Yunan basınında Fidan’ın CAATSA çıkışı: İsrail ve Yunan lobilerini suçladı

CAATSA yaptırımları hakkındaki İsrail ve Yunan lobileri suçlaması eKathimerini’de yayımlandı. Fidan, Marco Rubio’yla görüşmelerini anlattı; ABD’deki yasal engeller ayrı koşullar içeriyor.

Haberi dinle Sesli okuma hazır
Yazı boyutu Mobil okuma için
Bu haberde

CAATSA yaptırımları konusunda Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın ABD’deki İsrail ve Yunan lobilerine yönelttiği suçlama, 21 Kasım 2026’da Yunanistan’ın eKathimerini gazetesine taşındı. Fidan, TGRT Haber’deki konuşmasında Washington yönetiminin Türkiye’ye uygulanan yaptırımları kaldırmaya istekli olduğunu, ancak lobi faaliyetlerinin siyasi süreci etkilediğini savundu. eKathimerini, SKAI televizyonunun İstanbul muhabiri Manolis Kostidis’in aktardığı açıklamalara yer verdi.

Marco Rubio ile yapılan görüşmeler de bakanın gündemindeydi. Rubio’nun kendisine yasa hükümlerinin bağlayıcılığı konusunda değerlendirmeler yaptığını ileri sürdü. Bu sözler, Fidan’ın görüşmeye ilişkin anlatımı üzerinden kamuoyuna yansıdı. CAATSA yaptırımları ile Türkiye’nin F-35 programından çıkarılması farklı tarihlerde gerçekleşti; ikisinin de arka planında Ankara’nın Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alımı bulunuyor.

eKathimerini, Fidan’ın Yunan ve İsrail lobileri hakkındaki sözlerini nasıl aktardı?

eKathimerini’nin 21 Kasım tarihli haberine göre Fidan, ABD’deki Yunan ve İsrail lobilerinin CAATSA yaptırımları üzerindeki siyasi baskısını eleştirdi. Yunan gazetesi, Türkiye’nin S-400 satın almış olmasına rağmen yaptırımların yalnızca bu sistemler üzerinden açıklanamayacağı görüşünü Fidan’a atfetti. Aynı haber, bakanın Rusya’dan savunma sistemi tedarik eden başka ülkelerin aynı yaptırımlarla karşılaşmadığını söylediğini aktardı.

Yunan gazetesi açıklamanın özellikle Washington’daki siyasi karar alma sürecine ilişkin kısmını öne çıkardı. Fidan, özellikle Amerikan iç siyasetindeki baskı gruplarının yaptırım tartışmasını etkilediğini söyledi. 21 Kasım akşamı TGRT Haber’in Gündem Özel yayınında, ABD’de meselenin bir lobi mücadelesine dönüştüğünü söyledi. Konuşmasında Washington’ın Türkiye ile savunma alanındaki ilişkilerini geliştirmesi gerektiğini savunurken İsrail ve Yunanistan bağlantılı baskı gruplarının Amerikan iç siyasetindeki faaliyetlerinden söz etti. Önce TGRT Haber yayını yapıldı. eKathimerini açıklamaları aynı gün aktardı.

Hakan Fidan, Marco Rubio ile yaptığı görüşme için ne söyledi?

Dışişleri Bakanı, Rubio ile yaptıkları konuşmalardan örnek verdi. Fidan’ın aktardığına göre Rubio, senatör olduğu dönemde desteklediği yasal düzenlemenin daha sonra yürütme organına ne kadar bağlayıcı kısıtlamalar getirdiğini farklı değerlendirdi. eKathimerini de Rubio’ya atfedilen bu anlatımı, bakanın Washington’daki görüşmeleri hakkındaki sözleri arasında aktardı.

Trump yönetimindeki çözüm arayışına ilişkin olumlu değerlendirme yapan Fidan, müzakerelerin devam ettiğini anlattı. Ancak ABD’de Kongre tarafından çıkarılan yasa hükümleri yürütme organının tek başına karar alabileceği alanı sınırlıyor. Türkiye ile ABD arasındaki temaslarda, siyasi uzlaşı sağlanması ve yasadaki koşulların ele alınması ayrı aşamalar olarak bulunuyor. Bakanın Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Başkan Trump düzeyindeki temaslara ilişkin beklentisi de devam eden görüşmeler çerçevesinde dile getirildi.

Rubio’ya atfedilen sözlerin kaynağı Fidan’ın kendi açıklaması. ABD Dışişleri Bakanlığının kamuoyuna açık yasal belgelerinde ise yaptırımların dayandığı mevzuat ve S-400 alımına bağlı kısıtlamalar açıklanıyor. Ankara, bu koşulların değiştirilmesi için diplomatik temaslarını sürdürüyor.

CAATSA yaptırımları hangi kararla ve hangi kuruma uygulandı?

Türkiye, Temmuz 2019’da F-35 programından çıkarıldı. ABD yönetimi kararın gerekçesini Rus S-400 hava savunma sistemlerinin satın alınmasına bağladı. Washington, 14 Aralık 2020’de ise CAATSA’nın 231’inci maddesini uygulayarak Savunma Sanayii Başkanlığına (SSB) ve belirli yöneticilerine yaptırım getirdi. ABD Dışişleri Bakanlığının 2020 tarihli resmî açıklaması, kararın Rus savunma şirketi Rosoboronexport ile yapılan önemli işlem nedeniyle alındığını kaydediyor.

CAATSA yaptırımları belirli ihracat lisanslarını ve finansman mekanizmalarını kapsıyor. F-35 uçaklarının Türkiye’ye transferini sınırlayan düzenleme ise ayrıca 2020 mali yılı ABD Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasasının 1245’inci maddesiyle düzenleniyor. S-400’ün mülkiyetine ilişkin sertifikasyon burada kilit koşul. Amerikan yürütmesi, yasada sayılan şartlara ilişkin Kongreye bildirim yapmak zorunda.

ABD Kongre Araştırma Servisinin 14 Temmuz 2026 tarihli incelemesi, F-35 transferi ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasını iki ayrı yasal prosedür olarak ele alıyor. Raporda, Kongrenin yaptırımlar üzerindeki denetim yetkileri de açıklanıyor. Böylece ABD yönetiminin siyasi niyeti ile bir uçak transferinin veya yaptırım değişikliğinin yürürlüğe gireceği hukuki aşama birbirinden ayrılıyor.

F-35 görüşmelerinde Kongre ve Yunanistan itirazları nasıl tartışıldı?

Yunan ve İsrail makamlarının Türkiye’nin F-35 programına dönüşüne ilişkin güvenlik kaygıları daha önce de Amerikan yetkililere iletildi. CRS’nin 2026 değerlendirmesi, iki ülke yetkililerinin Washington’a bildirdiği endişeleri kayda geçirdi. Fidan’ın suçlamaları, daha önce Washington’a iletilen bu itirazlar çevresindeki diplomatik tartışmaya eklendi.

4 Kasım’da yayımlanan ABD ara seçimleri sonrası F-35 ve KAAN dosyasına ilişkin haber, Kongredeki siyasi dağılımın savunma satışlarına etkisini ele almıştı. Kasım başındaki bu değerlendirme, çeşitli Yunan ve Rum yayınlarının seçimler sonrası yorumlarına dayanıyordu. Fidan’ın son açıklaması ise doğrudan hükümet düzeyindeki görüşmeleri ve lobi suçlamalarını içeriyor.

Millî Savunma Bakanlığının altı F-35 uçağına ilişkin talebi 15 Ekim’deki açıklamalarda yeniden gündeme gelmişti. Bakanlık, Türkiye adına daha önce üretilen uçakların teslim edilmesi ve yaptırımların kaldırılması beklentisini aktarmıştı. Ayrıca Kongre denetimine ilişkin Al-Monitor haberi, olası satışların Amerikan yasama organındaki aşamalarını incelemişti.

Washington’da yaptırımların kaldırılmasına ilişkin hangi aşama bekleniyor?

Fidan’ın 21 Kasım açıklaması sonrası Türkiye-ABD görüşmeleri gündemde. Yunan gazetesinin yayımladığı haber, Ankara’nın lobi faaliyetlerine ilişkin suçlamasını ve yaptırımların geçmişini birlikte aktardı.

Rubio’nun daha önce eKathimerini’ye verdiği 8 Ekim tarihli röportajda ABD ile Yunanistan’ın savunma işbirliği de ele alınmıştı. Bakan, Washington’ın Atina ile İsrail arasındaki savunma ilişkilerine olumlu baktığını belirtmişti. Fidan’ın Kasım ayındaki açıklamaları, bu diplomatik tablo içinde Ankara’nın ABD yaptırımlarına yönelik itirazlarının Washington’daki siyasi ayağına odaklandı.

Kaynaklar

  • TGRT Haber — Hakan Fidan’ın CAATSA ve savunma tedariki açıklamaları, Gündem Özel, 21 Kasım 2026.
  • eKathimerini — Turkish FM accuses Greek, Israeli lobbies of blocking US sanctions’ removal, 21 Kasım 2026.
  • ABD Dışişleri Bakanlığı — The United States Sanctions Turkey Under CAATSA 231, 14 Aralık 2020.
  • ABD Kongre Araştırma Servisi (CRS) — Turkey (Türkiye): Possible F-35 Sale and Sanctions Relief, 14 Temmuz 2026.
  • Reuters — Turkey eyes lifting U.S. CAATSA sanctions before U.S. midterms, 3 Mart 2026.
  • eKathimerini — US and Greek interests overlap: Marco Rubio interview, 8 Ekim 2026.

Bu haberi yapay zekaya sor

Kritik vize ve seyahat gelişmelerini kaçırmayın

WhatsApp kanalımızda yalnızca önemli uyarıları, Telegram kanalımızda ise tüm haber akışını paylaşıyoruz.

Bu içerikten yararlanabilirsiniz

Kısa alıntılar; içerik değiştirilmeden, “Transit Haber” kaynak olarak belirtilerek ve bu habere aktif bağlantı verilerek kullanılabilir. İçeriğin tamamının izinsiz yeniden yayımlanmasına izin verilmez.

Yorum yapın

Yorumunuz yayımlanmadan önce incelenir. Yorum kaydına e-posta, website, IP adresi veya tarayıcı bilgisi eklenmez. Görünen ad alanında takma ad kullanabilirsiniz; yorumunuza kişisel veya özel nitelikli bilgi yazmayın. KVKK Aydınlatma Metni

Haberi paylaş

Sıradaki haber

Yunan akademisyenden Türkiye uyarısı: İsrail’le askerî işbirliği sürmeli

Haber otomatik yüklenemezse normal bağlantısından okuyabilirsiniz.