Güney Kore’ye çalışmaya gittiler, pişman oldular

Güney Kore E-8 sezonluk işçi programında Jinan’dan gelen yeni saha araştırması, ücret ve çalışma koşullarını yeniden tartışmaya açtı. Yonhap’ın 18 Ağustos tarihli haberine göre 1-5 Ağustos arasında görüşülen 28 işçinin 17’si, normal çalışma süresini aşmasına rağmen hak ettiği ücreti alamadığını söyledi. Aynı ankette 16 kişi, işe alınırken kendisine anlatılan iş veya çalışma koşullarıyla fiilî durumun farklı olduğunu bildirdi.

28 işçiyle yapılan ankette ne çıktı?

Araştırmayı Jeonbuk Migrants Rights and Labor Network yürüttü. CBS Nocut News de aynı toplantıyı izledi ve ankette 17 kişinin fazla çalışma karşılığında doğru ücreti alamadığını, 16 kişinin ise işe alım sırasında anlatılan koşullarla sahadaki şartların uyuşmadığını aktardı. 28 kişilik örneklem bütün Güney Kore E-8 sezonluk işçi programını temsil etmiyor; sonuçlar Jinan’daki belirli bir çalışan grubunun beyanlarını yansıtıyor.

İşten ayrılan veya ülkesine dönen dokuz kişiye nedenleri de soruldu. Yedi kişi fazla çalışma yaptırılması ve buna karşılık ücret ödenmemesini, dört kişi işverenin sözlü kötü muamelesinden kaynaklanan stresi, dört kişi ise şikâyetlerinin çözülmemesini gerekçe olarak seçti. Yanıtlar birden fazla seçeneğe izin verdiği için bu rakamların toplamı dokuzu aşıyor. Hâlen çiftliklerde çalışan 18 kişiden sekizi de ayrılmayı düşünmesinin nedenleri arasında fazla mesai ücretinin ödenmemesini gösterdi.

Bir işçinin anlattığı çalışma düzeni nasıldı?

Toplantıda adı Trung olarak verilen 40’lı yaşlarındaki bir Vietnamlı işçinin vakası da anlatıldı. Yonhap’ın aktardığı beyana göre iş sözleşmesinde çalışma saati 07.00-17.00 görünüyordu; bazı günlerde iş 06.20’de başlayıp 11 saati aşıyordu. İşçi ayrıca fazla çalışma ücretinin ödenmediğini, konaklama yerinde sözlü ve fiziksel kötü muamele yaşandığını ileri sürdü. Bu anlatımlar çalışan ve hak örgütünün beyanı; Jinan’daki belirli işverenler hakkında kesinleşmiş idarî veya adlî karar olarak okunmamalı.

CBS’nin haberinde, Jinan’da 2 Ağustos itibarıyla 190 sezonluk işçiden 10’unun erken döndüğü ve 66 kişinin programdan ayrıldığı bilgisi yer aldı. Haber, ücret ve kötü muamele iddialarıyla ilgili bir başvurunun Güney Kore Çalışma ve İstihdam Bakanlığına iletildiğini de aktarıyor. Bu rakamlar yüksek ayrılma oranının nedenlerinin ayrıca incelenmesini gerektiriyor; anketteki her şikâyetin bütün ayrılmaların nedeni olduğu sonucuna ise henüz ulaşılamaz.

Resmî denetim aynı sorunları daha önce yakaladı mı?

Jinan’daki anket henüz resmî bir müfettişlik sonucu değil, fakat ülke çapındaki denetimlerde benzer ihlal türleri daha önce tespit edildi. Güney Kore Adalet Bakanlığının 7 Mayıs’ta açıkladığı ara denetim sonucunda 15 şehir ve ilçedeki 849 işyeri ile 2.035 sezonluk işçi incelendi. Sekiz yerel yönetimdeki 61 işyerinde toplam 84 ihlal kayda geçti.

Bakanlığın dağılımına göre 25 ihlal asgari ücret, fazla mesai ücreti, tatil hakkı ve ücret ödemeleri gibi çalışma koşullarıyla ilgiliydi. Başka 25 vakada telefon kullanımının kısıtlanması veya sözlü kötü muamele gibi insan hakları ihlalleri tespit edildi. Uygun olmayan konteyner konaklaması 16, yangın güvenliği eksikliği 18 vaka olarak kayda geçti. Bakanlık, ihlal tespit edilen işyerleri ve yerel yönetimlerden düzeltme isteyeceğini; ihlalin ağırlığına göre puan ve sonraki sezonluk işçi kontenjanında kısıtlama uygulanabileceğini duyurdu.

Güney Kore E-8 sezonluk işçi programı nasıl işliyor?

Adalet Bakanlığının resmî program sayfasına göre sistem, tarım ve balıkçılıkta hasat veya yoğun sezon gibi kısa dönemli iş gücü açığını yabancı çalışanlarla karşılamak için kullanılıyor. İşçi kontenjanları ilgili bakanlıkların yer aldığı kurulda belirleniyor; yerel yönetimler seçimi ve vize düzenlenmesine ilişkin başvuru zincirini yürütüyor. Program, bireysel bir aracının istediği kişiye para karşılığı garanti vize verdiği bir sistem değil.

Hükûmet 2026’da koruma kurallarını da sıkılaştırdı. Göç İdaresinin 1 Temmuz tarihli açıklamasında standart iş sözleşmesi kullanımının zorunlu hale getirileceği; ücret, çalışma ve dinlenme saatlerinin sözleşmede daha açık gösterileceği bildirildi. Riskli konaklama alanlarına yeni sınırlamalar getirildi ve ülkeye yeni gelen sezonluk işçiler için çalışma hukuku ile insan hakları bilgisini de içeren üç saatlik uyum eğitimi kararlaştırıldı. Jinan’daki yeni şikâyetler, kâğıt üzerindeki kuralların sahada nasıl uygulandığı sorusunu yeniden gündeme taşıdı.

Jinan dosyasında hangi nokta henüz kesinleşmedi?

28 kişilik araştırmadaki ücret, çalışma süresi ve kötü muamele anlatımları bağımsız iki haber kuruluşu tarafından aynı toplantıdan aktarılıyor. Yine de bunlar çalışan beyanları ve hak örgütünün saha araştırması. Jinan’daki işverenler bakımından hangi olayın iş hukuku ihlali sayılacağı, hangi ücretin eksik ödendiği ve sorumluluğun kimde olduğu resmî inceleme sonuçlanmadan kesin hükümle yazılamaz.

Bu ayrım haberin önemini azaltmıyor. Ülke çapındaki Adalet Bakanlığı denetiminde fazla mesai ve ücret sorunlarının zaten resmen tespit edilmiş olması, Jinan’daki iddiaların araştırılması için güçlü bir arka plan sunuyor. Aynı zamanda tek bir yerel anketi bütün E-8 sistemine mal etmemeyi gerektiriyor.

Türkiye’den çalışma teklifi alanlar neyi kontrol etmeli?

E-8 programının her alt yolu ve yerel kontenjanı Türkiye’den bireysel başvuruya açıkmış gibi düşünülmemeli. Güney Kore’den sezonluk iş teklifi alan bir kişi, işverenin ve yerel yönetimin adını, vize alt kategorisini, sözleşmedeki ücret ve çalışma saatlerini, konaklama şartlarını ve başvurunun hangi resmî kanaldan yürüdüğünü ayrı ayrı doğrulamalı. Transit Haber’in E-8 adı kullanılarak 222 kişinin kandırıldığı dolandırıcılık dosyası, gerçek bir vize kodunun tek başına iş teklifini güvenilir hale getirmediğini ortaya koyan bir örnek.

Kısa süreli giriş ve diğer vize türlerinin ayrımı için Güney Kore vizesi rehberi kullanılabilir. Ülkede eğitimden çalışma statüsüne geçen başka bir model için de yabancı öğrencilerin bakım çalışanı yeterliliğiyle E-7 statüsüne geçişini anlattığımız dosya güncel bir karşılaştırma sunuyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir

222 kişiye iş ve vize sattı: 16 yıl hapis aldı

Üniversiteye yabancı öğrenci alıp mezun olunca çalışma vizesine geçiriyorlar

Yüksek maaşına aldanıp gidenin pişman olduğu 5 ülke

Çalışma izninde bazı dosyalar 7 aydır sıra bekliyor