ABD Büyükelçisi İsrail’i suçladı
Tom Barrack İsrail açıklaması, Ebu Zuhur hava üssüne yönelik saldırının ardından Türkiye-İsrail hattındaki en sert değerlendirmelerden biri oldu. ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail’in Türkiye’yi askerî karşılık vermeye zorlayacak bir tablo yaratmak istemiş olabileceğini söyledi. Barrack, saldırının zamanlamasını ve İsrail’in Washington’a ilettiği istihbaratı anlatırken Ankara’nın doğrudan çatışmaya çekilmesi ihtimalini gündeme taşıdı.
Barrack’ın anlattığına göre İsrail, saldırıdan birkaç gün önce ABD’ye Ebu Zuhur çevresinde Türk askerî unsurlarının bulunduğuna ilişkin bilgi verdi. Washington bu iddiayı kendi kanallarından kontrol etti. Barrack, yapılan inceleme sonunda sahada Türk askeri, Türk konvoyu ya da Türk silahı bulunmadığı bilgisinin kendilerine ulaştığını açıkladı. Suriye yönetimi de tesiste kalıcı Türk askeri konuşlandırılması planlandığı iddiasını reddetti.
18 Ağustos’ta İsrail savaş uçakları Ebu Zuhur hava üssünü vurdu. Türkiye saldırıdan önce bilgilendirilmedi. Barrack daha önce, İsrail uçaklarının kuzeye yöneldiğini gören Türk makamlarının hedefi bilmediğini ve savaş uçaklarını kaldırma seçeneğini değerlendirebileceğini söylemişti. Böyle bir durumda iki ülkenin hava kuvvetleri yanlış hesaplama nedeniyle doğrudan karşı karşıya gelebilirdi.
Barrack’ın yeni açıklamasındaki en çarpıcı bölüm ise İsrail’in iç siyasetine ilişkin değerlendirmesiydi. İsrail’de yaklaşan seçimleri hatırlatan Barrack, Türkiye ile yaşanacak sert bir güvenlik krizinin Netanyahu hükümetine iç politikada fayda sağlayabileceğini söyledi. Böylece Ebu Zuhur saldırısının yalnız askerî değil, Türkiye’nin vereceği olası tepki üzerinden siyasi sonuç üretmeyi hedefleyen bir hamle olup olmadığı tartışması büyüdü.
Ankara saldırının ardından İsrail’in Türkiye’ye yönelik suçlamalarını reddetti. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, İsrail’in Suriye’deki saldırılarını meşrulaştırmak için Türkiye’yi hedef alan söylemler kullandığını açıkladı. Millî Savunma Bakanlığı da saldırı sırasında Ebu Zuhur’da Türk askerî heyeti bulunmadığını bildirdi.
Tom Barrack İsrail açıklaması, Washington’ın neden yeni bir çatışmasızlık mekanizmasına ihtiyaç duyduğunu da ortaya koydu. ABD, Türkiye, İsrail ve Suriye arasında daha hızlı bilgi paylaşımı sağlayacak bir güvenlik hattı kurmaya çalışıyor. Amaç, yeni bir hava saldırısında tarafların birbirinin niyetini yanlış okuyarak doğrudan askerî karşılaşmaya sürüklenmesini önlemek.
Ebu Zuhur krizi kapanmış değil. İsrail, Türkiye’nin Suriye’deki askerî etkisini tehdit olarak sunmaya devam ederken Ankara, Şam yönetimiyle askerî eğitim ve kapasite geliştirme iş birliğinin süreceğini söylüyor. Barrack’ın sözleri ise bu gerilimin perde arkasında Türkiye’den gelebilecek karşılığın da hesaplandığı iddiasını açık biçimde gündeme taşıdı.
Barrack’ın anlatımında bir başka önemli unsur da Washington’ın saldırı öncesindeki bilgi akışını yetersiz bulması. ABD tarafı, bölgede Türk unsurları bulunmadığı bilgisini almasına rağmen saldırının gerçekleştiğini söylüyor. Bu yüzden Washington’ın yeni mekanizması yalnız kriz sonrasında telefon trafiği yürütmek için değil, saldırıdan önce tarafların birbirine ne bildiğini netleştirmek için de kullanılacak.