İkinci vatandaşlık bildirimi, ikinci bir ülkenin vatandaşlığını kazanan Türklerin yabancı vatandaşlığı Türkiye nüfus kaydına işletmesi için kullanılıyor. Türk vatandaşlığı yalnız yabancı vatandaşlık kazanıldığı için sona ermiyor; VAT-12 dosyasında kimlik ve vatandaşlık belgesi eşleştiriliyor.
İkinci vatandaşlık bildirimi, yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan Türk vatandaşının ikinci vatandaşlığını Türkiye’deki nüfus kaydına işletme süreci. T.C. Dışişleri Bakanlığının güncel konsolosluk soru-cevap sayfası, yabancı vatandaşlık kazanılmasının Türk vatandaşlığının kaybına yol açmadığını ve 5901 sayılı Kanunla eski ön izin uygulamasının kaldırıldığını kaydediyor. İkinci vatandaşlık kazanıldıktan sonra ise yabancı vatandaşlığın Türkiye kayıtlarına eklenmesi için ayrı bir bildirim işlemi yürütülüyor.
T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşlemleri portalındaki çok vatandaşlık açıklaması, başka bir ülkenin vatandaşlığını izin almadan kazanmanın Türk vatandaşlığını sona erdirmediğini açıkça yazıyor. Aynı sayfa, yabancı ülke vatandaşlığının bildirilmesinde VAT-12 formu, biyometrik fotoğraf, Türk kimliği ve vatandaşlığın hangi tarihte kazanıldığını gösteren belgenin onaylı Türkçe tercümesini temel belgeler arasında sayıyor. Türkiye’deki işlemde yabancı vatandaşlık belgesi, kişinin Türk nüfus kaydıyla eşleştiriliyor.
İkinci vatandaşlık Türk vatandaşlığını etkiliyor mu?
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu çok vatandaşlığı, Türk vatandaşının aynı anda birden çok vatandaşlığa sahip olması olarak tanımlıyor. Lexpera’nın güncel konsolide 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu metnindeki 44. madde, yabancı devlet vatandaşlığını kazanan kişinin belgelerini sunması ve kayden aynı kişi olduğunun belirlenmesi halinde aile kütüğüne çok vatandaşlık açıklaması yapılmasını düzenliyor. Türk vatandaşlığı korunuyorsa kişi Türkiye bakımından Türk vatandaşı statüsünü taşımaya devam ediyor.
Mavi Kart başka bir hukuki gruba ait. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün Mavi Kart sayfası, kartın doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler ve Kanunda belirtilen altsoyları için düzenlendiğini belirtiyor. Yabancı vatandaşlığı kazanırken Türk vatandaşlığını koruyan çok vatandaşlar bu kütüğe geçirilmek yerine Türk nüfus aile kütüğünde kalıyor. Bu ayrım, Türkiye’de kimlik ve nüfus işlemlerinde hangi kayıt sisteminin kullanılacağını belirliyor.
İkinci vatandaşlık bildirimi nerede ve nasıl yapılır?
VAT-12 çok vatandaşlık başvuru belgesine göre başvuru yurt içinde yerleşim yerinin bulunduğu ilçe nüfus müdürlüğüne, yurt dışında ise dış temsilciliğe yapılıyor. Dosyada VAT-12 formu, iki adet 50x60 mm biyometrik fotoğraf, nüfus cüzdanı veya kimlik kaydı ve diğer vatandaşlığın hangi tarihte kazanıldığını gösteren resmî belgenin usulüne uygun onaylanmış Türkçe tercümesi bulunuyor. Yabancı vatandaşlık alınırken ad veya soyad değişmişse bu değişikliği kanıtlayan belge de dosyaya ekleniyor.
Ergin başvuru sahibi işlemi kendisi yürütüyor; ergin olmayan çocukta bildirim veli veya vasi aracılığıyla yapılıyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün merkezi başvuru notu, başvurunun bizzat ya da bu işlem için özel vekâletnameyle yapılmasını öngörüyor. Yurt dışında dosya hazırlayan kişi, temsilcilik bazındaki randevu ve teslim yöntemini ayrıca doğruluyor; Transit Haber’in konsolosluk hizmetleri rehberi vatandaşlık, pasaport, nüfus ve noterlik işlemlerinde kullanılan başvuru kanallarını güncel temsilcilik örnekleriyle ayırıyor.
Yabancı ülkede isim değiştiyse kayıt nasıl eşleştiriliyor?
Nüfus mevzuatı uygulama açıklaması, çok vatandaşlık kaydı yapılırken Türkiye’deki ad, soyad, ana-baba adı, doğum yeri ve doğum tarihi ile yabancı kimlik belgesindeki bilgilerin karşılaştırılmasını öngörüyor. Yabancı vatandaşlık kazanılırken resmî bir ad veya soyad değişikliği yapılmışsa bunu kanıtlayan belge, yabancı adın nüfus kaydına diğer ad veya diğer soyad olarak işlenmesinde kullanılabiliyor.
Kimlik bilgilerindeki fark yalnız farklı alfabe veya belgelenmiş isim değişikliğinden ibaret değilse dosya daha ayrıntılı bir eşleştirme gerektirebiliyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün uygulama metnine göre Türkiye’deki nüfus kaydı ile yabancı kimlikteki temel bilgiler farklıysa vatandaşlık işlemi tamamlanmıyor; aynı kişiye ait olduğunun Türk mahkemesinden alınan tespit kararıyla belirlenmesi halinde dosya yeniden değerlendirilebiliyor. Yabancı vatandaşlık kazanılırken resmen değiştirilen ad veya soyad, değişikliği kanıtlayan belgeyle nüfus kaydının açıklamalar bölümüne işlenebiliyor. Türk nüfus kütüğündeki asıl ad veya soyadın değiştirilmesi talebinde ise Dışişleri Bakanlığının konsolosluk açıklamasına göre Türkiye’den mahkeme kararı gerekiyor. Başvuru öncesinde yabancı vatandaşlık belgesindeki ad, soyad, doğum tarihi ve doğum yerinin Türk kayıtlarıyla karşılaştırılması dosyanın ilk denetimini oluşturuyor.
Nüfus kaydına işlenen ikinci vatandaşlık hangi işlemlerde kullanılıyor?
Aynı uygulama metni, nüfus kaydında çok vatandaşlığa sahip olduğuna dair açıklama bulunan kişinin diğer devlet kimliğiyle gerçekleştirdiği kişisel durum değişikliklerinin de belirli şartlarla Türkiye’de tescil edilebildiğini düzenliyor. Evlilik, boşanma veya başka bir nüfus olayının Türk hukukuna uygun olması, kayıt talebinin yapılması ve kişinin çok vatandaşlık açıklamasının nüfus kaydında bulunması temel koşullar arasında. Böylece çok vatandaşlık bildirimi yalnız ikinci pasaportun kayda eklenmesiyle sınırlı kalmıyor; yabancı kimlikle meydana gelen sonraki nüfus olaylarının Türkiye kayıtlarıyla eşleştirilmesine de dayanak oluşturuyor.
Transit Haber’in 12 ülkelik çifte vatandaşlık karşılaştırması, ikinci vatandaşlığın kazanılabildiği ülkelerdeki koşulları ülke ülke inceliyor. Bu çok vatandaşlık bildirimi rehberi ise vatandaşlık kazanıldıktan sonra Türkiye’de yapılacak nüfus kaydına ve belge eşleştirmesine odaklanıyor.
Türkiye’de hangi haklar Türk vatandaşlığı üzerinden devam ediyor?
Türk vatandaşlığını koruyan kişi Türkiye bakımından yabancı statüsüne geçmiyor. T.C. kimlik kartı, Türk pasaportu ve nüfus kayıtları Türk vatandaşlığı temelinde yürütülüyor. Seçim, askerlik, sosyal güvenlik, vergi veya kamu görevine ilişkin somut hak ve yükümlülüklerde ise her alanın kendi kanunundaki yaş, ikamet, sigortalılık, askerlik durumu veya diğer özel şartlar uygulanıyor.
Yurt dışında yaşayan kişinin nüfus, kimlik ve vatandaşlık dosyasında dış temsilcilikler başvuru noktalarından biri. Hangi hizmetin konsoloslukta yürütülebildiğini kontrol etmek için Transit Haber’in konsolosluklarda Türk vatandaşlarının yapabileceği işlemler rehberi pasaport, nüfus, noterlik, askerlik ve vatandaşlık hizmetlerini ayrı başlıklarda topluyor. Başvuru sahibi, seçtiği temsilciliğin resmî sayfasındaki güncel randevu koşulunu ve belge listesini dosyayı teslim etmeden önce karşılaştırabilir. Bu aşamada çok vatandaşlık bildirimi için yerel temsilciliğin istediği ek belge veya randevu yöntemi de görülür.
2. vatandaşlık bildirimi için dosya hangi sırayla hazırlanır?
- Yabancı vatandaşlığın kazanıldığı tarihi gösteren resmî belge ile varsa yabancı ülkedeki ad veya soyad değişikliğini kanıtlayan belge hazırlanır.
- Yabancı belgenin gerekli onayları ve noter tasdikli Türkçe tercümesi tamamlanır; Türk kimlik kaydındaki ad, soyad, doğum tarihi ve doğum yeriyle karşılaştırılır.
- VAT-12 formu ve iki biyometrik fotoğraf dosyaya eklenir; Türkiye’de ilçe nüfus müdürlüğü, yurt dışında yetkili dış temsilcilik üzerinden başvuru kanalı seçilir.
- Kayıt tamamlandıktan sonra sonraki evlilik, boşanma veya isim değişikliği gibi yabancı kimlikle gerçekleşen nüfus olaylarında çok vatandaşlık açıklamasının dosyada bulunduğu kontrol edilir.
İkinci vatandaşlığın hangi ülkeden ve hangi tarihte kazanıldığı, çok vatandaşlık bildirimi tamamlandığında Türkiye nüfus sistemine işleniyor. Başvuruda yabancı belge ile Türkiye nüfus kaydının aynı kişiyi göstermesi gerekiyor. Kimlik bilgileri uyumluysa ikinci vatandaşlık nüfus kaydına açıklama olarak ekleniyor; yabancı ülkede yapılan sonraki kişisel durum işlemlerinin Türkiye’de tescilinde de bu kayıt kullanılabiliyor.
Kaynaklar
- T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşlemleri — Yabancı ülke vatandaşlığını bildirmek için hangi belgeler gereklidir? / İzin almadan başka bir ülke vatandaşlığını kazanmak Türk vatandaşlığını kaybettirir mi?
- T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü — Çok Vatandaşlık — Başvuruda İstenilen Belgeler ve Başvuru Makamı (VAT-12)
- T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü — Nüfus Mevzuatının Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar — Çok Vatandaşlık ve Nüfus Olaylarının Tescili
- T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü — Mavi Kart
- Lexpera — 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu — konsolide metin