EES sistemi görünce Türk turistlerin yapmaması gereken 7 hata
Avrupa Birliği’nin Giriş/Çıkış Sistemi EES, Schengen dış sınırlarından kısa süreli ziyaret amacıyla geçen AB dışı ülke vatandaşlarının hareketlerini dijital kayda alacak. Giriş, çıkış ve giriş reddi bilgileri sistemde tutulacak; pasaport damgalarına dayanan eski düzen kademeli olarak geride kalacak. EES bir vize türü değil. Türk vatandaşları geçerli pasaportlarını, gerekiyorsa Schengen vizelerini veya oturum kartlarını yanlarında taşımaya devam edecek. Sınır polisi seyahat amacı, konaklama adresi, dönüş bileti ve yolculuk masraflarını karşılayacak maddi imkâna ilişkin belge isteyebilir.
Yeni dönemde en fazla hata beklenen alanlardan biri 90/180 gün hesabı. Yolcunun sadece son ziyaretine bakması doğru sonuç vermeyebilir. Önceki Schengen seyahatleri, eski pasaportta kalan damgalar ve aynı 180 günlük döneme giren bütün kalışlar birlikte hesaplanmalı. Schengen ülkeleri arasında yapılan geçişler sayacı baştan başlatmaz. İzin süresinin aşılması, sonraki yolculuklarda ek sorgu, giriş reddi veya vize dosyasında olumsuz değerlendirme riskini artırabilir.
Belge bilgilerindeki küçük farklar da işlemi uzatabilir. Pasaporttaki ad, soyadı ve belge numarası; uçak bileti, otel kaydı, seyahat sigortası ve vize üzerindeki bilgilerle aynı olmalı. Pasaport yenilendiyse eski belgenin seyahat geçmişini gösteren sayfalarını yanında bulundurmak yararlı olabilir.
İlk EES kaydı sırasında yüz görüntüsü alınacak, bazı yolculardan parmak izi de istenecek. Bu işlem yoğun sınır kapılarında ek süre yaratabilir. Aktarmalı uçuş kullananların bağlantı süresini çok dar tutmaması, oturum kartı bulunanların kartlarını pasaportla birlikte göstermesi ve seyahat amacını destekleyen evrakı kolay ulaşılabilecek yerde taşıması sınır kontrolünü kolaylaştırır. Sistemde yanlış giriş veya çıkış kaydı fark eden yolcu, düzeltme başvurusu yapabilir. Önceden EES kaydı oluşturulması sonraki seyahat için otomatik giriş onayı sağlamaz; her geçişte giriş şartları yolcuya göre yeniden incelenebilir.
EES kaydı ile ETIAS seyahat izni aynı sistem sayılmaz. EES sınırdaki giriş ve çıkışları kaydeder; ETIAS ise vizeden muaf yolcular için seyahat öncesi izin düzenidir. Bordo pasaportlu Türk vatandaşının Schengen vizesi yükümlülüğü EES yüzünden ortadan kalkmaz. Oturum kartı veya uzun süreli vize sahibi kişiler sınırda belgelerini başlangıçta göstermeli; yanlışlıkla kısa süreli ziyaretçi olarak kaydedilirlerse gün hesabı hatalı oluşabilir.
İlk kayıtta biyometri işlemi çocuklar ve belirli muaf gruplarda farklı uygulanabilir. Yolcu cihaz ekranındaki adımları tamamladıktan sonra yine sınır görevlisinin kontrolünden geçer. Pasaportun çipinin okunmaması ya da isim transliterasyonundaki fark ek inceleme doğurabilir. Çıkış kaydının eksik kaldığı fark edilirse uçuş kartı, bilet ve pasaport görüntüsü saklanmalı; düzeltme talebi yetkili sınır makamına yöneltilir. Aktarmada EES işlemi çoğu zaman Schengen’e ilk girilen havalimanında yapılacağı için bağlantı süresi buna göre bırakılmalı. Sistemin dijital olması, yolcunun 90/180 hesabını takip etme sorumluluğunu kaldırmaz; tersine geçmiş ihlallerin görünürlüğünü artırır.