi, işveren ve meslek mensubu olarak başvuranların çalışma statüsüne ilişkin hükümleri farklı. Uzaktan eğitimin tamamlanması, gerekli belgeler ve geçerli tutarın ödenmesi dövizle askerlik işleminin diğer basamaklarını oluşturuyor.
Mevcut işlemlerin ve çifte vatandaşlara askerlik muafiyeti hazırlığından önceki başvuruların kanalı ve temsilcilik üzerinden yürüyen diğer hizmetler, Transit Haber’in konsolosluklarda askerlik ve vatandaşlık işlemleri rehberinde anlatılıyor. Aynı kişinin hem Türkiye hem başka bir ülke vatandaşı olarak kayıtlı olmasına ilişkin genel uygulamalar ise 12 ülkede çifte vatandaşlık karşılaştırmasında bulunuyor. Askerlik yönünden belirleyici olan, kişinin askerlik çağındaki statüsü ve MSB kayıtlarının nasıl tutulduğu.
Mavi Kart ve vatandaşlık kaydı askerlik durumunu nasıl etkiliyor?
Türk vatandaşlığından çıkma izniyle ayrılan kişilerin Mavi Kart statüsü, iki vatandaşlığını birlikte koruyan kişilerin statüsünden farklı. Transit Haber’in Mavi Kart haklarına ilişkin rehberinde askerlik, Mavi Kart statüsünde sürdürülen hakların dışında sayılıyor. Ekonomim’in haberleştirdiği hazırlık ise iki vatandaşlığı aynı anda taşıyan ve yabancı ülkede askerlik hizmetini tamamlayan kişilere odaklanıyor. Kişinin askerlik durumu incelenirken Türk vatandaşlığını hangi tarihte taşıdığı ve yabancı ülkede askerlik yaptığı tarih esas alınıyor.
TBMM’ye sunulacak çifte vatandaşlara askerlik muafiyeti taslağında ilk bakılacak hükümler, daha önce tamamlanmış hizmetlerin kapsamı, başvurunun hangi belgeyle yapılacağı ve mevcut yükümlülük kayıtlarının nasıl güncelleneceği olacak. Çok vatandaşlık sahipleri hâlihazırdaki askerlik ve erteleme durumlarını e-Devlet kayıtları, askerlik şubeleri veya yurt dışındaki Türk temsilcilikleri üzerinden sorgulayabiliyor. Ekonomim’in aktardığı hazırlık için Meclis sürecindeki resmî metin, uygulanacak usulün temel belgesi olacak.
Kaynaklar
Ekonomim — Besti Karalar, 13 Ekim 2026: Yurt dışındaki askerlik Türkiye’de tanınacak
Ekonomim — 30 Haziran 2026: Çifte vatandaşların askerlik düzenlemesi
Millî Savunma Bakanlığı — Vatandaşlık işlemleri ve 26 Haziran 2019 uygulaması
Millî Savunma Bakanlığı — Çok vatandaşlık askerlik soruları