Güney Kore’de işveren başvuruyu kaçırdı, işçi kaçak duruma düştü

Güney Kore E-9 vizesi dosyasında işverenin yaptığı tek bir idari hata, yabancı bir çalışanın hem işini hem de ülkedeki yasal statüsünü kaybetmesine yol açtı. Güney Kore Yolsuzlukla Mücadele ve Medeni Haklar Komisyonunun (ACRC) 20 Ağustos tarihli resmî duyurusuna göre olay, Gyeonggi eyaletindeki Gimpo kentinde çalışan E-9 statüsündeki bir yabancının başvurusu üzerine incelendi. İşçi Mart 2024’ten beri aynı işyerinde çalışıyordu ve işverenle sözleşmesini uzatmak için anlaşmıştı. Sorun, yeniden istihdam için Çalışma Bakanlığına yapılması gereken başvurunun zamanında gönderilmemesiyle başladı. İşveren bunun yerine çalışma süresinin bitimine üç gün kala Adalet Bakanlığına yalnızca kalış süresi uzatma başvurusu yaptı.

Güney Kore E-9 vizesi dosyasında ne oldu?

Adalet Bakanlığı, dosyada Çalışma Bakanlığınca düzenlenen çalışma süresi uzatma belgesi bulunmadığı için kalış süresi uzatma talebini kabul etmedi. İşveren hatayı fark ettiğinde çalışma hakkının süresi geçmişti. Yeniden istihdam başvurusu, sürenin dolmasından 10 gün sonra yapıldı ve Çalışma Bakanlığı bu kez yasal başvuru süresinin aşıldığını belirterek işlemi geri çevirdi.

Yonhap’ın 20 Ağustos tarihli haberinde işçinin kendi davranışı nedeniyle değil, işverenin yanlış işlem yapması yüzünden düzensiz statüye düştüğü aktarılıyor. Maeil Labor News da ACRC’nin aynı dosya için işçinin yeniden istihdamına izin verilmesini istediğini yazdı.

İşverene kaç kez uyarı gönderildi?

ACRC duyurusunu aktaran Güney Kore basınındaki ayrıntılı haberlerde, Çalışma Bakanlığının işverene yeniden istihdam işlemi için beş kez kısa mesaj gönderdiğini aktarıyor. Buna rağmen doğru başvuru zamanında yapılmadı. ACRC, işverene başvuru süresini kaçırdığı için yaptırım uygulanmasının ayrı bir mesele olduğunu; çalışanın kendi hatası olmadan iş ve kalış hakkını kaybetmesinin ise başka bir sonuç doğurduğunu değerlendirdi.

Komisyonun görüşü, işvereni sorumluluktan kurtarmıyor. Tam tersine, idari yükümlülüğün işveren tarafından yerine getirilmediği dosyada cezanın doğrudan çalışanın statüsüne yansımasının düzeltilmesini istiyor. ACRC, işçinin yeniden istihdam edilmesinin yabancı işçi istihdam sistemini veya göç denetimini bozmayacağı kanaatine vardı.

ACRC’nin kararı bağlayıcı bir mahkeme kararı mı?

Hayır. ACRC’nin 20 Ağustos’taki işlemi bir mahkeme hükmü veya yürürlüğe girmiş yeni bir yasa değil. Komisyon, Çalışma Bakanlığına bu işçi için yeniden istihdama izin verilmesinin uygun olduğu yönünde resmî görüş bildirdi ve benzer vakalar için mevzuat ya da idari süreçte koruyucu çözüm hazırlanmasını istedi. Uygulamanın nasıl değişeceği Çalışma Bakanlığının atacağı adıma bağlı.

Bu ayrım, “Güney Kore bütün E-9 sürelerini affetti” şeklinde yorum yapılmasını da engelliyor. Dosya, işçinin kendi kusuru olmadığı ve işverenin yeniden istihdam iradesi bulunduğu belirli bir olaya dayanıyor. Başvuru süresini kişinin kendisinin kaçırdığı başka bir E-9 dosyası otomatik olarak aynı sonucu alamaz.

E-9 sistemi neden işverene bu kadar bağlı?

E-9, Güney Kore’nin Employment Permit System adı verilen devletler arası işçi kabul düzeninin temel çalışma statülerinden biri. Güney Kore Çalışma ve İstihdam Bakanlığının 14 Ağustos 2026 tarihli açıklaması, sistemin gönderen ülkelerle imzalanan mutabakatlar üzerinden ve özel aracılar devre dışı bırakılarak yürütüldüğünü kaydediyor. İşverenin işe alım ve yeniden istihdam adımları bu yapının parçası.

Resmî EPS portalı E-9 ve H-2 çalışanları için sözleşme, işyeri değişikliği, çalışma geçmişi ve başvuru işlemlerini ayrı hizmetler halinde sunuyor. İşverenin gerekli izin veya uzatma aşamasını kaçırması, yalnız iş sözleşmesini değil göç statüsünü de etkileyebiliyor.

Transit Haber’de daha önce Güney Kore E-8 sezonluk çalışma vizesinin sahte iş tekliflerinde nasıl kullanıldığını incelemiştik. E-9 dosyası farklı bir tablo ortaya koyuyor: burada iş teklifi sahte değil, çalışan ülkede ve işveren de onu tutmak istiyor; statüyü bozan unsur zamanında yapılmayan resmî işlem.

Türk vatandaşları Güney Kore E-9 sistemine başvurabiliyor mu?

Güncel listede Türkiye E-9 işçi gönderen ülkeler arasında bulunmuyor. Çalışma Bakanlığı 14 Ağustos’ta Kazakistan’ı 18’inci gönderen ülke olarak ekledi; mevcut listede Filipinler, Moğolistan, Sri Lanka, Vietnam, Tayland, Endonezya, Özbekistan, Pakistan, Kamboçya, Çin, Bangladeş, Kırgızistan, Nepal, Myanmar, Timor-Leste, Laos ve Tacikistan bulunuyor. Kazakistan’dan işçi kabulünün 2028’de başlaması planlanıyor.

Dolayısıyla bu karar Türk vatandaşlarına doğrudan yeni bir E-9 başvuru hakkı açmıyor. Yine de işverene bağlı çalışma izinlerinde benzer risk başka ülkelerde de görülebiliyor. Macaristan’daki işverene bağlı misafir işçi oturumu dosyasında da iş ilişkisinin ve işveren bildirimlerinin çalışanın statüsüne etkisini ele almıştık.

Güney Kore’de yaşamak isteyen Türkler için E-9’dan farklı yollar da var. Yerel iş piyasasına girmeyen uzaktan çalışanlar için F-1-D modeli ayrı bir seçenek. Transit Haber’in Avrupa dışındaki dijital göçebe vizeleri karşılaştırmasında Güney Kore’nin gelir ve çalışma şartlarını diğer ülkelerle birlikte bulabilirsiniz.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Güney Kore’ye çalışmaya gittiler, pişman oldular

222 kişiye iş ve vize sattı: 16 yıl hapis aldı

Hayalet şirketlerle çalışma vizesi çıkarmaya kalktılar: 19 kişi tutuklandı

Çalışma izinleri var ama işe başlayamayacaklar