1 Ekim 2025’te yürürlüğe giren yeni sistem, işsizlik ödeneğinde önceki geliri esas alıyor. İsveç işsizlik sigortası ile çalışma izni ise ayrı kurumların kurallarına bağlı.
Sveriges a-kassor’un güncel şartlarına göre temel gelir koşulu, işsiz kalmadan önceki 12 ayda toplam en az 120.000 kron kazanmış olmak ve bu dönemin en az dört ayında aylık 11.000 kron eşiğini geçmek. Yeni sistemde üyelik süresi, alınabilecek ödeme oranını da doğrudan etkiliyor.
İsveç işsizlik sigortası 2026’da nasıl hesaplanıyor?
A-kassa ödemesinin süresi, son 12 ay içinde kaç ay 11.000 kron veya üzerinde gelir bulunduğuna göre belirleniyor. Eşik 11–12 ay karşılanmışsa 300 gün, 8–10 ay karşılanmışsa 200 gün, 4–7 ay karşılanmışsa 100 gün ödeme verilebiliyor. Toplam 120.000 kron şartı sağlanmasa bile arka arkaya dört ay en az 11.000 kron gelir bulunan bazı dosyalarda 66 günlük dönem mümkün. Ödeme dönemi başlamadan önce herkes için iki günlük bekleme süresi uygulanıyor. Hastalık, ebeveyn izni, tam zamanlı eğitim veya benzeri kabul edilen dönemler bazı dosyalarda 12 aylık referans döneminin daha geriye uzatılmasına yol açabiliyor; bunun hesabını ilgili a-kassa yapıyor.
A-kassa üyeliğinin uzunluğu ödeme oranını belirliyor. En az 12 aylık üyelikte önceki gelirin yüzde 80’ine kadar ödeme yapılabiliyor; 6–11 aylık üyelikte tavan yüzde 60, 0–5 aylık üyelikte yüzde 50. İsveç işsizlik sigortası için yüzde 80 düzeyindeki aylık üst sınır 27.200 kron vergi öncesi. Ödeme 100 günden sonra 10 puan, 200 günden sonra ayrıca 5 puan azalıyor.
İşsiz kalan kişi ilk gün Arbetsförmedlingen’e kaydoluyor. Arbetsförmedlingen, kayıt, aktif iş arama ve aylık faaliyet raporunu ödeme sürecinin temel adımları arasında sayıyor.
Çalışma izniyle işsiz kalan Türkler için 3 ay kuralı nasıl işliyor?
İsveç’te çalışma izni belirli bir işveren ve mesleğe bağlıysa işin erken sona ermesi göçmenlik statüsünü de etkiliyor. Migrationsverket’in çalışma izni rehberine göre işten çıkarılan veya kendi isteğiyle ayrılan kişi, mevcut çalışma izni bu dönem boyunca geçerli olmak şartıyla son çalışma gününden itibaren üç ay İsveç’te kalıp yeni iş arayabiliyor.
Yeni iş bulunduğunda mevcut iznin kapsamına bakılıyor. İzin hem işveren hem meslekle sınırlıysa yeni işveren için yeni çalışma izni başvurusu gerekiyor. İzin yalnız meslekle sınırlıysa aynı meslekte yeni işe geçişte yeni izin gerekmeyebiliyor. Yeni başvurunun mevcut izin sona ermeden yapılması halinde kişi, Migrationsverket’in belirttiği şartlar karşılanıyorsa karar çıkmadan yeni işveren yanında çalışmaya başlayabiliyor. Yeni işverenin pozisyonu İsveç ile AB/AEA ve İsviçre’de ilan etmiş olması da ilgili çalışma izni sürecinde aranıyor. İzin kartında ve karar belgesinde hangi sınırlamanın yazdığı iş değişikliği öncesinde bu belgelerden okunur.
Üç aylık süre mevcut izin süresini uzatmıyor. Örneğin işten ayrıldığı gün çalışma izninin yalnız altı haftası kalmış bir kişi, üç ayın tamamını kullanamıyor; izin başka bir hukuki dayanakla devam etmiyorsa geçerli izin tarihi belirleyici oluyor. Yeni iş bulunamadığında veya izin daha önce sona erdiğinde İsveç’te kalma hakkı için başka bir dayanak bulunması gerekiyor.
İşsizlik ödeneği almak çalışma izninin yerine geçiyor mu?
A-kassa ile çalışma izni farklı kurumların yürüttüğü iki ayrı sistem. Migrationsverket kişinin İsveç’te çalışma ve kalma hakkını inceliyor; İsveç işsizlik sigortası ise gelir kaybı için ödeme koşullarını belirliyor. İşsizlik ödeneğine hak kazanan çalışma izni sahibi yine üç aylık iş arama süresini kendi izin tarihine göre takip ediyor.
Uzun süreli a-kassa üyeliği 300 güne kadar ödeme hakkı doğurabilir. Çalışma izni sahibinin İsveç’te kalış süresi ise kendi oturum dayanağına göre hesaplanır.
İsveç’te çalışanların işten çıkarma ve ihbar hakları neler?
İş ilişkisinin sona ermesinde İsveç Employment Protection Act hükümleri ve varsa toplu iş sözleşmesi devreye giriyor. İsveç kamu kurumu Tillväxtverket’in Verksamt rehberine göre temel ihbar süresi en az bir ay. Aynı işverendeki toplam çalışma süresine bağlı olarak işverenin vereceği ihbar süresi iki yıldan sonra kademeli biçimde artarak on yıl ve üzerindeki kıdemde altı aya kadar çıkabiliyor.
İhbar süresinde çalışan, kanundaki koşullar altında ücret ve diğer çalışma haklarını koruyor. Kanun ayrıca işverenin çalışanı iş arama imkânını ciddi biçimde zorlaştıracak başka bir yere göndermesine sınır getiriyor ve ihbar döneminde yeni iş aramak için makul ücretli izin hakkı tanıyor. İş sözleşmesi ile toplu iş sözleşmesi daha ayrıntılı hükümler taşıyabildiğinden fesih yazısı, son bordrolar, iş sözleşmesi ve varsa sendika yazışmaları dosyada tutulmalı. Bu belgeler hem iş uyuşmazlığında hem de a-kassa tarafından istenebilecek gelir ve çalışma dönemi bilgilerinin toparlanmasında kullanılıyor.
2025 reformu neden hâlâ önemli?
Yeni gelir temelli sistem 1 Ekim 2025’te başladı ve 2026 boyunca önceki sistemle geçiş dönemi birlikte sürüyor. The Local’ın reformu yürürlük öncesinde aktardığı haberde de a-kassa değişikliği Ekim 2025’in temel düzenlemeleri arasında yer aldı. 1 Ekim 2025’ten önce verilmiş ve hâlen devam eden bazı ödeme dönemlerinde eski kurallar uygulanmaya devam ediyor.
2026 işgücü piyasasında kayıtlı işsizlik geçen yıla göre geriledi. Arbetsförmedlingen’in 26 Ağustos 2026 verilerine göre kayıtlı işsiz sayısı 2025’in ikinci çeyreğindeki ortalama 363.000’den 2026’nın aynı döneminde 343.000’e düştü. Göreli işsizlik aynı karşılaştırmada yüzde 6,9’dan yüzde 6,4’e indi.
İşsiz kalan bir Türk çalışan hangi sırayla hareket etmeli?
İlk işsiz gününde Arbetsförmedlingen kaydı yapılır ve bağlı olunan a-kassa ile dosya açılır. İsveç işsizlik sigortası başvurusu ilerlerken çalışma izninin bitiş tarihi ile işveren veya meslek sınırlaması da izin kararından okunur. Yeni iş bulunduğunda Migrationsverket’in kuralları üzerinden yeni çalışma izni gerekip gerekmediği belirlenir; izin kartı ve karar belgesi iş arama sürecinde hazır tutulur.
Aylık gelir kayıtlarının büyük bölümü Skatteverket verilerinden alınsa da a-kassa ek belge isteyebiliyor. İş sözleşmesi, işten ayrılma tarihi, işveren belgesi ve gelir dönemleri dosyada tutulduğunda istenen bilgiler daha hızlı tamamlanabiliyor. İsveç işsizlik sigortası kapsamında kendi isteğiyle işten ayrılanlar veya kendi davranışı nedeniyle işten çıkarılanlar için ödemeden önce daha uzun bekleme ya da geçici durdurma uygulanabiliyor.
İsveç’te çalışma izni ve oturum hakkında diğer rehberler
Çalışma izninin güncel maaş eşiği ve 2026 değişiklikleri İsveç çalışma izni reformu dosyasında bulunuyor. İşsiz kalanlara altı aya kadar süre verilmesini öngören önerinin ayrıntıları 6 aylık iş arama önerisi haberinde ayrı ele alındı. Aile oturumu üzerinden statü değiştirebilecek gençler içinse İsveç genç yetişkin oturum izni rehberi güncel koşulları sıralıyor.
Kaynaklar
- Sveriges a-kassor — Unemployment benefits
- Arbetsförmedlingen — Unemployment benefit
- Swedish Migration Agency — If you change employer or profession or stop working
- Verksamt / Swedish Agency for Economic and Regional Growth — Termination of employment and notice period
- The Local Sweden — A-kassa, citizenship and cinnamon buns: What Changes in Sweden in October 2025?
- Arbetsförmedlingen — Arbetslösheten minskar i alla län