ABD İran’la ticarete rest çekti: Türkiye’nin adı da geçti

İran yaptırımları Türkiye için de yeni bir finansal risk başlığı açtı. ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın dış dünyayla ekonomik bağlarını hedef alan Operation Economic Outcast adlı yeni yaptırım kampanyasını başlattı. Hazine Bakanlığının 24 Ağustos açıklamasında Scott Bessent, hedefin İran’ın dünya çapındaki finansal bağlantılarını kesmek olduğunu söyledi. İlk dalgada İran bağlantılı yaklaşık 60 kişi, kuruluş ve gemi yaptırım listesine alındı.

Türkiye neden bu dosyanın içinde?

Washington’ın mesajı yalnız İranlı şirketlere yönelik değil. Financial Times, Çin, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye ve Irak’ı İran’ın başlıca ekonomik ortakları arasında saydı ve yeni ikincil yaptırım tehdidinin bu ülkelerdeki şirketler ile finans kuruluşları için risk yaratabileceğini yazdı. Türkiye’ye karşı açıklanmış yeni bir ülke yaptırımı veya resmî son tarih bulunmuyor.

Türkiye ile İran arasında enerji, kara ticareti, ulaştırma ve sınır ekonomisine yayılan uzun süreli bir ticari ilişki bulunuyor. Yeni ABD kampanyasının etkisi, Ankara’nın siyasi ilişkisinden çok hangi Türk şirketlerinin İran bağlantılı işlem yaptığına, bu işlemlerin hangi sektörlerde gerçekleştiğine ve dolar finansmanına ihtiyaç duyup duymadığına göre değişecek.

ABD hangi sektörleri hedefe ekledi?

Reuters, Washington’ın ikincil yaptırım kapsamını kripto varlıklar, teknoloji, altın, havacılık ve denizcilik gibi alanlara genişlettiğini bildirdi. Petrol ve petrokimya ağları zaten uzun süredir ABD yaptırımlarının merkezinde bulunuyordu. Yeni paket aynı zamanda füze ve nükleer tedarik ağları, siber faaliyetler ve İran petrolünün taşınmasına yardım ettiği ileri sürülen gemileri hedef aldı.

Yaptırımlar Türkiye’ye hemen uygulanacak mı?

Bessent, İran’la ekonomik ilişkisini sürdüren ülkelere davranışlarını değiştirmeleri için zaman tanımak istediğini söyledi. Axios’un aktardığı basın toplantısında belirli bir son tarih vermedi; buna karşılık ‘kimsenin bunun dışında olmadığını’ belirterek ikincil yaptırım tehdidinin büyük ekonomileri de kapsayabileceğini söyledi. Dolayısıyla bugün itibarıyla Türkiye’ye yönelik yeni bir yaptırım kararı yok, fakat İran bağlantılı işlemler için ABD finans sistemine erişim riski açık biçimde büyüdü.

İkincil yaptırımların temel baskı gücü ABD vatandaşı olmayan şirketleri de dolar işlemleri, ABD bankaları ve Amerikan pazarı üzerinden etkilemesinden geliyor. Bir Türk şirketi doğrudan ABD yaptırım listesine alınmasa bile İran bağlantılı bir işlem, bankaların risk iştahını düşürebilir veya ödeme kanallarını daraltabilir. Uygulamanın hangi şirketlere ve hangi tarihte uzanacağı bundan sonraki OFAC kararlarıyla netleşecek.

İran dosyası son günlerde nasıl büyüdü?

Transit Haber, İran hattında son olarak ABD’ye yönelik nükleer saldırı uyarısını, Mekke Anlaşması’na katılım daveti açıklamasını ve Tahran’ın üçlü savunma paktına yaklaşımını yayımladı. Yeni ekonomik kampanya, askerî ve diplomatik gerilimin yanına doğrudan ticaret ve finans kanalını ekliyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İran’dan ABD’ye: Nükleer bomba kullanırsanız bütün üsleriniz işgal edilir

İran’dan şaşırtan Mekke Anlaşması açıklaması: “Davet aldık, değerlendiriyoruz”

ABD Kongresi raporu: Türkiye F-35 için S-400’lere artık sahip olmamalı