İsrail ile Türkiye’nin arasında kalan ABD’den ‘hayda’ dedirten hamle

Türkiye İsrail geriliminde ABD devreye aldığı yeni güvenlik hattının artık çalıştığını açıkladı. ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, Washington’ın Türkiye ile İsrail arasında Suriye sahasında doğrudan askerî çatışma riskini azaltmak için kurduğu mekanizmanın “devrede” olduğunu söyledi. Açıklama, Ebu Zuhur hava üssüne yönelik İsrail saldırısının ardından geldi.

İsrail 18 Ağustos’ta Suriye’nin kuzeybatısındaki Ebu Zuhur hava üssünü vurdu. Üs Türkiye sınırına yakın bir noktada bulunuyor. Ankara saldırıdan önce bilgilendirilmedi. ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, İsrail uçaklarının kuzeye yönelmesinin Türk makamlarında ciddi bir askerî yanlış anlama riski yarattığını daha önce açıklamıştı.

Huckabee’ye göre Washington’ın amacı taraflar arasında hızlı bilgi paylaşımı sağlayarak benzer bir olayın doğrudan çatışmaya dönüşmesini önlemek. ABD Büyükelçisi, Türkiye ile İsrail’in doğrudan askerî çatışmaya “yakın bile olmadığını” söylerken sistemin daha da güçlendirilmesi gerektiğini belirtti. Tarafların sürece katılımının devam etmesi ve operasyonlar sırasında iletişimin kesilmemesi Washington açısından temel hedef.

Aynı gün Millî Savunma Bakanlığından da Ebu Zuhur’a ilişkin yeni bilgi geldi. Bakanlık, İsrail saldırısından önce veya saldırı sırasında hava üssünde Türk askerî heyeti bulunmadığını açıkladı. Türkiye’nin Suriye’nin askerî kapasitesinin geliştirilmesine verdiği desteğin ise süreceği bildirildi.

Şam yönetimi de Ebu Zuhur’da kalıcı bir Türk üssü kurulacağı veya Türk birliklerinin yerleştirileceği iddiasını reddetti. Suriye tarafı, tesisteki çalışmaların savaş sırasında zarar gören askerî altyapının onarılmasıyla ilgili olduğunu söylüyor. İsrail ise Türkiye’nin Suriye’deki askerî etkisinin genişlemesini kendi güvenliği açısından tehdit olarak tanımlıyor.

Washington’ın yeni hattı tam da bu karşıt güvenlik hesaplarının ortasında devreye girdi. Mekanizmanın hangi askerî temsilciler üzerinden işleyeceği, operasyonlardan önce hangi bilgilerin paylaşılacağı ve Suriye’nin sistemde nasıl yer alacağı henüz ayrıntılı biçimde açıklanmadı.

Washington’ın üstlendiği rol bundan sonra daha görünür olacak. Ebu Zuhur saldırısı iki ülke arasında hava sahasında yanlış hesaplamanın ne kadar hızlı büyüyebileceğini ortaya koydu. Washington şimdi aynı riskin tekrar yaşanmaması için iletişim kanalını kalıcılaştırmaya çalışıyor. Ankara ise İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarını durdurması ve Suriye’nin egemenliği ile toprak bütünlüğüne saygı göstermesi gerektiğini vurgulamayı sürdürüyor.

Mekanizmanın ilk ciddi sınavı yeni bir İsrail hava operasyonunda yaşanabilir. Türkiye’ye yakın bölgelerde yapılacak uçuşlarda ön bildirim verilip verilmeyeceği ve askerî temasın hangi kanaldan kurulacağı belirleyici olacak. Huckabee’nin “devrede” açıklaması Washington’ın artık yalnız planlama aşamasında olmadığını gösteriyor. Ankara’nın beklentisi ise iletişim hattının İsrail saldırılarını normalleştiren değil, sahadaki riski gerçekten azaltan bir araç olması.