Türkiye’de Schengen vizesi krizinin nedeni Trump ve Netanyahu mu? Dikkat çeken ayrıntı

İran’daki savaşın vize işlemlerine etkisi artık yalnız Tahran’daki kapalı gişelerle sınırlı değil. Transit Haber, 29 Schengen ülkesinin İran ve Türkiye’deki resmî vize kanallarını tek tek taradı. Araştırmada beş ülkenin İran vatandaşlarının bazı vize dosyalarını Türkiye’de kabul etmeye başladığı ya da Türkiye’yi açıkça alternatif başvuru noktası yaptığı görüldü. Üçünde genel vize başvurusu, ikisinde daha dar bir başvuru grubu söz konusu.

Bu hareketin Türk başvuru sahipleri açısından önemli tarafı vizenin C veya D tipi olması değil. Bir dosyanın Ankara ya da İstanbul’daki temsilciliğe gelmesi; randevu, belge kontrolü, yazışma, biyometri, dosya aktarımı ve karar süreçlerinde ek iş yaratıyor. C ve D vizeleri her ülkede aynı personel tarafından incelenmeyebilir; yine de aynı büyükelçilik veya başkonsolosluğun insan gücü ve konsolosluk altyapısı kullanılıyor. Personel ve işlem kapasitesi aynı kalırken dosya sayısı artarsa kuyruk uzuyor ve karar hızı düşüyor. Şu ana kadar hiçbir ülke, İranlı başvuruların Türk vatandaşlarının bekleme süresine kaç gün eklediğini açıklamadı.

Savaş 28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik geniş çaplı saldırılarıyla başladı. Reuters, ABD saldırılarının da aynı gün başladığını ve operasyonun Washington ile koordineli hazırlandığını bildirdi. Sonraki haftalarda Tahran’daki çok sayıda diplomatik misyon çalışma düzenini değiştirdi, bazı ülkeler vize hizmetlerini tamamen veya kısmen başka merkezlere taşıdı.

Danimarka İran vatandaşlarını Türkiye’de randevusuz kabul ediyor

9 Mart’ta Danimarka’nın Tahran Büyükelçiliği, İran’daki VFS merkezinin güvenlik koşulları nedeniyle kapandığını ve o aşamada İran’dan yeni vize veya oturum başvurusu yapılamadığını duyurdu. İki ay sonra Türkiye’de yeni bir kapı açıldı.

İki ay sonra VFS Global Türkiye 14 Mayıs’ta İran vatandaşlarının Danimarka vizesi için Türkiye’de randevu almadan doğrudan başvuru merkezine gidebileceğini duyurdu. Böylece İran kaynaklı yeni dosyaların Türkiye’deki Danimarka vize hattına girdiği resmî kayda geçti.

Yoğunluğun tamamını bu karara bağlamak mümkün değil. Ankara Büyükelçiliği 8 Mayıs’ta, İran vatandaşlarına Türkiye başvurusu açılmadan altı gün önce, artan başvuru sayısı yüzünden 15 günlük normal işlem süresini aşabileceğini ilan etmişti. İranlı başvurular mevcut kuyruğa sonradan eklenen bir yük; kuyruğun başlangıç sebebi olduklarını gösteren veri yok.

İlgili haberDanimarka vizesinde iki gün geçti, sıra iki gün ilerledi: 3 aylık kuyruk kapanmadı

Avusturya Tahran için İstanbul’da acil konsolosluk servisi kurdu

Avusturya’da Türkiye bağlantısı daha doğrudan. Avusturya Dışişleri Bakanlığı, 21 Nisan’dan itibaren Tahran Büyükelçiliği için İstanbul Başkonsolosluğunda acil konsolosluk servisi kurulduğunu duyurdu. İran’da yasal ikameti bulunan kişiler 17 Temmuz’a kadar D tipi ulusal vize ve oturum başvurularını İstanbul’da yapabildi.

Aynı resmî sayfa C tipi Schengen vizesi için de ayrı bir kolaylık yazıyor: İran’da yaşayan kişiler geçerli bir başka ülke oturum kartı göstermeden, vize yetkisi bulunan Avusturya temsilciliklerine başvurabiliyor. İstanbul için randevunun e-posta ile alınması isteniyor. D tipi geçici başvuru dönemi temmuzda kapanmış olsa da bu dosyaların inceleme ve sonuçlandırma işi aynı gün sona ermiyor; başvurular temsilcilik iş akışında kalmaya devam ediyor.

İtalya İranlılara ulaşabildikleri ülkelerden başvuru hakkı verdi

İtalya’nın Tahran Büyükelçiliği geçici olarak Bakü’ye taşındıktan sonra başvuru coğrafyasını genişletti. İtalya’nın İstanbul Başkonsolosluğu 30 Nisan’da, İran vatandaşlarının İran’dan ulaşabildikleri ve yasal olarak kalabildikleri herhangi bir ülkedeki İtalyan büyükelçiliği veya konsolosluğuna vize başvurusu yapabileceğini açıkladı.

Türkiye bu tanıma giriyor. T.C. Dışişleri Bakanlığına göre İran’ın umuma mahsus ve resmî pasaport sahipleri Türkiye’ye 90 güne kadar vizesiz gelebiliyor. İtalya, Türkiye’de kaç İran vatandaşının başvuru yaptığını açıklamadı. Yine de İstanbul Başkonsolosluğunun duyuruyu kendi sitesinde yayımlaması ve Türkiye’de yasal kalışın mümkün olması, Türkiye’yi İranlı başvuru sahipleri için fiilî seçeneklerden biri yapıyor.

Çekya ve Macaristan’da daha dar ama gerçek iki kanal var

Çekya genel turistik İran başvurularını Türkiye’ye taşımış değil. Ancak Çekya’nın Tahran Büyükelçiliği, AB veya Çekya vatandaşlarının aile üyelerine ait Schengen başvurularının haklı durumlarda Ankara Büyükelçiliği ve İstanbul Başkonsolosluğu tarafından da kabul edilebildiğini açıkça yazıyor. Başvuru grubu dar, fakat Türkiye’deki temsilciliklere ek dosya getiriyor.

Macaristan’da ise konu Schengen C değil, D tipi eğitim vizesi. Macaristan İstanbul Başkonsolosluğu, İran ve Irak vatandaşlarının kendi ülkelerindeki vize bölümleri yeniden hizmete girene kadar geçerli Türk oturum kartı bulunmasa bile İstanbul’dan D tipi öğrenci vizesine başvurabileceğini duyurdu. Aynı sayfa D tipi öğrenci başvurularında yüksek hacim bulunduğunu da belirtiyor. İran ve Irak’tan gelen dosyaların bu yüksek hacimdeki payı açıklanmıyor, fakat başvuru kabul istisnası doğrudan İstanbul’un görev alanını genişletiyor.

Norveç dosyalarının karar hattı Ankara

İran vatandaşlarının Norveç dosyalarında sistem farklı çalışıyor. Fiziksel başvuru Tahran’daki VFS merkezine bırakılıyor. Fakat Norveç’in İran’daki resmî sayfası bütün vize başvurularını Norveç’in Ankara Büyükelçiliğinin işlediğini bildiriyor. Yani İran’dan teslim edilen Norveç dosyaları karar aşamasında Türkiye’ye geliyor. Bunun 2026’daki savaşla başlayan yeni bir düzenleme olduğuna dair kayıt bulamadığımız için Norveç’i “savaş sonrası açılan beş kanal” sayısına katmıyoruz. Buna rağmen Ankara’daki vize birimlerinin yalnız Türkiye’den gelen dosyalarla çalışmadığını gösteren önemli bir örnek.

29 Schengen ülkesinin taramasında tablo nasıl çıktı?

Transit Haber’in taramasında genel C tipi vize açısından en açık Türkiye kanalları Danimarka, Avusturya ve İtalya’da görüldü. Çekya belirli aile üyesi Schengen dosyalarını Ankara ve İstanbul’a açtı. Macaristan ise İran ve Irak vatandaşlarının D tipi öğrenci vizelerini geçici olarak İstanbul’dan kabul ediyor. Diğer Schengen ülkelerinin büyük bölümünde başvuru Tahran’daki kendi temsilcilikleri, VFS merkezleri veya İran’da kendilerini temsil eden başka bir Schengen ülkesi üzerinden sürüyor; Türkiye’ye özel yeni bir kabul hattı doğrulanmadı.

Ek dosyalar Türklerin vize süresini uzatıyor mu?

Burada iki ayrı bulguyu birbirinden ayırmak gerekiyor. Birincisi artık belgeli: İran’daki savaş ve vize hizmetlerindeki kesintiler sonrasında bazı ülkeler Türkiye’de yeni veya genişletilmiş başvuru kanalları açtı. Bu kanallar Ankara ve İstanbul’daki konsolosluk sistemlerine ek dosya taşıyor. İkincisi ise henüz ölçülmüş değil: Bu ek yükün Türk vatandaşlarının dosyalarına kaç gün gecikme olarak yansıdığına ilişkin ülke bazında resmî istatistik bulunmuyor.

Danimarka dosyasındaki tarih sırası bu ayrımı netleştiriyor. Ankara’daki kuyruk İran vatandaşlarının randevusuz başvurusundan önce başlamıştı; daha sonra İran dosyaları da aynı sisteme girdi. Bu yüzden İran savaşını tek başına gecikmenin sebebi ilan etmek doğru olmaz. Buna karşılık “İran’daki kriz Türkiye’deki temsilciliklere ek bölgesel vize yükü getirmedi” demek de artık eldeki resmî duyurularla bağdaşmıyor.

Türkiye’den başvuru yapanlar için en güvenli yol, ülke bazındaki güncel süreleri ve temsilcilik duyurularını birlikte izlemek. Transit Haber’in Vize İşlem Süresi Endeksi kullanıcı bildirimlerini ülke bazında topluyor. Danimarka’daki resmî kuyruğun nasıl ilerlediği Danimarka vize kuyruğu dosyasında, Türkiye’de randevu sıkışmasının başka sonuçları ise Schengen randevu haberinde izlenebilir.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Danimarka vizesinde iki gün geçti, sıra iki gün ilerledi: 3 aylık kuyruk kapanmadı

Cascade kuralı masalı ve gerçekler: Haklı talep halinde doğrudan 5 yıllık Schengen vizesi zaten veriliyor

Yeni Danimarka, Hırvatistan mı? Schengen vizesi kabusunda ikinci perde açıldı

Schengen randevusu arayanlara yeni araç: 7 merkezin en erken boş randevu tarihi tek ekranda