Schengen vizesi de yıllardır konuşulan iddia patladı
Vize randevusu soruşturması, yıllardır başvuru sahiplerinin şikâyet ettiği bot ve karaborsa iddialarını adli sürecin merkezine taşıdı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen dosyada bazı kişi ve şirketlerin konsolosluklar ile yetkili aracı kurumların çevrim içi sistemlerine bot yazılımlarla erişip randevuları toplu aldığı, ardından yüksek bedeller talep ettiği iddiaları araştırılıyor. İlk resmî açıklamada 49 şüpheli hakkında işlem başlatıldığı duyuruldu. Jandarma ekipleri dijital materyallere el koydu ve soruşturmanın önemli bölümünü elektronik kayıtlar üzerinden yürüttü. Sonraki adli aşamada 41 kişi adliyeye sevk edildi, 37 şüpheli tutuklandı.
Soruşturmadaki mali boyut da büyüdü. Vergi Denetim Kurulu incelemesinde Ocak 2024 ile Temmuz 2026 arasında soruşturmaya konu şirket yapılarında 2 milyar 841 milyon lirayı aşan para hareketi tespit edildi. Dosyada yaklaşık 918 milyon liralık tahsilatın vize ve randevu hizmetleriyle bağlantısı araştırma konusu. Nakit, kripto varlık ve kıymetli maden hareketlerinin de araştırıldığı bildirildi.
İddialara göre bazı başvuru sahiplerinden “yazılım”, “danışmanlık” veya “hizmet bedeli” adı altında yüksek tutarlar istendi. Randevunun belirli sürede bulunacağı veya vize sürecinin hızlandırılacağı yönünde vaatler verildiği, bazı dosyalarda ücretlerin iade edilmediği öne sürüldü. Kişisel verilerin özel dijital sistemlerde tutulup tutulmadığı da soruşturmanın bir başka başlığı. iDATA ise 13 Ağustos’ta yayımladığı açıklamada soruşturma konusu olaylarla şirketin bağlantısı bulunmadığını duyurdu. Basında şirket içindeki bir pozisyonla ilişkilendirilen kişinin iDATA ile iş ilişkisi olmadığını, başvuru veya işe alım görüşmesi de yapılmadığını belirtti. Yetkili aracı kurumlarla üçüncü kişiler arasındaki ayrım böylece dosyada ayrıca yer aldı.
Vize randevusu soruşturması tamamlanmış değil. Tutuklama kararları soruşturmanın bir aşaması; dijital veriler, şirket hesapları ve para hareketleri üzerindeki çalışma sürüyor. Mali rakamlar ve kişi sayıları dosyanın ilerleyen bölümünde yeni delillerle değişebilir.
Yine de dosyanın geldiği aşama, başvuru sahiplerinin uzun süredir dile getirdiği randevu karaborsası şikâyetlerinin artık somut bir ceza soruşturmasıyla ceza soruşturmasına taşındı. Bot yazılım iddialarının teknik olarak nasıl çalıştığı ve tahsil edilen paraların hangi hizmet karşılığında alındığı, dosyanın bundan sonraki en önemli başlıkları olacak. Randevu sistemlerinde bot kullanımı uzun süredir yalnız teknik bir sorun olarak görülmüyordu. Başvuru sahipleri aylar boyunca normal kanaldan boş tarih bulamadıklarını, buna karşılık ücret karşılığı kısa sürede randevu vaat eden kişi ve şirketlerle karşılaştıklarını aktarıyordu. Yeni soruşturma bu şikâyetlerin hangi bölümünün organize bir yapıya dayandığını, hangi yöntemlerin kullanıldığını ve yetkili sistemlere gerçek bir müdahale olup olmadığını ortaya çıkarmayı amaçlıyor.
Dosyanın sonucu yalnız şüpheliler açısından değil, vize başvuru sistemlerinin geleceği açısından da önemli olacak. Soruşturma bot erişiminin nasıl gerçekleştiğini teknik olarak ortaya koyarsa, aracı kurumların güvenlik önlemleri ve randevu dağıtım yöntemleri için yeni tedbirler gündeme gelebilir.