Trump yönetiminden İsrail için Avrupa’ya yaptırım uyarısı: İngiltere, Fransa, Norveç listede

ABD yaptırım uyarısı, ABD Adalet Bakanlığının Sivil Haklar Bölümünü yöneten Harmeet K. Dhillon’ın Washington’daki basın brifinginde yaptığı açıklamayla gündeme geldi. The Spectator’ın 6 Ekim tarihli haberine göre Dhillon, Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinden gelen mallara yönelik kısıtlamaları eleştirirken Birleşik Krallık; Fransa ve Norveç’i isimlendirdi. Bu yönde hareket eden ülkelerin Donald Trump görevdeyken misilleme veya karşılık niteliğinde yaptırımlar riskiyle karşılaşabileceğini söyledi.

Adalet Bakanlığının resmî kaydına göre Dhillon, Adalet Bakanlığı sayfasında Sivil Haklar Bölümünden sorumlu Assistant Attorney General olarak görev yapıyor. The Spectator’ın aktardığı konuşmada Dhillon, Avrupa’daki yerleşim malları kısıtlamalarını BDS hareketiyle ilişkilendirdi ve antisemitizm olarak nitelendirdi. Brifingde yaptırım ihtimalinden söz etti; hedef kişi veya kurumlar, hukuki araçlar ve yürürlük tarihi açıklanmadı. Dhillon, göreve 2025’te Senato onayının ardından başladı ve bakanlık sayfasında Sivil Haklar Bölümünün başındaki yetkili olarak gösteriliyor. Bakanlığın biyografi kaydına göre Donald Trump tarafından Aralık 2024’te aday gösterildi, 3 Nisan 2025’te Senatoda onaylandı ve 7 Nisan’da yemin ederek göreve başladı.

ABD yaptırım uyarısı hangi ülkelere yöneldi?

Brifingde özellikle Birleşik Krallık’ı saydı; Fransa ve Norveç’i de aynı açıklamada andı. Üç ülkenin yerleşim mallarına yönelik süreçleri farklı mevzuat kanallarından ilerliyor. 8 Eylül tarihli 12 ülke ortak açıklamasında Kanada; Danimarka; Finlandiya; Fransa; İzlanda; İrlanda; Norveç; Polonya; Portekiz; İspanya; İsveç ve Birleşik Krallık; yerleşimlerle mal ticaretine ulusal veya Avrupa düzeyinde kısıtlama getirme, bu önlemleri destekleme ya da değerlendirme niyetlerini kayda geçirdi.

Londra yönetimi aynı gün kendi planını ayrıca açıkladı. Dışişleri Bakanı Ed Miliband’ın Avam Kamarasındaki açıklamasında işgal altındaki bölgelerdeki İsrail yerleşimlerinden gelen mallara ithalat yasağı getirileceği, yerleşim genişlemesine finansman veya hizmet sağlayan belirli şirket ve kişiler için yeni yaptırım yetkileri hazırlanacağı belirtildi. Fransa ve Kanada da 12 ülkelik ortak açıklamada ulusal ticaret yasağı hazırlayacak ülkeler arasında yer aldı.

Norveç kendi mevzuat sürecini daha önce başlatmıştı. Dışişleri Bakanlığı 19 Haziran’da yerleşim mallarıyla ticaret yasağı taslağını kamuoyu görüşüne açtı.

Dhillon yaptırım ihtimali için hangi ifadeyi kullandı?

The Spectator’ın aktardığına göre Dhillon, bu yönde hareket eden ülkelerin Trump yönetimi döneminde misilleme veya karşılık niteliğinde yaptırımlar riski taşıyabileceğini söyledi. Aynı brifingde BDS’yi antisemitizm olarak tanımladı ve kendi hükümetindeki birçok kişinin de bu görüşü paylaştığını savundu. ABD yaptırım uyarısı, Dhillon’ın aynı brifingde dile getirdiği olası misilleme yaptırımları mesajını kapsıyor.

Trump yönetiminden Avrupa’nın yerleşim malları politikalarına yönelik tepki eylül ayında da gelmişti. The Guardian’ın 8 Eylül haberinde ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin Birleşik Krallık’ın ticaret kararına karşı Washington’ın misilleme adımları atabileceğini söylediği aktarıldı. Aynı haberde ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Washington’ın Londra’nın izlediği yola katılmayacağını söylediği ve Batı Şeria’da istikrarsızlık istemediklerini eklediği yer aldı.

Avrupa'daki yerleşim malları kararları nasıl uygulanıyor?

Ülkeler ortak siyasi açıklamada buluşsa da uygulamalar ulusal mevzuata göre ilerliyor. Transit Haber’in 12 ülkenin İsrail yerleşimleriyle ticarete yönelik ortak adımını inceleyen haberinde Birleşik Krallık ile Fransa’nın ulusal yasak hazırlığı; Kanada’nın ayrı ulusal süreci ile diğer imzacıların farklı hukuki süreçleri ayrı ayrı ele alınmıştı. Ortak metin, işgal altındaki bölgelerdeki yerleşimlerle bağlantılı mallara yönelik tedbirleri konu alıyor.

Hollanda’da uygulama gümrük denetimine de yansıdı. Transit Haber’in Amsterdam dosyasına göre 22 Eylül’de yürürlüğe giren düzenleme, yerleşim mallarını kişisel bagajda da kapsıyor.

Birleşik Krallık–İsrail gerilimi 7 Ekim’de diplomatik temsil düzeyine de taşındı. The Guardian’ın 7 Ekim tarihli haberine göre İsrail’in eylül ayında verdiği karar doğrultusunda Birleşik Krallık’ın Doğu Kudüs’teki konsolosluğunun kapanış takvimi yürürlüğe giriyor. İsrail yönetimi bu adımı Londra’nın yerleşim malları yasağı ve yerleşim faaliyetleriyle bağlantılı yaptırımlarına karşılık olarak açıklamıştı.

Londra’nın resmî metni, ithalat tedbirini işgal altındaki bölgelerdeki İsrail yerleşimlerinden gelen mallara uyguluyor. Paket ayrıca yerleşim faaliyetlerine hizmet sağlayan belirli kişi ve şirketlere yönelik yaptırım yetkileri içeriyor.

ABD tarafında hangi adım açıklandı?

Açıklamada yaptırım paketi ya da hedef listesi duyurulmadı; başlama tarihi ve uygulanacak hukuki araç da belirtilmedi. The Spectator, brifing sırasında kendisine karşılığın hangi biçimde olabileceği sorulduğunda ayrıntı vermediğini yazdı. 7 Ekim itibarıyla ABD tarafındaki yeni gelişme, Trump yönetiminde görev yapan üst düzey bir Adalet Bakanlığı yetkilisinin Avrupa ülkelerine yönelik olası misilleme veya karşılık yaptırımlarından söz etmesi.

Washington’dan gelen ABD yaptırım uyarısı, eylül ayında başlayan yerleşim malları ticaret kısıtlamalarının Washington ayağındaki yeni açıklamayı oluşturdu. Avrupa hükümetlerinin karar ve taslakları farklı ulusal süreçlerle ilerlerken, ABD’li yetkilinin son açıklamasında olası karşılığın ayrıntıları paylaşılmadı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

ABD’den İsrail’e Irak’ı bombalaması için “yeşil ışık” iddiası: Hedefte İran yanlısı milisler var

Tel Aviv’de Amerikalı turist askeri kompleksin önünde gözaltına alındı: Size saldıracağım dediği iddia edildi!

Forbes yazarı Erdoğan–Netanyahu geriliminde sıcak çatışma beklemiyor: “İki lider iktidarda kalabilecekler mi?” sorusunu gündeme getiriyor

Jerusalem Post yazarı Türkiye–İsrail rekabetinde 5 gerilim hattı saydı: Suriye’den Kızıldeniz’e