Tibet’te yeni sel alarmı: Doğal set gölü taşmaya başladı, ekipler geri çekildi

Tibet doğal set gölü taşmaya başladı ve Nepal–Çin sınırındaki Gyirong çevresinde ikinci bir sel alarmı verildi. Reuters’ın 28 Ağustos sabahı geçtiği habere göre heyelan ve molozun oluşturduğu gölden su taşmaya başlayınca arama-kurtarma çalışmaları durduruldu. Çin devlet televizyonu CCTV, sahaya giden ekiplerin geri çekildiğini ve yeni talimat beklediğini bildirdi.

Yeni alarm, 26 Ağustos’ta Nepal’in Rasuwa bölgesi ile Tibet’in Gyirong ilçesini vuran büyük buz-kaya çökmesi ve ani sel felaketinin hemen ardından geldi. İlk afette yollar, köprüler, sınır altyapısı ve yerleşimler ağır hasar gördü. Nepal’deki felaketin ilk bilançosunu ve seyahat uyarılarını daha önce aktarmıştık; şimdi aynı sınır koridorunda yeni bir taşkın riski ortaya çıktı.

Tibet doğal set gölü beton bir baraj mı?

Hayır. İlk sosyal medya paylaşımlarındaki “baraj patladı” ifadesi olayı tam olarak anlatmıyor. Reuters, CGTN ve CCTV’nin kullandığı tanım barrier lake, yani heyelan ve molozun doğal bir set oluşturmasıyla meydana gelen göl. CGTN’nin havadan görüntülerinde Gyirong Port yakınında oluşan bu doğal set gölü açık biçimde görülüyor.

Doğal setler, kaya ve çamurun vadi tabanını kapatıp suyu arkasında biriktirmesiyle oluşuyor. Su seviyesi yükseldikçe setin üzerinden akış başlayabiliyor veya set gövdesi aşınabiliyor. Reuters, söz konusu gölde yaklaşık 2,5 milyon metreküp su biriktiğini ve taşmanın kurtarma ekiplerinin ilerlediği yöne doğru başladığını aktardı.

Kurtarma ekipleri neden geri çekildi?

Çin devlet yayıncısı CCTV’ye göre doğal set gölünden taşma görülmesi üzerine bütün kurtarma ekiplerine bulundukları yerde bekleme emri verildi. Riskli noktaya ulaşmış bazı ekipler ise güvenlik için yaklaşık bir kilometre geri çekildi. Arama-kurtarma çalışmasının durması, yeni bir sel dalgası riskinin sahada doğrudan hesaba katıldığını ortaya koydu.

Sahadaki ekipler yalnız kayıp kişileri aramıyor. Yol bağlantılarının yeniden açılması, iletişim hatlarının kurulması ve moloz altında kalan alanların taranması için de çalışma yürütülüyor. CCTV’nin 28 Ağustos sabahındaki haberinde Çin ordusu ve silahlı polis birimlerinin helikopter ve insansız hava araçlarıyla bölgede keşif yaptığı, jeoloji ekiplerinin ikincil afet riskini izlediği belirtildi.

Gyirong’da kaç kişi tahliye edildi?

Xinhua’nın CCTV üzerinden yayımlanan resmî açıklamasına göre Gyirong County’de afetten etkilenen 499 köylü ve inşaat çalışanı güvenli alanlara yerleştirildi. Bölgede mahsur kalan 555 turistin tamamının da kültür ve turizm birimlerinin koordinasyonuyla başka noktalara taşındığı açıklandı. Yetkililer, artık mahsur kalan turist bulunmadığını bildirdi.

Bu tahliyeler yeni taşma alarmından önce başlamıştı; ancak gölün taşması bölgenin yeniden boşaltılmasını ve kurtarma ekiplerinin geri çekilmesini daha kritik hale getirdi. Gyirong, Nepal sınırındaki Rasuwagadhi geçişinin Çin tarafında bulunuyor ve Kailash–Manasarovar ile Tibet kara turlarında kullanılan önemli güzergâhlardan biri.

Nepal–Tibet felaketinin bilançosu ne durumda?

Reuters’ın 28 Ağustos sabahındaki son derlemesinde Nepal’deki can kaybı 469 olarak verildi. Nepal ve Tibet tarafında yüzlerce kişi hâlâ kayıp; farklı kurumların listeleri birleştirildikçe toplam sayı değişiyor. Tibet’teki Gyirong felaketinde Çin makamları perşembe sabahı üç kişinin öldüğünü, 558 kişinin kayıp olduğunu açıklamıştı. Yeni doğal set gölü riski, kayıplara ulaşmayı zorlaştırıyor.

Felaketin başlangıcı Nepal tarafındaki yüksek dağlık bölgede meydana gelen büyük buz-kaya çökmesine bağlanıyor. Dev kütlenin vadiye düşmesi Lhende Khola–Bhote Koshi hattında su, kaya ve çamurdan oluşan ani bir akıntı yarattı. Dalga sınırı aşarak Gyirong Port’u ve çevresindeki altyapıyı vurdu; ardından moloz birikintileri yeni doğal set göllerinin oluşmasına yol açtı.

Tibet ve Nepal’e seyahat edecekler ne yapmalı?

Gyirong–Rasuwagadhi sınır koridoru şu anda normal bir tur güzergâhı olarak değerlendirilmemeli. Yolların, köprülerin, iletişim ve elektrik altyapısının bir kısmı hasarlı; jeoloji ekipleri yeni heyelan ve taşkın risklerini izliyor. Kailash–Manasarovar, Gyirong veya Rasuwa üzerinden planlanan kara turları bulunan yolcular seyahat şirketlerinden güncel güzergâh teyidi almadan yola çıkmamalı.

• Gyirong, Rasuwagadhi, Rasuwa ve sınır vadilerine yönelik kara yolculukları yerel makamların onayı olmadan yapılmamalı.
• Kailash–Manasarovar veya Tibet turu bulunan yolcular, operatörlerinden yazılı rota ve transfer teyidi istemeli.
• Bölgedeki hava, yol ve sınır geçiş durumu aynı gün içinde değişebileceği için eski programlara güvenilmemeli.
• Tahliye emri verilen veya arama-kurtarma ekiplerinin çekildiği alanlara yaklaşılmamalı.

Çin tarafında çok sayıda kurtarma personeli ve yardım malzemesi Gyirong’a ulaştırıldı. CCTV’nin afet yönetimi verilerine göre çadır, yatak, battaniye, gıda, içme suyu ve jeneratör sevkiyatı devam ediyor. Bölgedeki son dakika gelişmeleri Transit Haber Son Dakika akışından ve Gündem sayfasından izlenebilir.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Nepal’deki korkunç sel felaketi büyüyor: Yüzlerce kişi öldü, yüzlerce kişi kayıp

Çin’in kemik yapıştırıcısı ABD’de hızlı incelemeye girdi

Nepal vizeyi artık yolculuktan önce e-postayla veriyor

THY Çin’de dördüncü şehir olarak Chengdu’ya uçmaya başlıyor