Türkiye F-35’lerin derhal teslim edilmesini istedi
F-35 teslimatı, Türkiye ile ABD arasındaki savunma gündeminin yeniden öne çıkan başlıklarından biri. Millî Savunma Bakanlığı 15 Ekim 2026 tarihli bilgilendirmesinde, Türkiye adına daha önce üretilen altı F-35 savaş uçağının teslimi için ABD makamlarıyla görüşmelerin sürdüğünü açıkladı. Ankara aynı açıklamada CAATSA yaptırımlarının ve Türk savunma sanayisine yönelik diğer kısıtlamaların kaldırılmasını istedi.
Uçak sayısı altı olarak açıklandı. Bakanlığın verdiği bilgiye göre görüşmeler iki ayrı dosya üzerinden ilerliyor: Türkiye için üretilmiş uçakların teslimi ve savunma sanayisini etkileyen yaptırımlar. Daha önce bedeli ödenmiş altı F-35'in ABD'de bulunduğu, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Temmuz 2026'daki açıklamalarında da dile getirilmişti. Ekimdeki MSB açıklaması aynı uçaklara ilişkin temasların sürdüğünü kayda geçirdi.
F-35 teslimatı konusundaki temel uyuşmazlık Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasına dayanıyor. ABD, S-400 sistemini F-35 programının güvenliği açısından riskli gördü ve Türkiye'nin programa katılımını 2019'da sonlandırma sürecine aldı. Washington, Aralık 2020'de CAATSA kapsamında Savunma Sanayii Başkanlığına ve bazı kurum yetkililerine yönelik yaptırımlar açıkladı.
Ağustos 2026'da güncellenen ABD Kongre Araştırma Servisi Türkiye raporu da F-35 transferine ilişkin mevcut yasal koşulları sıralıyor. Rapora göre ABD yönetiminin, Türkiye'nin S-400 sistemi ve bağlantılı ekipmana artık sahip olmadığını Kongreye doğrulaması transfer bakımından kritik bir eşik. Aynı rapor, Temmuz 2026 itibarıyla Amerikan yönetiminin bazı Kongre üyelerine Türkiye'nin henüz bu koşulları yerine getirmediğini bildirdiğini aktarıyor.
Ekim ayında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio yaptığı açıklamada Başkan Donald Trump'ın Türkiye'nin parasını ödediği uçakların teslim edilmesini istediğini, Kongrenin belirlediği şartların ise süreçte geçerliliğini koruduğunu söyledi. Bu açıklamadan bir hafta sonra MSB, Washington ile temasların sürdüğünü ve Ankara'nın hem uçakların teslimini hem de yaptırımların kaldırılmasını beklediğini duyurdu.
Takvim açıklanmadı. F-35 teslimatı için şu aşamada resmî bir teslim tarihi bulunmuyor. MSB'nin 15 Ekim bilgilendirmesinde yeni bir takvim veya imzalanmış teslim anlaşması paylaşılmadı. Ankara'nın açıkladığı son durum, görüşmelerin devam ettiği ve altı uçağın teslimi ile CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasının Türk tarafının resmî talepleri arasında bulunduğu yönünde. 2020 tarihli ABD CAATSA kararı, Savunma Sanayii Başkanlığına yönelik ihracat lisansı kısıtlamaları ile bazı yetkililere ilişkin tedbirleri içeriyordu. Kongre Araştırma Servisi raporu ise F-35 transferi için S-400 sahipliğine bağlanan ayrı yasal koşulları aktarıyor. Ankara'nın Washington'daki temaslarında hem uçakların fiziki teslimi hem de yaptırımlara ilişkin işlemler birlikte izleniyor. MSB'nin son açıklaması bu iki talebi aynı resmî bilgilendirmede yeniden sıraladı. F-35 teslimatı dosyasındaki sonraki adım, ABD yönetimi ile Kongre tarafında alınacak kararlar ve Türkiye'nin S-400 konusunda göstereceği resmî durum üzerinden şekillenecek.