Schengen giriş yasağı geldi çünkü…
Schengen giriş yasağı, üçüncü ülke vatandaşının belirli süre ortak seyahat alanına girmesini engelleyen ayrı bir idari karar. Bu karar çoğu zaman yasa dışı kalış, geri dönüş kararına uymama, sahte belge, yanlış beyan, izinsiz çalışma veya kamu düzeni gerekçesiyle gündeme geliyor. Vize reddiyle aynı sonuç doğurmuyor; bir dosyanın reddedilmesi yeni başvuru yolunu açık bırakabilir, aktif giriş yasağı ise Schengen Bilgi Sistemi üzerinden diğer ülkelerin sınır ve konsolosluk ekranlarına da yansıyabilir.
Yasak süresi dosyanın ağırlığına göre değişiyor. AB Dönüş Direktifi, çoğu olayda sürenin beş yılı aşmamasını öngörüyor; kamu düzeni, kamu güvenliği veya ulusal güvenlik tehdidi gibi daha ağır dosyalarda daha uzun takvimler uygulanabiliyor. Birkaç günlük süre aşımıyla geri dönüş kararını hiçe saymak aynı şekilde ele alınmayabiliyor; kişinin kendi isteğiyle ayrılması, bilet ve pasaport kayıtları, önceki ihlaller ve insani durum değerlendirmeye girebiliyor.
Karar alan kişinin ilk adımı yeni vize denemesi yapmak olmamalı. Tebliğ edilen belgede hangi makamın karar verdiği, yasağın süresi, gerekçesi ve itiraz takvimi gözden geçirilmeli; ayrılış biletleri, pasaport damgaları ve resmi yazışmalar saklanmalı. Hatalı, süresi dolmuş veya hukuka aykırı bir SIS kaydı varsa düzeltme ya da silme talebi yapılabilir; dönüş kararına uyan kişiler bazı dosyalarda yasağın kaldırılması veya askıya alınması için başvuru yolunu kullanabilir.
SIS kaydı bulunduğundan şüphelenen kişi, hangi ülkenin kaydı açtığını öğrenmek ve kendisiyle ilgili verilere erişmek için veri koruma haklarını kullanabilir. Erişim, düzeltme ve silme taleplerinin yöntemi ülkeye göre değişir. Başka bir Schengen ülkesine başvurmak kaydı görünmez hale getirmez; konsolosluklar ile sınır makamları ortak sistemdeki uyarıyı görebilir. Süresi bitmiş bir kaydın teknik olarak kalması ya da kişi bilgilerinin yanlış eşleşmesi halinde belgeye dayalı düzeltme yolu önem kazanır.
Her süre aşımı otomatik olarak beş yıllık yasakla sonuçlanmaz. Yetkili makam ihlalin uzunluğunu, geri dönüş kararına uyulup uyulmadığını, önceki kayıtları ve dosyanın kişisel koşullarını değerlendirir. Vize etiketindeki geçerlilik tarihi ile 90/180 gün hesabını karıştırmak da istemeden aşım yaratabilir; çıkış damgası bulunmayan yolculuklarda biniş kartı ve taşıma kaydı sonradan kanıt işlevi görebilir. Karar tebliğ edilmeden sosyal medya yorumuna bakarak süre tahmini yapılmamalı. Belgenin dili anlaşılmıyorsa tercüme istenmesi, itiraz merciinin ve son günün doğru saptanması gerekir. Gönüllü çıkış yükümlülüğüne uyulduğunu kanıtlayan kayıtlar saklanmalı. Kaldırma veya askıya alma talebi mümkün olsa bile kabul otomatik değil; gerekçe ve yetkili makam ulusal kurala göre belirlenir.