İsrail İngiltere’nin Kudüs başkonsolosluğunu kapattı: Binada 7 diplomat kalacak

Doğu Kudüs’teki İngiltere Başkonsolosluğu, 8 Ekim 2026’da konsolosluk statüsünü kaybetti. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, başkonsolos ile 19 diplomatın görevlerinin sona ereceğini ve binada yalnız yedi diplomatın çalışabileceğini duyurdu. İngiltere ise aynı adresin UK Mission, Jerusalem adıyla faaliyetini sürdüreceğini açıkladı. İngiliz hükümetinin 8 Ekim tarihli açıklaması ve İsrail Dışişleri Bakanlığının aynı günkü duyurusu, mutabakatın statüsü hakkında farklı ifadeler kullandı.

Yaklaşık iki asırlık temsilcilikte yeni düzenleme, eylülde başlayan kapanış krizinin ardından kabul edildi. Reuters’ın 8 Ekim’de yayımlanan haberine göre Londra ile Tel Aviv arasındaki son görüşmelerden sonra bina açık kaldı, personel sayısı düşürüldü ve başkonsolosluk levhaları söküldü. İngiltere’nin Doğu Kudüs’teki diplomatik temsil biçimi 1839’dan bu yana süren tarihsel geçmişinde yeni bir aşamaya girdi.

İsrail 20 diplomatın ayrılacağını açıkladı

Gideon Sa’ar’ın resmî açıklamasında İsrail’in konsolosluğun görevini 8 Ekim itibarıyla sona erdirdiği belirtildi. İsrailli bakana göre başkonsolos ve 19 diplomat İsrail’den ayrılacak; Birleşik Krallık’a ait binada yedi kişilik diplomatik ekip kalabilecek. Sa’ar, burada yürütülecek faaliyetlerin kapsamının çok sınırlı tutulacağını söyledi.

Bakanın açıklamasında ayrılacak diplomat sayısı başkonsolos dahil 20 olarak verildi; binada görev yapmasına izin verilen yedi diplomat yeni misyon kadrosunu oluşturacak.

Bina üzerindeki başkonsolosluk tabelasının kaldırılması, Associated Press’in 8 Ekim haberinde de yer aldı. İngiltere Başkonsolosluğu, Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze’deki Filistinlilerle siyasi ve konsolosluk temaslarını uzun yıllar bu binadan yürüttü.

İngiltere Başkonsolosluğu yerine hangi temsilcilik çalışacak?

Mutabakat uyarınca İngiltere Başkonsolosluğu binası, Londra’nın 8 Ekim açıklamasına göre UK Mission, Jerusalem adıyla kullanılacak. Dışişleri Bakanı Ed Miliband, yeni temsilciliği bağımsız ve faal bir diplomatik birim olarak tanımladı. İngiliz hükümetine göre personel Filistinlilere yönelik hizmetleri ve diplomatik çalışmaları sürdürecek. Binanın mülkiyeti Birleşik Krallık’ta bulunuyor.

İngiliz Dışişleri Bakanlığı, İsrail’in başkonsolosluğu kapatma konusunda hukuki yetkiye sahip olduğu görüşüne katılmadığını belirtti. Miliband ayrıca İngiltere’nin Doğu Kudüs’ü işgal altında kabul eden uzun süredir devam eden tutumunu yineledi. İngiltere’nin güncellenmiş temsilcilik sayfasında yeni ad resmen kullanılıyor; görev alanı Kudüs, Batı Şeria ve Gazze olarak gösteriliyor.

İngiltere Başkonsolosluğu adresinde hizmet veren yeni misyonun resmî sayfası, Filistin’deki Britanya vatandaşlarına konsolosluk yardımının sürdüğünü de belirtiyor. Görüşmeler için adres 15 Nashashibi Street, Sheikh Jarrah, Jerusalem olarak veriliyor. Temsilciliğin kamuya açık ziyaretleri randevuya bağlı; acil konsolosluk yardımında İngiltere Dışişleri Bakanlığının +44 20 7008 5000 numarası gösteriliyor. Bu bilgiler, UK Mission Jerusalem kurumsal kaydında yayımlanıyor.

Londra neden bazı personelini geri çekti?

Miliband, taraflar arasında güvenlik ve diplomatik dokunulmazlıkla ilgili güvencelerin görüşüldüğünü, uzlaşı sağlanana kadar bazı çalışanlar ve ailelerinin güvenlik gerekçesiyle geçici olarak geri çekildiğini açıkladı. İngiliz hükümeti önümüzdeki aylarda Kudüs’teki varlığını yeniden güçlendirmeyi hedeflediğini duyurdu. İsrail Dışişleri Bakanı aynı gün İngiltere Başkonsolosluğu binasında kalan yedi kişinin görevinin sınırlı kapsamda tutulacağını belirtirken Londra, bazı çalışanların çekilmesinin geçici olduğunu söyledi. İngiliz açıklaması geri dönmesi öngörülen personel için takvim vermedi.

Karşılıklı diplomatik misilleme konusunda Londra’nın tutumu 8 Ekim günü açıklandı. Londra, görüşmeler sürdüğü ve güvenilir olduğu sürece İsrail’e karşı aynı nitelikte adım atmayacağını bildirdi. Hükümetler arasındaki temas kanalı bu mutabakat kapsamında açık tutulacak. Reuters 8 Ekim haberinde uzlaşmanın 7 Ekim akşamındaki görüşmelerin ardından duyurulduğunu aktardı.

Birleşik Krallık’ın 5 Ekim’de gündeme gelen 27 İsrailli diplomatı sınır dışı etme seçeneği önceki görüşmelerde diplomatik kaynaklar tarafından gündeme getirildi. Bu sayı o tarihte diplomatik temaslara yakın kaynakların aktarımıydı. 8 Ekim’de ilan edilen yeni İngiliz tutumu ise müzakere sırasında karşılıklılık adımlarının ertelenmesini içeriyor.

Diplomatik kriz yerleşim ticareti yaptırımlarından başladı

Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinden ithal edilen ürünlere yönelik Londra girişimi, İsrail hükümetinin konsolosluk kararına ilişkin açıklamasında başlıca gerekçeler arasında gösterildi. Birleşik Krallık, 8 Eylül 2026’da Fransa ve Kanada’yla birlikte bu ticarete yönelik yeni ulusal tedbirleri hazırladığını açıklamıştı. Transit Haber’in 12 ülkenin ortak yerleşim ticareti girişimini ele aldığı önceki dosyada Londra’nın üstlendiği ulusal yasak hazırlığı ayrıntılandırıldı.

İsrail Dışişleri Bakanı, konsolosluğa ilişkin açıklamasında İngiliz hükümetinin Filistin devletini tanıması, yerleşim yaptırımları ve savunma ilişkilerindeki tedbirlerini eleştirdi. İngiltere ise Filistinlilerle diplomatik ilişki ve iki devletli çözüm hedefini sürdürme iradesini açıkladı.

Yerleşim malları konusundaki diplomatik anlaşmazlık 8 Ekim’de Washington’da da konuşuluyordu. Transit Haber’in 8 Ekim tarihli haberinde ABD Adalet Bakanlığındaki üst düzey bir yetkilinin İngiltere, Fransa ve Norveç’e yönelik olası misilleme yaptırımlarından söz ettiği aktarıldı. Washington tarafından somut bir yeni yaptırım listesi açıklanmamıştı. Kudüs temsilciliği anlaşması ise doğrudan İngiltere ile İsrail hükümetleri arasındaki görüşmelerle kararlaştırıldı.

Kudüs temsilciliğinin tarihî görevi ve yeni yetki alanı

1839 yılında başlayan Kudüs temsilciliği tarihi, Britanya’nın Filistinlilerle diplomatik ilişkilerinin uzun geçmişini oluşturuyor. Reuters yeni adlandırmayla yaklaşık 187 yıllık kurumsal statünün değiştiğini; İsrail’in Tel Aviv’deki İngiliz büyükelçiliğinin ise bu karardan etkilenmediğini aktardı.

Yeni UK Mission, İngiltere Başkonsolosluğu döneminden kalan görevleri devralırken yetki çerçevesi iki tarafın 8 Ekim’de açıkladığı farklı faaliyet kapsamlarıyla şekillenecek. İsrail yedi diplomat için sınırlı görev tanımı kullanırken İngiltere bağımsız temsilcilik ve Filistinlilerle çalışma vurgusu yapıyor. Binanın devam eden resmî konsolosluk iletişim hizmetleri UK Mission Jerusalem sayfasında güncel olarak listeleniyor.

Londra’nın Kudüs’ün statüsüne ilişkin güncel kurumsal açıklaması, Doğu Kudüs’ü 1967 savaşından bu yana işgal altındaki bölge kabul ediyor ve şehrin nihai statüsünün müzakerelerle belirlenmesini savunuyor. İsrail ise Kudüs üzerindeki egemenlik iddiasını sürdürüyor. 8 Ekim anlaşması, bu konudaki farklı resmî pozisyonlar altında yapılan personel ve temsilcilik düzenlemesini kayda geçirdi.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Jerusalem Post yazarı Türkiye–İsrail rekabetinde 5 gerilim hattı saydı: Suriye’den Kızıldeniz’e