Türkiye, vizesiz Avrupa için veri koruma metnini hazırladı: Sıra AB görüşmesinde

Türkiye, Avrupa Birliği ile vize serbestisi görüşmelerinde açık kalan altı koşuldan biri olan kişisel verilerin korunmasına ilişkin yeni mevzuat metni hazırladı. BBC Türkçe’nin 14 Ekim 2026’da aktardığı bilgiye göre Adalet, İçişleri ve Dışişleri alanlarında yürütülen bakanlıklar arası çalışmanın ardından Avrupa Komisyonuyla teknik görüşme aşamasına gelindi. Görüşmelerin yakın zamanda yapılması bekleniyor. Metnin içeriği ve Brüksel’in uygunluk değerlendirmesi henüz resmî olarak açıklanmadı.

Yeni çalışmanın dayanağı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın ağustos ayında duyurduğu kurumlar arası hazırlık. Daha önce Türkiye’nin kalan altı kriter için yeniden istişareye hazırlanmasını anlatmıştık. Ekimdeki yeni gelişme, bu başlıklardan veri koruma alanına ilişkin somut metin çalışmasının tamamlanıp AB yetkilileriyle görüşme safhasına geçilmesi. Hürriyet Daily News de görüşmelerin ilgili Türk bakanlıklarıyla Avrupa Komisyonu arasında yapılmasının beklendiğini aktardı.

Vize serbestisi için veri koruma taslağında hangi aşamaya gelindi?

14 Ekim’de yayımlanan haberlere göre yeni bir mevzuat yazımı hazırlandı; bundan sonraki aşama, hazırlığın Avrupa Komisyonunun beklediği hukukî standartları karşılayıp karşılamadığının görüşülmesi. Turkish Minute’in BBC Türkçe’ye dayandırdığı haberde Komisyon yetkililerinin metni ve planlanan düzenlemeleri teknik toplantıda incelemeyi beklediği aktarılıyor. Vize serbestisi incelemesinde Ankara’nın hazırladığı belgeler AB’nin açık kalan şartlarıyla karşılaştırılacak. Henüz toplantı tarihi veya üzerinde uzlaşılan maddeler yayımlanmadı.

2024 yılında kişisel veri mevzuatında yapılan değişiklikler, özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesi ve verilerin yurt dışına aktarılması gibi konulara dokunmuştu. Buna rağmen AB’nin vize yol haritasındaki veri koruma ölçütü açık kaldı. Ekimde vize serbestisi amacıyla hazırlanan metin için resmî kanun teklifi numarası veya TBMM takvimi açıklanmadığı için mevcut gelişme, hazırlık ve istişare safhası olarak izleniyor. Yasa metninin parlamentoya sunulması ve kabulü ise ayrı işlemler olacak.

Avrupa Komisyonu kişisel veriler konusunda hangi değişiklikleri istiyor?

Avrupa Komisyonunun 2016 tarihli resmî ilerleme raporu, veri koruma kurumunun bağımsız çalışabilmesini ve kolluk kuvvetlerinin yürüttüğü kişisel veri işleme faaliyetlerinin uygun güvencelere tabi tutulmasını özellikle istiyor. Kurumun yalnız varlığı değil, görev alanı ile denetim ve yaptırım yetkilerinin kullanım biçimi de uyum değerlendirmesinin parçası. Türkiye’nin karşılaması beklenen ölçütler, tek bir usul değişikliğinden geniş bir kurumsal ve hukukî alana uzanıyor. Komisyonun ölçütü, ulusal hukukun Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği veri koruma güvenceleriyle uyuşmasını da içeriyor. Verilerin işlenmesi sırasında başvuru ve itiraz olanaklarının açık olması ile kolluk birimlerinin faaliyetlerinde bağımsız denetim sağlanması, bu hukukî çerçevenin farklı parçaları. Avrupa Komisyonunun 2025 Türkiye raporu kalan altı vize koşulunda ilerleme kaydedilmediğini yazdı. Kişisel verilerin korunması bunlardan biri. AB’nin 2016’dan beri dile getirdiği eksiklikler arasında kamu makamlarının veri işlemelerine yönelik etkili denetim, bağımsız otoritenin işleyişi ve Avrupa standartlarıyla uyum bulunuyor. Görüşmelerde yeni taslağın hangi hükmünün hangi kriteri karşılayacağı, Türk tarafının sunduğu metinle değerlendirilecek.

Europol anlaşması veri koruma düzenlemesine neden bağlı?

Europol, Avrupa Birliği ülkelerinin ağır suç ve terörle mücadele alanındaki bilgi alışverişini destekleyen kolluk iş birliği kurumu. Türkiye ile Europol arasında operasyonel nitelikte kişisel veri değişimini düzenleyecek anlaşma, vize serbestisi yol haritasının ayrıca bekleyen başlıklarından biri. Böyle bir anlaşmada soruşturma dosyalarıyla ilgili bilgilerin hangi amaçla kullanılacağı, kimlere aktarılabileceği ve nasıl denetleneceği, tarafların veri koruma çerçeveleriyle bağlantılı.

Dışişleri Bakanlığı AB Başkanlığının geçmiş müzakere özetinde Europol veri paylaşımı anlaşması için görüşmeler yapıldığı ve kişisel veri yasasının AB müktesebatına uyumunu imza öncesindeki koşullardan biri olarak kayda geçiriyor. Vize serbestisi yol haritasında Ankara’nın kişisel veri mevzuatı üzerinde çalışması, birden fazla açık kriterin teknik görüşmelerinde kullanılacak hukukî zemini de ilgilendiriyor. Bunların her biri AB’nin kendi değerlendirme ve kabul aşamasından geçecek.

Vize muafiyeti için Türkiye’nin tamamlaması gereken altı kriter hangileri?

AB Başkanlığının Vize Serbestisi Diyaloğu kaydına göre müzakereler 16 Aralık 2013’te başladı. Yol haritası belge güvenliği, göç yönetimi, kamu düzeni, temel haklar ve geri kabul konularından oluşan 72 ölçüt içeriyor. Türkiye 2018’e kadar toplam 66 ölçütü karşılamış durumda. Son altı başlığın tamamı Komisyonun 2025 raporunda sıralanıyor; her birinin ayrı hukukî ve idarî yükümlülüğü bulunuyor.

Açık kalan başlıklar şöyle: terörle mücadele kanun ve uygulamalarının Avrupa standartlarına uyumu; kişisel veri koruma mevzuatı; Europol ile operasyonel iş birliği anlaşması; Avrupa Konseyinin GRECO yolsuzlukla mücadele tavsiyelerinin uygulanması; bütün AB üyeleriyle cezai konularda adlî iş birliği; Türkiye–AB Geri Kabul Anlaşması hükümlerinin eksiksiz uygulanması. Veri koruma çalışması, bu altı kalem içindeki tek bir dosyaya yönelik yeni hazırlığı temsil ediyor.

Yeni düzenleme Schengen vizesi başvurularını ne zaman değiştirecek?

Bordo Türk pasaportu AB’nin kısa süreli seyahatlerde vize uyguladığı ülkeler sistemine tabi. Mevzuat çalışmalarının sonucu olarak vize serbestisi uygulanabilmesi için Komisyonun kriterlerin karşılandığını değerlendirmesi ve AB düzeyindeki yasama işlemlerinin tamamlanması gerekiyor. Altı kriter sonrasında Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyinin rolünü açıklayan Transit Haber rehberi de bu işlemlerin sırasını belgeliyor. Ekim 2026 itibarıyla vize serbestisi için yeni bir yürürlük tarihi açıklanmadı.

AB, 15 Temmuz 2025’te daha önce olumlu seyahat geçmişi bulunan Türkiye vatandaşlarına yönelik çok girişli Schengen vizelerinde daha elverişli bir kademeli uygulama kabul etmişti. Bu düzenleme, vize serbestisi yol haritasındaki altı açık koşuldan bağımsız işleyen bir başvuru uygulaması. Türk iş insanlarının karşılaştığı randevu ve işlem sorunları 13 Ekim’de Brüksel’deki ticaret diyaloğunun da gündemi olmuştu. Ekimdeki yeni veri koruma çalışması ise uzun vadeli mevzuat ve müzakere dosyası üzerinden ilerliyor.

Türkiye’deki Schengen başvuru yoğunluğu hangi düzeyde?

Turkish Minute’in 14 Ekim haberinde aktarılan Avrupa Komisyonu istatistiklerine göre, 2025 yılında Türkiye’deki Schengen konsolosluklarına 1.268.376 başvuru yapıldı. Aynı yıl 183.196 başvuru reddedildi. İstatistik, Türkiye’deki temsilciliklere yapılan bütün başvuruları kapsıyor; tamamının Türk vatandaşlarına ait olduğu biçiminde yorumlanamaz. Türkiye’deki başvuru hacmi, AB ile görüşülen vize politikasının doğrudan temas ettiği mevcut seyahat sisteminin boyutunu gösteren kayıt olarak kullanılabilir. Veri koruma mevzuatı için hazırlanan taslağın değerlendirilmesi ise bu yıllık başvuru ve ret istatistiklerinden ayrı bir hukukî müzakere dosyasında yürütülüyor.

Ankara ile Brüksel’in sonraki görüşmesinde ne ele alınacak?

14 Ekim haberinde Avrupa Komisyonu yetkililerinin Türkiye’den tamamlanan ve planlanan düzenlemelerin ayrıntılarını alacağı aktarılıyor. Hürriyet Daily News, toplantının Türk bakanlıklarıyla Komisyonun teknik kadroları arasında düzenlenmesinin beklendiğini yazdı. Görüşme takvimi, taslak hükümler ve olası ek talepler resmî metinlerle açıklanırsa, dosyada hangi ölçütün ilerlediği buna göre belirlenebilecek.

Ankara’nın ağustosta duyurduğu stratejinin ilk mevzuat çıktısının veri koruma alanında olması, güvenlik kurumlarının Avrupa ile veri paylaşımı gündemine de bağlanıyor. Mevcut hazırlığın hukukî sonucu, AB’nin değerlendirmesiyle ve Türkiye’de metnin yasalaşma süreciyle izlenebilecek. Gündemdeki metin için parlamentoya sunulma, kabul edilme veya AB kurumlarında uygunluk değerlendirmesinin tamamlanmasına ilişkin resmî tarih henüz duyurulmadı.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

5 Körfez ülkesine Schengen müjdesi için 24 Ekim işaret edildi

Avusturya vizesi için 126 gündür randevu bekliyor

İzmir’de Hollanda’ya vize randevusu bulmak = Nuh’un Gemisi’ni bulmak

iDATA şikayetleri: 13 ay beklediği randevunun linki açılmadı!