Yunan komutan İsrail’den Kıbrıs Rum Kesimi’ne geçti, Ankara askeri hattı yakın takibe aldı

Ankara, Yunanistan ile İsrail arasındaki askeri yakınlaşmayı açık biçimde izlediğini ilan ederken Atina-Tel Aviv hattında peş peşe üst düzey temaslar geldi. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in milletvekillerine verdiği yazılı yanıtta, İsrail’in Yunanistan ile geliştirdiği askeri faaliyetlerin yakından takip edildiği belirtildi. Açıklama, Yunanistan’ın İsrail yapımı hava savunma sistemleriyle kapasitesini büyüttüğü ve Ege adalarına ilişkin yeni konuşlanma iddialarının tartışıldığı bir dönemde geldi.

To Vima’nın 21 Ağustos’ta yayımladığı haberde Güler’in 10 Ağustos tarihli yazılı yanıtını aktardı. Bakan, Türkiye’nin hak ve menfaatlerini ihlal eden ve uluslararası hukuka aykırı gördüğü Yunan faaliyetlerinin izlendiğini, gerekli tedbirlerin alındığını bildirdi. Aynı yanıtta küresel ve bölgesel güvenlik ortamındaki risklerin arttığına işaret edilerek Yunanistan-İsrail askeri faaliyetlerinin de bu çerçevede takip edildiği kaydedildi.

Yunan Genelkurmay Başkanı İsrail’de kimlerle görüştü?

Güler’in mesajının kamuoyuna yansıdığı hafta Yunanistan Genelkurmay Başkanı General Dimitrios Houpis de İsrail’deydi. Kathimerini’nin Yunan Savunma Bakanlığı açıklamasına dayandırdığı habere göre Houpis, İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir’in yanı sıra İsrail Savunma Bakanlığının üst düzey yöneticileriyle görüştü. Yunan makamları ziyareti, iki ülke arasındaki yerleşik askeri ilişkinin stratejik ağırlığını gösteren bir temas olarak tanımladı.

Yunan heyetinde kıdemli subaylar da yer aldı. Görüşmeler yalnız Genelkurmay düzeyinde kalmadı; İsrail Savunma Bakanlığının uluslararası işbirliği kanadı da temas programındaydı. Askeri ilişki böylece eğitim ve tatbikatların yanında tedarik ve savunma sanayisi başlıklarına da uzanıyor.

İsrail temasından sonra Kıbrıs Rum Kesimi’nde ne yaptı?

Houpis, İsrail temaslarının ardından 20-21 Ağustos’ta Kıbrıs Rum Kesimi’ne geçti. Kathimerini’nin 21 Ağustos tarihli haberine göre Yunan komutan, Rum tarafındaki askeri yetkililerle ve savunma yönetimiyle görüşürken adadaki Yunan birliklerini de ziyaret etti. Haberde Yunanistan’ın bölgede konuşlandırdığı dört F-16 ile Nikiforos Fokas fırkateyninin de ziyaret programına girdiği belirtildi.

Bu temasların İsrail ziyaretiyle aynı hafta içinde gerçekleşmesi Ankara açısından dikkatle izlenen Yunanistan-İsrail-Kıbrıs Rum Kesimi hattını yeniden öne çıkardı. Transit Haber daha önce İsrail, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi’nin aynı güvenlik hattında anıldığı senaryoları açık kaynak askeri verileriyle incelemişti. Ancak bugünkü temaslar, bu ülkeler arasında Türkiye’ye karşı kurulmuş yeni ve bağlayıcı bir askeri ittifakın resmen ilan edildiği anlamına gelmiyor.

Yunanistan İsrail’den hangi hava savunma sistemlerini alıyor?

Reuters’ın 23 Temmuz tarihli haberine göre Yunanistan, İsrail’den 3,5 milyar avroya kadar çıkabilecek çok katmanlı bir hava savunma sistemi alımını onayladı. “Achilles Shield” adı verilen yapının çekirdeğinde Rafael ve Israel Aerospace Industries tarafından üretilen İsrail radar ve füzeleri bulunacak. Yunanistan Savunma Bakanı Nikos Dendias sistemin 35 ay içinde tam kapasiteye ulaşmasının planlandığını söyledi.

Atina’nın Savunma Bakanlığının 26 Temmuz tarihli açıklaması da KYSEA kararının ülke çapında hava, füze ve dron tehditlerine karşı yeni savunma mimarisini uygulamaya soktuğunu doğruluyor. Yunan basınındaki ayrıntılı haberlerde Spyder, Barak MX ve David’s Sling sistemleri bu yapının unsurları arasında sayılıyor.

İsrail sistemleri Ege adalarına kesin olarak yerleştirilecek mi?

Doğrulanmış alımla Ege’deki konuşlanma iddiaları aynı şey değil. İsrail teknolojisine dayanan çok katmanlı hava savunma alımı onaylandı; ancak 21 Ağustos itibarıyla Atina, Spyder, Barak MX veya David’s Sling bataryalarının hangi adaya ya da hangi noktaya konuşlandırılacağını kamuoyuna açıklamadı. To Vima da Türkiye kıyılarına yakın adalara İsrail yapımı sistemlerin yerleştirilebileceği yönündeki haberlerin Atina tarafından kamuya açık biçimde doğrulanmadığını yazdı.

21 Ağustos itibarıyla “İsrail füzeleri Ege adalarına yerleştirildi” veya “konuşlanma başladı” demek mevcut açık kaynaklarla desteklenmiyor. Ankara’nın takip ettiği başlık, büyüyen Yunanistan-İsrail askeri işbirliğinin yanında Türkiye’nin gayri askeri statüde bulunması gerektiğini savunduğu adalara yönelik olası yeni silahlanma adımları.

Türkiye Ege adalarının silahlandırılması konusunda ne söylüyor?

Milli Savunma Bakanlığı daha önce yayımladığı resmî açıklamada, Doğu Ege’deki bazı adaların Lozan Barış Antlaşması ve 1947 Paris Barış Antlaşmasıyla gayri askeri statüye bağlandığını, bu statünün ihlal edilmesinin hukuka aykırı olduğunu savundu. Türkiye’nin tezine göre üçüncü ülkelerden yapılacak yeni silah tedarikleri de ilgili adaların statüsü bakımından ayrıca değerlendirilmek zorunda.

Atina ise Ankara’nın bu yorumunu kabul etmiyor ve kendi savunma tedbirlerini egemenlik ve güvenlik hakkı çerçevesinde değerlendiriyor. Bu hukuki görüş ayrılığı yeni değil. Yeni olan, İsrail’le yapılan milyarlarca avroluk savunma anlaşmasının ve üst düzey askeri temasların aynı dönemde hızlanması.

Ankara neden bu hattı daha yakından izliyor?

Türkiye ile İsrail arasındaki gerilim Suriye ve Gazze başlıklarında yükselirken Yunanistan’ın İsrail’le savunma ilişkisinin büyümesi Ankara’nın güvenlik hesabına üçüncü bir boyut ekliyor. Transit Haber’in Mekke Savunma Anlaşması sonrasında İsrail cephesindeki tepkileri incelediği dosyada da bölgedeki yeni güvenlik hatlarının Ankara-Tel Aviv ilişkilerinden bağımsız okunamayacağı görülmüştü.

Mevcut açık kaynaklar, Yunanistan-İsrail askeri işbirliğinin Türkiye’ye karşı savaş hazırlığı olduğu sonucunu desteklemiyor. Ankara’nın resmî çizgisi, kendi hak ve menfaatlerini etkileyebilecek askeri gelişmeleri takip etmek ve gerekli tedbirleri almak. Türkiye’nin İsrail’e yönelik son diplomatik çıkışlarında da güvenlik ve diplomasi başlıkları aynı dönemde yan yana ilerliyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Türkiye Netanyahu için kırmızı bülten istedi, İsrail Erdoğan’a ağır suçlamalar yöneltti

İsrail’in ‘NATO’nun 5. maddesi işlemez’ hesabı

Yunanistan Meis geriliminde yeni adıma hazırlanıyor: Türkiye’ye karşı diplomatik ağlama girişimi yolda

ABD Türkiye-İsrail hattının devrede olduğunu açıkladı: “Çatışmaya yakın bile değiliz”