ABD istihbaratı: Putin İran savaşında ABD’nin zayıfladığını düşünüyor

ABD istihbaratının Kremlin’in İran savaşı sonrası hesabına ilişkin yeni bir değerlendirmesi ortaya çıktı. The Washington Post’un iki kaynağa dayandırdığı haberine göre Rusya yönetimi, altı aydır süren savaşın ABD’nin askerî kapasitesini zayıflattığını düşünüyor. Gazetenin aktardığı istihbarat, Moskova’nın bu tabloyu Avrupa’da Amerikan çıkarları ve müttefikleri üzerinde baskıyı artırmak için fırsat saydığı yönünde.

İran savaşı ABD’yi zayıflattı şeklindeki istihbarat, Putin’in belirli bir NATO ülkesine saldırma kararı aldığı anlamına gelmiyor. Gazeteye konuşan kişiler istihbaratın nasıl toplandığını, doğrudan Putin’in düşüncesini hangi kanıtların desteklediğini veya CIA analistlerinin değerlendirmeye ne ölçüde güvendiğini açıklamadı. Bu iddianın dayanağı, Kremlin’in stratejik hesabına ilişkin bir Amerikan istihbarat değerlendirmesi; kamuya açık bir Rus savaş planı değil.

ABD istihbaratı Putin’in hesabını nasıl tarif ediyor?

Kremlin’in hesabında ABD’nin İran savaşına ayırdığı hava savunma ve uzun menzilli mühimmat belirginleşiyor. İstihbarat kaynakları, Washington’ın aynı anda Avrupa’da Rusya’yı caydırma ve Ukrayna’ya destek verme kapasitesinin daha fazla baskı altında kaldığını düşünüyor. Gazetenin kaynaklarından biri, Moskova’daki yaklaşımı ABD’nin “tükendiği ve müdahale edemeyeceği” yönündeki kanaat olarak tarif etti.

Bu tablo doğrudan bir NATO saldırısı senaryosuna indirgenmiyor. Haberde Ukrayna’daki askerî tırmanma, Avrupa’daki Amerikan çıkarlarına karşı faaliyetler ve müttefikler üzerindeki baskı aynı stratejik hesabın parçaları olarak aktarılıyor.

İran savaşı ABD’nin hangi askerî kapasitesini aşındırdı?

İran savaşı boyunca ABD’nin hava savunma ve hassas vuruş stokları üzerindeki baskı giderek daha görünür hale geldi. Washington Post, Patriot ve diğer hava savunma sistemlerinin yanı sıra Tomahawk seyir füzeleri ile ATACMS stoklarında ciddi azalma yaşandığını; Reaper dronlarının da yaklaşık dörtte birinin kaybedildiğini yazdı. Pentagon ve Trump yönetimi ise kamuoyu önünde ABD’nin ciddi bir mühimmat krizi yaşadığı iddiasını reddediyor.

Wall Street Journal’ın 29 Ağustos tarihli haberinde PAC-3 Patriot, ATACMS ve THAAD gibi sistemlerin uzun süren İran savaşı yüzünden baskı altında kaldığı; Avrupa Komutanlığının bazı operasyon planlarını yeniden ele aldığı aktarıldı. Aynı stokların Ukrayna ve Asya’daki caydırıcılık planlarında da kritik olması, savaşın etkisini Ortadoğu sınırlarının dışına taşıyor.

Ratcliffe Moskova’ya bu değerlendirme yüzünden mi gitti?

Yeni istihbaratın CIA Direktörü John Ratcliffe’in 25 Ağustos’taki Moskova ziyaretinden önce hazırlandığı bildirildi. Habere göre Ratcliffe Rus yetkililere, Ukrayna savaşında büyük bir tırmanışın ters tepeceği ve Trump yönetimini Kiev’e daha fazla yaklaştırabileceği mesajını verdi. Ziyaretin bütün gündemi kamuya açıklanmış değil; CIA ve Beyaz Saray Washington Post’a yorum yapmadı.

Ratcliffe’in Moskova’ya gidişi ve Rus istihbaratıyla yaptığı görüşmeler daha önce doğrulanmıştı. Reuters’ın Kremlin açıklamasına dayandırdığı habere göre Ratcliffe Rus istihbarat yetkilileriyle görüştü, ancak Vladimir Putin ile bir araya gelmedi; Putin görüşmenin sonuçları hakkında bilgilendirildi. Ratcliffe’in gizli Moskova ziyareti ilk ortaya çıktığında görüşmenin ayrıntıları kamuoyuna açıklanmamıştı.

Trump neden Putin’in NATO’ya saldırmayacağını söyledi?

Donald Trump 27 Ağustos’ta, Rusya’nın NATO ülkesine saldıracağı yönündeki kaygıları küçümsedi ve Putin’in NATO toprağına saldırmayacağını söyledi. Bu sözler, Amerikan basınında Ratcliffe’in ziyaretinin NATO güvenliğiyle bağlantılı olduğuna ilişkin haberlerin yayımlandığı sırada geldi. Ratcliffe’in NATO uyarısı ve Trump’ın açıklaması ziyaretin kamuya yansıyan güvenlik boyutunu ortaya koymuştu.

Trump’ın açıklaması ile yeni istihbarat aynı şeyi anlatmıyor. Trump doğrudan bir NATO saldırısı beklemediğini söylüyor; ABD istihbaratındaki iddia ise Kremlin’in Washington’ın stratejik gücünün aşındığını düşündüğü ve daha geniş baskı seçenekleri için alan gördüğü görüşüne dayanıyor.

Kremlin bu istihbarat iddiasına ne yanıt verdi?

Kremlin, Ratcliffe’in Moskova’da Rus istihbarat yetkilileriyle görüştüğünü doğruladı ve istihbarat servisleri arasındaki temasları olağan saydı. Associated Press’in aktardığı açıklamada Putin’in Ratcliffe ile görüşmediği, ancak temasların sonuçları hakkında bilgilendirildiği belirtildi. Moskova, Washington Post’un Kremlin’in ABD’yi İran savaşı yüzünden zayıflamış gördüğüne ilişkin özel istihbarat iddiasına kamuya açık ayrı bir yanıt vermedi.

Rusya ile İran arasındaki stratejik bağ da Washington’ın hesabında önemli. Moskova, Tahran’la ilişkilerini sürdürürken ABD İran’a karşı ekonomik ve askerî baskıyı artırıyor. ABD’nin İran’la ticaret yapan ülke ve şirketlere yönelik yeni yaptırım tehdidi, savaşın cephe dışında enerji, finans ve müttefik ilişkilerinde de maliyet ürettiğini ortaya koyuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

‘Biz petrol satamazsak bölgede kimse satamaz’: Galibaf hatırlattı

Barron Trump videosuna İran’dan yalanlama geldi: “Suikast planı yalan”

Venezuela petrolünün beşte birini ABD kontrol edecek

Önce körfezi, sonra dağı değiştirdi: Şimdi de gölün adını ‘Amerika’ yaptı