İrlanda’da iltica başvuruları düştü, itiraz dosyaları 21 bini aştı

İrlanda’da iltica başvuruları, 12 Haziran’da başlayan yeni göç ve iltica düzenlemesinin ardından daha düşük bir düzeyde seyrediyor. The Irish Sun’ın 9 Ekim 2026 tarihli haberinde Adalet Bakanlığının parlamentoya sunduğu verilere dayanılarak, 12 Haziran–4 Ekim arasında 2.668 uluslararası koruma başvurusu kaydedildiği bildirildi. Ocak–mayıs dönemindeki sayı 5.144. Aynı hafta parlamentoda açıklanan itiraz dosyası sayısı ise 21 bini aştı.

Extra.ie’nin 9 Ekim tarihli yayını da aynı iki başvuru toplamını doğruladı. Haziranla başlayan dönem 4 Ekim’de sona erdiği için iki dönem eşit uzunlukta değil: ilk veri beş tam ayı, ikincisi 12 Haziran’dan başlayan 115 günü kapsıyor. Bu tarihler üzerinden günlük ortalama yaklaşık 34 başvurudan 23 başvuruya geriliyor. Günlük ortalamalar hesaplandığında azalma yaklaşık yüzde 32 oluyor; hesap duyurulan dönem toplamları üzerinden yapıldı.

İrlanda’da iltica başvuruları hangi dönemde azaldı?

Yılın ilk beş ayında yapılan iltica başvuruları 5.144 dosyaya ulaştı; sayı ocaktan mayıs sonuna kadar olan döneme ait. Yeni sistemin uygulandığı 12 Haziran–4 Ekim aralığı ise 2.668 başvuru içeriyor. Başvuru akışındaki gerileme, 9 Ekim’de İrlanda medyasının aynı haftaki resmî veri aktarımından derlediği yeni dönem karşılaştırmasıyla gündeme geldi. Haziranın ilk 11 günü ikinci sayım aralığına girmiyor.

The Irish Sun’ın yayımladığı ülke dağılımında, 12 Haziran–4 Ekim arasında Nijerya vatandaşlarından 322, Gürcistan vatandaşlarından 318 ve Somali vatandaşlarından 292 başvuru kaydedildi. Bu üç grubun toplamı 932 dosya. Aynı veri setinde Afganistan 160, Pakistan 145 ve Ukrayna 129 başvuruyla yer aldı. İstatistikler, ilgili dönemde İrlanda’da uluslararası koruma talep edenlerin vatandaşlıklarını esas alıyor. Bu üç ülkeden gelen iltica başvuruları toplam 932 dosyayla 2.668 başvuruluk dönemin yaklaşık yüzde 34,9’una karşılık geliyor. Her iki tarih aralığındaki toplam, yeni dosya sayısını ölçüyor. İrlanda’da başvuruların ilk derece karara bağlanması, bu karara itiraz edilmesi ve itirazın sonuçlandırılması ayrı işlem aşamaları olarak yürütülüyor. Bu ayrım, parlamentoda açıklanan bekleyen dosya stokunun hangi işlem basamağına ait olduğunu belirliyor.

İtirazlarda neden 21 binin üzerinde dosya bekliyor?

İrlanda Parlamentosunun 7 Ekim tarihli tutanağına göre Adalet Bakanlığı Devlet Bakanı Colm Brophy, 1 Ekim 2026 itibarıyla Uluslararası Koruma Temyiz Mahkemesinde (IPAT) 21.203 dosyanın itiraz aşamasında beklediğini bildirdi. Aynı açıklamada yılbaşından 1 Ekim’e kadar 6.902 itirazın sonuçlandırıldığı belirtildi. IPAT’ın 2025 boyunca tamamladığı itiraz sayısı 6.300, 2024’teki sayı 3.100’dü.

Brophy, itiraz birimindeki kadro ve bütçeye ilişkin ayrıntıları da milletvekillerine sundu. Açıklamaya göre IPAT’ın idari çalışan sayısı 2023 başında 37 iken 88’e yükseldi.

Tam zamanlı üye sayısı 2025 başında üçten beşe, yarı zamanlı üye sayısı aynı başlangıç dönemindeki 44 kişiden 134’e çıktı. Mahkemenin bütçesi 2023 ile 2025 arasında yüzde 95 artırıldı. İtiraz dosyalarının karara bağlanmasında Avrupa Birliği İltica Ajansıyla operasyonel destek planı da uygulanıyor.

Parlamento görüşmesinde Sinn Féin milletvekili Matt Carthy, 21 binin üzerindeki birikimi gündeme getirdi ve itiraz aşamasında yaşanan gecikmelerin barınma maliyetleriyle ilişkisini sordu. Brophy, iltica başvuruları için ilk inceleme aşamasının hızlanmasıyla itiraz dosyalarının da arttığını söyledi. Bakan yardımcıları, gelecek dönem için personel ve karar kapasitesine ilişkin çalışmalarını parlamentoda anlattı. 1 Ekim itibarıyla açıklanan 21.203 dosya, bu tartışmanın dayandığı resmî stok verisi.

12 Haziran 2026’da iltica prosedüründe neler değişti?

Adalet Bakanlığının 12 Haziran 2026 açıklamasına göre International Protection Act 2026 aynı gün yürürlüğe girerek AB Göç ve İltica Paktı hükümlerini ülke hukukunda uygulamaya başladı. Yeni başvuruların kaydında kimlik ve güvenlik taraması, biyometrik veri alınması ve belirli dosyalar için hızlandırılmış sınır usulü öngörülüyor. Hızlandırılmış sınır prosedürüne giren uygun dosyalarda ilk karar ve itirazın üç aylık bir süreç içinde tamamlanması hedefleniyor.

Bu sınır prosedüründe incelenebilen iltica başvuruları arasında, uluslararası koruma kabul oranı yüzde 20 veya daha düşük olan ülkelerin vatandaşları bulunabiliyor. Ayrıca kimliğini saptırdığı tespit edilenler ve kimlik ya da seyahat belgelerini imha edenler bakımından ilgili özel usul gündeme gelebiliyor. Hangi dosyanın bu yöntemle inceleneceği yetkili makamın işleminde belirleniyor. Ulusal düzenleme, Dublin’deki kurumların görev dağılımı ve itiraz mercilerinin değişmesini de içeriyor.

12 Haziran’da başlayan AB Göç ve İltica Paktı kapsamında tarama, Eurodac kaydı, sınır incelemesi ve dayanışma mekanizmaları birlikte uygulanıyor. Paktın 12 Haziran’daki yürürlük başlangıcında yeni sınır ve kayıt işlemleri uygulanmaya başladı. İrlanda’da 9 Ekim’de paylaşılan yeni başvuru sayıları, bu ortak kuralların uygulandığı ilk yaklaşık dört aylık döneme ilişkin güncel ulusal kayıtları sunuyor.

İrlanda’da iltica itirazı için hangi süreler geçerli?

Temyiz ve Geri Dönüşler Mahkemesinin (TARA) resmî itiraz rehberinde 12 Haziran 2026 veya sonrasında yapılan iltica başvuruları için itiraz yolu tanımlanıyor. Standart temyiz süresi karar mektubunun alınmasından itibaren bir ay; hızlandırılmış işlemde bu süre 10 gün. Karar mektubunda başvurunun reddi veya ikincil koruma kararı için tanınan itiraz yolu belirtiliyor.

Uluslararası Koruma Ofisinin 12 Haziran sonrası başvurulara ilişkin sayfası TARA’ya götürülebilen karar türlerini listeliyor: başvurunun kabul edilemez sayılması, mülteci statüsünün reddedilmesi, hem mülteci hem ikincil korumanın reddi ve ilgili geri dönüş kararları bu kapsama giriyor. İtiraz hakkı ve hukuki yardım kanalları kararın niteliğine göre kullanılıyor. Başvuranların hangi mahkemeye başvuracağı, ilk dosyanın 12 Haziran’dan önce veya sonra sunulmuş olmasına bağlı.

TARA’nın rehberi, itirazı süresince ülkede kalmak isteyen kişilerin ayrıca başvuru yapmasına ilişkin usulü de yayımlıyor. Başvuru sahipleri, karar mektuplarındaki itiraz süresi ve kalış hakkı bölümünü birlikte kontrol edebiliyor.

Resmî sayfada adli yardım için Legal Aid Board bağlantısı bulunuyor. İrlanda’da eski ve yeni sistemden gelen itirazların farklı mahkemelerde takip edilmesi, 21.203 dosyalık IPAT birikimiyle yeni TARA usulünün kayıtlarını ayrı okumayı gerektiriyor.

Türkiye’den iltica başvuruları verileriyle karşılaştırma

AB genelindeki verilerde Türk vatandaşlarının iltica başvuruları için EUAA’nın ocak–haziran 2026 döneminde yaklaşık 12 bin başvuru ve yıllık yüzde 30 azalma kaydı bulunuyor. İrlanda’nın 12 Haziran–4 Ekim toplamı ise ülkeye gelen farklı uyruklardaki bütün koruma başvurularından oluşuyor. İki veri setinin tarihleri, coğrafi kapsamları ve uyruğa göre ayrımları farklı.

Bakan Colm Brophy, parlamentodaki 7 Ekim konuşmasında 2025 yılı başvuru sayısının 2024’teki yaklaşık 18.500 düzeyine göre üçte bire yakın gerilediğini de bildirdi. Bakanın verdiği bilgiye göre 2026 Ağustos sonuna kadarki birikimli başvurular da 2025’in aynı döneminin altında kaldı. Yeni sistemin ilk aylarına ilişkin 2.668 başvuru ve 1 Ekim itibarıyla bekleyen 21.203 itiraz, İrlanda’nın son yayımlanan iki farklı göç göstergesi olarak kayıtlara geçti.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

İsveç sığınmacılara il sınırı getirdi: Haftada üç gün kontrol başladı

Eylül bitiyor, İrlanda söz verdiği Stamp 4 başvurularını hâlâ açmadı

İrlanda’da geçici Stamp 2 izni 30 Eylül’de bitti: Öğrencilere yeni kayıt şartı

İrlanda Ankara Anlaşması başvurularında işlem süresi 4 ayı buluyor