“Netanyahu’nun 7 Ekim’deki saldırıdan önceden haberi vardı”
Netanyahu Haaretz davası tartışmasının merkezinde çok ağır bir iddia var: Birleşik Arap Emirlikleri lideri Muhammed bin Zayid’in, 7 Ekim 2023 saldırısından yaklaşık 10 gün önce Binyamin Netanyahu’yu Hamas’ın büyük bir operasyon hazırlığında olduğu konusunda uyardığı ileri sürülüyor. Haaretz bu görüşmenin yapıldığını yazıyor; İsrail Başbakanı ise böyle bir telefon konuşmasının hiç gerçekleşmediğini savunuyor.
İddiaya göre görüşme yaklaşık 45 dakika sürdü ve uyarıda dönemin Hamas lideri Yahya Sinvar’ın adı da geçti. Haberde, saldırının çok sayıda can kaybına yol açabileceği ve bölgesel dengeleri sarsabileceği yönünde uyarı yapıldığı öne sürülüyor. Bu anlatım şu aşamada tartışmalı. Başbakanlık ekibi, Eylül 2023 başından 7 Ekim’e kadar olan görüşme kayıtlarının incelendiğini ve BAE Devlet Başkanı ile böyle bir temas bulunmadığını söylüyor.
Haaretz haberinin ardından İsrail Başbakanı, gazete ve haberi hazırlayan gazeteciler hakkında hukuki işlem başlatılması için avukatlarına talimat verdiğini açıkladı. Buradaki ayrım önemli: kamuoyuna açıklanmış kesinleşmiş bir dava dosyasından çok, dava açılması yönünde verilmiş talimat söz konusu. “Dava açtı” demek yerine “dava açacağını açıkladı” ifadesi mevcut durumu daha doğru anlatıyor.
Birleşik Arap Emirlikleri tartışmayı çözecek bir doğrulama yapmış değil. Abu Dabi yönetimi, liderler arasındaki görüşmelere ilişkin medya haberleri ve spekülasyonlar hakkında yorum yapmadığını bildirdi. Bu tutum Haaretz’in anlatımını doğrulamıyor, fakat görüşmenin yapılmadığını da ilan etmiyor.
7 Ekim saldırısının sorumluluğu nedeniyle bu iddia İsrail iç siyasetinde ağır bir dosyaya dönüştü. Güvenlik kurumlarının ve siyasi yönetimin saldırı öncesinde hangi uyarılara sahip olduğu yıllardır tartışılıyor. Haaretz’in haberi doğruysa, dışarıdan gelen ciddi bir uyarının da karar zincirine girmiş olması gerekecek. Başbakanlığın reddi doğruysa, gazetenin dayandığı anlatım ve kaynaklar ciddi biçimde sorgulanacak.
Burada kesinleşmiş gerçek ile iddia arasındaki çizgi korunmalı. “Netanyahu’nun önceden haberi vardı” cümlesi şu aşamada doğrulanmış bir sonuç değil. Ortada yayımlanmış bir iddia, sert bir yalanlama ve BAE’nin yorum yapmayan resmî tutumu var. Görüşmenin gerçekleşip gerçekleşmediğini bağımsız biçimde kesinleştiren kamuya açık bir belge henüz ortaya çıkmış değil.
Dava süreci resmen başladığında telefon kayıtları, Haaretz’in dayandığı kaynaklar ve olası ek belgeler tartışmanın yönünü değiştirebilir. Şimdilik doğrulanabilen tablo şu: iddia yayımlandı, İsrail Başbakanı bunu reddetti, avukatlarına dava açılması için talimat verdi ve BAE görüşmenin içeriğine ilişkin doğrulama yapmadı. Videodaki temel soru da tam olarak burada kalıyor: uyarı gerçekten yapıldı mı, yoksa haberin dayandığı anlatım yanlış mı?