Bak şu işe… Netanyahu 52’de kaldı: Arap partilerinin 13 sandalyesi olmadan hükümet kuramıyor

İsrail’de 27 Ekim’de yapılacak erken genel seçime 56 gün kala yayımlanan son sandalye hesabı, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeden uzakta kaldığını ortaya koydu. Jerusalem Post’un KAN kamu yayıncısının son anketinden aktardığına göre Netanyahu yanlısı blok 52, Arap partileri dışındaki muhalefet 55, Arap partileri ise 13 sandalye seviyesinde. Sonuç, 120 sandalyeli Knesset’te iki ana kampın da tek başına hükümet çoğunluğuna ulaşamadığı yeni bir kilitlenme tablosu yarattı.

Netanyahu neden 52 sandalyede kaldı?

Son anket yalnız blok toplamında değil, partiler arasındaki yarışta da Netanyahu için baskı yaratıyor. Anadolu Ajansının 31 Ağustos tarihli analizinde Gadi Eisenkot’un yeni Yashar partisinin 24 sandalyeye çıktığı, Likud’un ise 21 sandalyede kaldığı aktarılıyor. Aynı araştırmada Eisenkot, “başbakanlığa uygunluk” sorusunda yüzde 40 ile Netanyahu’nun yüzde 37’lik oranının önünde. Netanyahu’nun sağ blok içindeki küçük partileri tek listede toplamaya çalışmasının arkasında da seçim barajının altında kalabilecek oyların sandalye hesabından düşmesi riski bulunuyor.

Jerusalem Post’un aynı KAN araştırmasından aktardığı karşılaştırma, Likud’un bir önceki ankete göre bir sandalye gerileyerek 21’e düştüğünü, ay başından bu yana ise üç sandalye kaybettiğini kaydediyor. Buna karşılık Eisenkot’un Yashar partisi 24 sandalyede kalıyor. Netanyahu başbakanlığa uygunluk sorusunda Naftali Bennett karşısında yüzde 37’ye karşı yüzde 36 ile çok küçük bir üstünlüğe sahipken, Eisenkot karşısında yüzde 40’a karşı yüzde 37 geride. Parti tercihi ile liderlik tercihi aynı yönde ilerlemediği için seçimin sonucu yalnız tek bir popülerlik sorusuyla okunamıyor.

Netanyahu son günlerde Itamar Ben-Gvir, Bezalel Smotrich ve eski general Ofer Winter çevresindeki sağ oyların parçalanmasını önlemeye çalışıyor. Transit Haber’in Netanyahu ile Ben-Gvir arasındaki seçim kavgasını ele alan dosyasında da ortak liste tartışmasının doğrudan bu baraj hesabından çıktığı aktarılmıştı. KAN anketinde koalisyon bloğunun önceki ölçüme göre bir sandalye artmasına rağmen 52’de kalması, sağdaki birleşme tartışmasını bitirmedi.

13 sandalye hükümet hesabını nasıl değiştiriyor?

Arap partilerinin toplam 13 sandalyeye çıkması, seçim sonrası koalisyon matematiğinin en hassas bölümünü oluşturuyor. Kullanıcının işaret ettiği Haberler.com’un Kantar/KAN anketine dayanan haberinde Netanyahu bloğunun 52, muhalefetin 55 sandalyede kaldığı ve İsrail vatandaşı Filistinlilerin ağırlıkta olduğu partilerin 13 sandalyelik toplamla koalisyon denkleminde merkezi konuma geldiği aktarılıyor. Fakat 13 sandalyenin tamamının tek bir hükümeti destekleyeceği veya muhalefetin bu desteği kabul edeceği kesin değil.

AA’nın aktardığı seçim serisi, Arap partilerinin son haftalardaki ağırlığının arttığını da ortaya koyuyor. Daha önceki araştırmalarda Arap milletvekilleri için yaklaşık 10 sandalye hesaplanırken son ölçümlerde toplam en az 13’e yükseldi. Arap seçmenlerin İsrail nüfusunun yaklaşık beşte birini oluşturması nedeniyle katılım oranındaki değişiklik, yalnız Arap listelerinin sandalye sayısını değil, düşük oy oranıyla baraj çevresinde dolaşan küçük sağ partilerin Meclise girip giremeyeceğini de etkileyebilir.

AA’nın analizine göre muhalefet partileri teorik olarak Arap milletvekillerinin desteğini arayabilir, ancak muhalefet liderlerinin önemli bir bölümü böyle bir formüle mesafeli. Dolayısıyla sandalye hesabındaki ağırlık, otomatik bir koalisyon ortaklığı anlamına gelmiyor. Seçim gecesinde hangi partilerin barajı geçtiği, Arap seçmen katılımı ve muhalefetin hükümet kurma stratejisi 13 sandalyenin gerçek siyasi etkisini belirleyecek.

Anket ortalamalarında kilitlenme sürüyor mu?

Tek bir kamuoyu araştırmasının dışında kalan tablo da benzer. Globes’un 30 Ağustos’ta yayımladığı anket ortalamasında Eisenkot’un Yashar partisi 24, Likud 23 sandalyeyle ilk iki sırada. Globes, Ofer Winter’ın yeni sağ partisinin dört sandalye almasına rağmen hükümet bloğu ile muhalefet arasındaki kilitlenmenin kırılmadığını ve Arap partileri hesaba katılmadan 61 sandalyelik çoğunluğun oluşmadığını yazdı.

Bu ortalama, Netanyahu’nun tek bir kötü ankete yakalanmış olmasından daha geniş bir sorunla karşı karşıya olduğunu düşündürüyor; ancak seçim sonucunu önceden ilan etmiyor. İsrail’de parti listeleri, seçim barajı ve son haftalardaki ittifaklar sandalye dağılımını birkaç puanlık oy hareketinden daha sert değiştirebilir. Kampanyanın güvenlik başlıklarına kayması da seçmen tercihlerinde kısa sürede hareket yaratabilecek faktörlerden biri.

Türkiye başlığı seçim kampanyasında nerede duruyor?

Netanyahu’nun seçim sıkışması Türkiye ile yaşanan son gerilimden ayrı ilerlemiyor. Transit Haber daha önce Türkiye’nin İsrail seçim kampanyasında güvenlik başlığına taşınmasını ve İsrailli komutanların seçim öncesi askerî tırmanma endişesini aktarmıştı. Likud’un kampanya söyleminde Türkiye, Suriye ve Gazze dosyaları Netanyahu’nun güvenlik liderliği iddiasıyla yan yana kullanılıyor.

Yeni sandalye tablosu bu söylemin seçim matematiğini henüz Netanyahu lehine çevirmediğini gösteren bir fotoğraf sunuyor. 27 Ekim’e kadar sağ partiler arasında birleşmeler, muhalefet listelerinde değişiklikler veya bölgesel güvenlik krizleri anketleri yeniden oynatabilir. Bugünkü veride ise temel denklem değişmedi: Netanyahu bloğu 61’e ulaşamıyor, muhalefet de Arap partileri olmadan çoğunluğu kuramıyor ve seçim sonrası hükümet hesabı son 13 sandalyenin nasıl konumlanacağına kadar uzanıyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Netanyahu ile Ben-Gvir’in arası bozuldu, masaya bile oturmadı

Netanyahu Türkiye’yi seçim gündeminin merkezine taşıdı: Yeni güvenlik cephesi tartışılıyor

Golan çıkışı başına iş açtı: Barrack’ın Washington’a çağrıldığı öne sürüldü

İmzaları attılar: Yunanistan’ın yeni hava savunmasını İsrail kuracak